Zafer Müzesi

Zafer Müzesi, Afyonkarahisar'ın merkezinde Anıtpark'ın karşısında, Milli Birlik Caddesi üzerinde duran iki katlı taş bir binadır. Bina, Büyük Taarruz'un en önemli günlerinde Batı Cephesi karargahı olarak kullanıldığı için Kurtuluş Savaşı tarihinde özel bir yere sahiptir. Bugün o günleri belge, fotoğraf ve eşyalarla anlatan bir müzedir. Yapının hikayesi savaştan önce başlar. Kültür Portalı'na göre bina 1913-1914 yıllarında dönemin belediye başkanı Esbabzade Hüseyin Tevfik Efendi tarafından, hükümet konağıyla birlikte belediye hizmet binası olarak yaptırılmıştır. Yapımı Ermeni ustalar üstlenmiştir. İki katlı ve kagir binanın doğuda, batıda ve güneyde olmak üzere üç kapısı vardır. Cephede alt ve üst kattaki pencere sayıları birbirine eşittir. Alt kat pencereleri basık kemerli, üst kat pencereleri sivri kemerlidir ve pencere kenarları ile köşeler çıkıntılı kesme taştan yapılmıştır. Koyu renkli kesme taş ile beyaz sıvalı yüzeylerin yan yana gelmesi cepheye belirgin bir ritim verir. Zemin katta on oda, bir toplantı salonu ve sahne, üst katta sekiz oda, bir antre ve büyük bir salon bulunur. Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922 sabahı Kocatepe'den başladı ve Afyonkarahisar ertesi gün, 27 Ağustos'ta işgalden kurtuldu. Kültür Portalı'na göre kentin kurtuluşunun ardından belediye binası Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Harekat Şube Müdürü Tevfik Bıyıklıoğlu tarafından karargah olarak kullanıldı. Türkçe Vikipedi, 30 Ağustos'taki Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin son planlarının burada yapıldığını yazar. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise binayı muharebenin planlandığı yer olarak tanıtır. Savaştan sonra bina bir süre daha belediyeye hizmet etti. 1935'te yeni belediye binası yapılınca boşaltıldı ve 1985'e kadar farklı amaçlarla kullanıldı. 1985'te Zafer Müzesi yapılmak üzere Başkomutan Tarihi Milli Park Müdürlüğü'ne devredildi. Komutanların kaldığı odalar yeniden düzenlenerek müze 1995'te ziyarete açıldı. İçeride Kurtuluş Savaşı'na ait bilgiler, fotoğraflar, topografik harita ve panolar yer alır. Kültür Portalı müzede toplam 213 eser bulunduğunu belirtir. Sergilenenler arasında silahlar, savunma telleri ve konserve kutuları gibi cephede kullanılmış gündelik malzemeler de vardır. Karşıdaki Zafer Anıtı'nın açılışı için özel olarak yaptırılmış gümüş makas da koleksiyondadır. Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa, Fevzi Paşa ve Tevfik Bıyıklıoğlu'nun kaldığı odalar dönemin eşyalarıyla yeniden kurulmuştur. Müze küçük bir yapıdır ve rahat bir tempoyla bir saatten kısa sürede gezilebilir. Odaları dolaşırken haritalara ve taarruzun günlerine göre düzenlenmiş panolara biraz zaman ayırın; Kocatepe'ye gidecekseniz cephe hattını önce burada görmek sahayı anlamayı kolaylaştırır. Binanın dışını da inceleyin; taş işçiliği ve kemerli pencereleri, kentin 20. yüzyıl başındaki kamu yapılarının iyi bir örneğidir. Müzenin hemen karşısındaki Anıtpark'ta Zafer Anıtı durur. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre 1936'da açılan anıtı Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel yapmıştır. Kübik kaidenin yüzlerindeki kabartmalarda savaş planının hazırlanışı ve savaş anı işlenmiştir. Kale ve eski mahalleler de buradan kısa bir yürüyüş mesafesindedir. Afyonkarahisar her yıl 26-30 Ağustos arasında Zafer Haftası'nı kutlar ve müze bu günlerde daha kalabalık olur. Ziyaret saatleri ve giriş koşulları için güncel bilgiyi gitmeden önce resmi kaynaklardan kontrol edin.