Yason Burnu

Yason Burnu, Ordu'nun Perşembe ilçesinde, Çaytepe sınırları içinde Karadeniz'e uzanan alçak ve düz bir yarımadadır. Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü burnu Perşembe merkezine 15, il merkezine 28 kilometre mesafede gösterir. Burun, Fatsa ve Bolaman'ın kıyısında kurulduğu geniş körfezin doğu ucunu oluşturur. Ordu Üniversitesi'nden Hasan Buyruk'un Akdeniz Sanat Dergisi'ndeki makalesine göre antik dönemdeki adı İasonia Akte'dir. Buyruk'un aktardığı bir değerlendirmeye göre bu kıyı, Sinop'un doğusundaki Türkiye kıyılarının en büyük burnudur. Yaklaşık 14 kilometre uzunluğundaki çıkıntı denize üç ayrı uç uzatır. Doğuda Çam Burnu, ortada Çapraz Burnu, batıda ise bugün Yason Burnu diye bilinen uç yer alır. Makaleye göre Çam Burnu antik çağda Genetes Akroterion adıyla anılırdı. Yarımadanın en geniş yeri yaklaşık 610 metre, en dar yeri ise 30 metre kadardır ve uçtaki kayalıklarda genişlik 20 metreye iner. Burnun adı Yunan mitolojisinin en bilinen yolculuk anlatılarından birine bağlanır. Söylenceye göre Yason ve Argo gemisinin yolcuları Altın Post'u aramak için Karadeniz'in doğusundaki Kolhis'e yelken açmıştır. Bölgede anlatılan geleneğe göre Argonotlar bu kıyıya uğramış ve burun adını onlardan almıştır. Buyruk, Rodoslu Apollonios'un anlatısında gemicilerin bu kıyıda karaya çıktığının açıkça yazılmadığını da hatırlatır. Yani adın efsaneyle bağı güçlüdür ama efsanenin kendisi bir tarih belgesi değildir. Burnun yazılı kaynaklardaki geçmişi ise gerçekten eskidir. Ksenophon, Anabasis'in altıncı kitabında Kotyora'dan gemilerle batıya giden Helenlerin yolculukta İason Burnu'nu gördüklerini yazar. Amasyalı Strabon da Coğrafya'sında Amisos'tan, yani bugünkü Samsun'dan kıyı boyunca gidildiğinde önce bir buruna, ardından Iasonion denen başka bir buruna varıldığını anlatır. On yedinci yüzyılda kıyıyı dolaşan Evliya Çelebi burnu denize uzanan sivri bir burun olarak tarif eder. On dokuzuncu yüzyılda bölgeden geçen İngiliz gezgin William John Hamilton da yolculuğunda Hoynat Kalesi'nden sonra bu buruna vardığını yazmıştır. Bugün yarımada hem doğa hem tarih açısından koruma altındadır. Bakanlık envanterine göre alan 1991'de doğal ve arkeolojik sit olarak tescil edilmiş, 2004'te birinci derece arkeolojik ve ikinci derece doğal sit statüsünü almıştır. Buyruk, burnun düzlüğünde temel seviyesinde izlenebilen pek çok yapı kalıntısı bulunduğunu ve bunların araştırılmayı beklediğini belirtir. İngilizce Vikipedi kıyıda eski liman izlerinin ve balık yetiştirme havuzlarının hala görülebildiğini aktarır. Yarımadada 19. yüzyıldan kalma bir yapı da bulunur ve burnun ucunda denizcilere yol gösteren bir fener durur. Yason Burnu'nun asıl çekiciliği manzarasıdır. İl Müdürlüğü yaz aylarında güneşin hem doğuşunun hem batışının buradan çıplak gözle izlenebildiğini vurgular. Vikipedi'ye göre açık havada batıda Ünye yönündeki burun da seçilebilir. Kıyı kayalık olduğu için dalgaların kırıldığı çizgi rüzgarlı günlerde etkileyici bir görüntü verir. Vikipedi kıyılarda bol miktarda deniz kabuğu bulunduğunu, bölgenin dalış ve su sporları için de tercih edildiğini yazar. Gezinin rahat yürüyüşlerle geçtiği bir yerdir. Ordu Büyükşehir Belediyesi alanda tarihi ve doğal dokuya zarar vermeden yürüyüş yolları, otopark ve bilgilendirme noktası düzenlemiştir. Önce burnun ucuna kadar yürüyüp iki yandaki koyları ve feneri görün, sonra kıyı boyunca geri dönerek kayalık kenarı izleyin. Yarımadanın yaklaşık 300 metre batısındaki Yalancı Yason, yani Sülü Burnu, Buyruk'a göre temiz bir kıyıya sahiptir ve ikinci bir bakış noktası sunar. Kayalıklar ıslakken kaygan olduğu için kıyı kenarında dikkatli adım atın ve sit alanındaki kalıntılara basmayın. Yason Burnu eski Ordu-Samsun yolunun üzerindedir ve ana yoldan ayrılan kısa bir bağlantıyla ulaşılır. Vikipedi'ye göre Bolaman ile Efirli arasındaki sahil yolunun 2008'de tamamlanmasıyla yarımada turizme tümüyle açılmıştır. Ordu merkezinden ya da Perşembe'den kıyı yolunu izleyen araçlarla gelinebilir; toplu taşıma için güncel hat bilgisini ilçede alın. Gün batımını izlemek isteyenler yazın akşam saatlerinde gelmeli, sabah ışığını sevenler ise gün doğumuna yetişmelidir. Rotanızı doğuya doğru sürdürürseniz kıyı yolu sizi birkaç kilometre sonra Hoynat Adası'nın karşısındaki seyir terasına ulaştırır.