
Mutfakta Göstergebilim / Papatyalar
De Semiotics van de Keuken
Martha Rosler onderzoekt in haar baanbrekende video kunst/performance werk de rollen van traditionele vrouwen in de moderne samenleving via de taal en objecten van de keuken. Een gewone, glimlachloze vrouw presenteert een kookprogramma voor de camera en toont een reeks keukenapparaten in alfabetische volgorde. Ze beschrijft elk apparaat met gebaren die niet overeenkomen met hun gebruiksdoelen. Dit is het tegenovergestelde van de beroemde chef en televisiepersoonlijkheid Julia Child. De monotone spraak van de presentatrice, die de alledaagse betekenissen van de keuken en de gendergebonden huiselijke voeding uitdaagt, is beladen met toenemende woede en frustratie naarmate ze van de ene letter naar de andere gaat.
De Semiotics van de Keuken / Semiotics of the Kitchen
Regisseur: Martha Rosler
1975, VS, 6 min
Engels | Nederlandse ondertiteling
Margrieten
Věra Chytilová's Margrieten is een van de meest gedurfde en radicale films van de Tsjechische Nieuwe Golf. Het verhaal van twee meisjes die besluiten af te dwalen als reactie op een corrupte wereld, verandert in een allegorie van een opstand die zich uitdrukt in nihilisme en onverzadigbare voedselconsumptie. De anarchistische acties van de meisjes zijn gericht op de normen, discipline en morele opvattingen die het sociale gedrag vormgeven, niet op individuen. Ze breken alle regels met betrekking tot taal, ruimte, gedrag, tafelmanieren en het "goede meisje" zijn.
Chytilová toonde in Margrieten vrouwen die afwijken van het normatieve model van de socialistische vrouw (hardwerkend, bescheiden, rationeel). De radicale esthetiek van de film – de fragmentarische structuur, visuele collages en de overgang van kleur naar zwart-wit – was niet alleen een formele ervaring, maar ook een manier om de ineenstorting van ideologische samenhang uit te drukken. De reactie van de staat was hard en de film werd gecensureerd omdat deze de ideologie ondermijnde en voedselverspilling aanmoedigde. Hoewel Chytilová weigerde zichzelf als feminist te definiëren en haar film beschreef als "een filosofische documentaire in de stijl van een klucht", werd Margrieten omarmd als feministische satire in de jaren '70, punkperformance in de jaren '80 en post-apocalyptische visie in de jaren '90. De film blijft relevant: het idee van de disciplinering van het vrouwenlichaam, de kwetsbaarheid van ideologieën, het recht op ongehoorzaamheid en de normen die onze existentie structureren, dwingen ons opnieuw na te denken.
Na de filmvertoning zal er een gesprek plaatsvinden met filmcriticus Ayça Çiftçi.
Margrieten / Sedmikrásky
Regisseur: Věra Chytilová
1966, Tsjechoslowakije, 76 min
L’UCC Grote Prijs
