Çobandede Köprüsü

De Çobandede-brug, een historische stenen brug, bevindt zich in de wijk Köprüköy, ten oosten van Erzurum, en overbrugt de rivier Aras. De brug wordt ook wel de Çoban-brug genoemd, en de naam van de wijk is afgeleid van deze brug. Volgens de Islamitische Encyclopedie (TDV) staat de brug op het punt waar de rivieren Bingöl Çayı en Hasankale Çayı samenkomen om de Aras te vormen. Het Cultureel Portaal meldt dat de structuur zich ongeveer 50 kilometer van het stadscentrum bevindt, net na de afslag van Pasinler. Gedurende eeuwenlang hebben de wegen die van Erzurum naar Muş, Erciş en Van leiden, gebruik gemaakt van deze brug. De bouwdatum en de opdrachtgever van de brug worden in verschillende bronnen verschillend vermeld. Het Cultureel Portaal en de lokale toeristische gids vermelden dat de brug in 1298 werd gebouwd door bevel van de Ilkhanid-heerser Gazan Khan, op verzoek van zijn emir Çoban Noyan. In de TDV-encyclopedie merkt Semavi Eyice op dat dit de algemeen aanvaarde mening is, maar dat de rol van emir Çoban in de Anatolische geschiedenis niet volledig is verduidelijkt, waardoor de link soms gebaseerd lijkt op geruchten. Volgens hetzelfde artikel is de inscriptie aan de westelijke kant zwaar beschadigd en onleesbaar. Evliya Çelebi schreef dat de brug werd gebouwd door een "melik" (prins) uit de familie Çobanoğulları. De Engelse Wikipedia-pagina noemt verschillende meningen en verwijst naar oude inscripties die tegenwoordig niet meer aanwezig zijn. De brug is door de eeuwen heen vele malen gerestaureerd. Volgens de TDV wijzen de eerste sporen van restauratie op de periode van Sultan Murad IV, en de datum 1727-28 in de inscriptie wordt toegeschreven aan een restauratie tijdens de regering van Sultan Ahmed III. Volgens de TDV is het waarschijnlijk dat een overstroming de noordelijke kant beschadigde, en dat deze tijdens de restauratie van 1872 werd opgevuld. De brug onderging een grote restauratie in de periode 1946-1948, en volgens het Cultureel Portaal werd deze voor het laatst gerestaureerd in 2011. In het werk van Matrakçı Nasuh, dat de Iraakse expeditie beschrijft, bevindt zich een miniatuurafbeelding van de brug, en de TDV merkt op dat de brug op de afbeelding met vijf bogen is afgebeeld. De afmetingen worden duidelijk vermeld in officiële bronnen. Volgens het Cultureel Portaal en de TDV is de brug 128 meter lang en 8,5 meter breed. De grootste boog heeft een overspanning van 13 meter, en het hoogste punt is ongeveer 30 meter. De brug is oorspronkelijk gebouwd met zeven bogen, maar omdat er een boog is opgevuld, zijn er nu nog zes zichtbaar. De bogen zijn gebouwd van stenen in zwart, rood en grijs, en dit kleurenschema is een van de meest kenmerkende aspecten van de brug. Volgens een lokale legende, die door de TDV wordt vermeld, Het is het beste om een wandeling te beginnen aan de oever van de brug. Vanaf beneden zijn de kleurrijke bogen en de torentjes met puntige koppen te zien, en dit is de beste plek om een mooie foto te maken. Wikipedia in het Engels vermeldt dat de brug tegenwoordig niet meer open is voor verkeer, en dat de weg er vlakbij loopt via een parallelle brug die ongeveer 500 meter verderop ligt. Hierdoor kan men de historische brug bezoeken zonder zich zorgen te maken over verkeer. In de late namiddag verwarmt de zon de rode stenen en de helling erachter, terwijl de rivier 's ochtends rustiger lijkt. Aangezien bekend is dat de rivier aan het einde van de zomer overstroomt en schade kan veroorzaken aan de brug, is het belangrijk om niet te dicht bij de oever te komen als het water hoog staat. Het is mogelijk om met het openbaar vervoer te reizen. De Culturele Portaal vermeldt dat bussen naar Horasan, Tekman, Karayazı, Hınıs en Karaçoban, die vertrekken vanaf het busstation in de wijk Şükrüpaşa in Erzurum, in de buurt van de brug langsrijden. De brug is een natuurlijke tussenstop voor een dagtocht die begint bij het kasteel van Pasinler en verder naar het oosten gaat. De weg die naar het noorden leidt, gaat naar de formaties van Narman en naar Oltu.