Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı)

Trabzon Müzesi, kent merkezinde Zeytinlik Caddesi üzerinde duran Kostaki Konağı'nda hizmet veren bir arkeoloji ve etnografya müzesidir. Konak, 1898 ile 1913 arasında banker Kostaki Teofilaktos tarafından konut olarak yaptırılmıştır. Kültür Portalı yapının mimarlarının İtalyan olduğunu ve kullanılan malzemenin önemli bir kısmının İtalya'dan getirildiğini belirtir. Türkçe Vikipedi mimarın adının tespit edilemediğini yazarken, İngilizce Vikipedi tasarımı kentte başka yapılar da yapan Aleksandros Kakulidis'e bağlar. Bu nedenle mimar konusunda kaynakların ayrıştığını bilmek gerekir. Konağın sahibi 1917'de iflas edince bütün mal varlığına haciz konmuştur. Yapı bu süreçte Nemlioğlu ailesi tarafından satın alınmıştır. Mustafa Kemal Atatürk, 15-17 Eylül 1924'teki ilk Trabzon ziyaretinde eşi Latife Hanım ve heyetiyle bu konakta konuk edilmiştir. Vali Ali Galip Bey döneminde kamulaştırılan bina 1927-1931 arasında hükümet konağı olarak kullanılmıştır. Ardından 1931-1937 arasında müfettişlik binası olmuştur. Yapının sonraki yarım yüzyılı eğitimle geçmiştir. 1937'de Milli Eğitim Bakanlığı'na verilen konak elli yıl boyunca Kız Meslek Lisesi olarak kullanılmıştır. 1987'de müze olmak üzere Kültür Bakanlığı'na devredilmiştir. Restorasyon 1988'de başlamış ve 2001'de tamamlanmıştır. Konak 22 Nisan 2001'de Trabzon Müzesi olarak ziyarete açılmıştır. Binanın en çarpıcı yanı iç süslemesidir. Kültür Portalı'na göre bodrum dışındaki bütün katların duvarları tamamen kalem işiyle bezelidir. İngilizce Vikipedi bu süslemeleri Barok etkili el işçiliği olarak tanımlar. Dışarıda ise taş işçiliğiyle öne çıkan köşe kulesi, konağın sokaktan en kolay tanınan parçasıdır. Konak, Türkiye'nin sayılı sivil mimarlık örnekleri arasında anılır. Müzenin düzeni katlara göre kurulmuştur ve gezi bu sırayı izleyerek kolaylaşır. Bodrum kat arkeolojik eserlere ayrılmıştır. Burada Tunç Çağı'ndan Klasik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine uzanan mermer, bazalt, seramik, metal ve cam eserler ile sikkeler sergilenir. Zemin kat konağın mimarisini ve geçmişini kronolojik bir düzenle anlatır. Birinci kat ise yöreye özgü eşyaların gösterildiği etnografya bölümüdür. Asma kat idari birimlere ayrılmıştır ve ziyarete açık değildir. Gezmeye zemin kattan başlamak iyi bir fikirdir, çünkü konağın hikayesi oradaki odalarda anlatılır. Tavanlara ve duvar geçişlerine bakarak kalem işi süslemenin odadan odaya nasıl değiştiğini izleyebilirsiniz. Bodrum kattaki sikke vitrinleri kentin Roma dönemindeki önemini somut biçimde gösterir. İl Kültür Müdürlüğü'nün tarihçesi, Roma dönemi Trabzon sikkelerinin arka yüzünde yerel mitolojik figürler taşıdığını belirtir. Aynı kaynak, 4. yüzyıl başındaki bir imar etkinliğinin müzedeki Latince bir kitabeden öğrenildiğini yazar. Etnografya katında yöresel giysi ve ev eşyaları, konağın burjuva iç mekanıyla ilginç bir karşıtlık kurar. Müze kent merkezinde olduğu için şehir içi toplu taşıma ile kolayca ulaşılır. Meydandan yürüyerek gitmek de mümkündür ve eski çarşı sokaklarıyla birleştirilebilir. Açılış saatleri, kapalı günler ve giriş koşulları değişebildiği için güncel bilgiyi Müze Müdürlüğü'nden kontrol etmek gerekir. Kalem işi süslemelerin ayrıntısı için gün ışığının bol olduğu saatleri seçmek daha keyifli bir gezi sağlar. Ziyaretin ardından Boztepe'ye çıkıp kenti yukarıdan görmek ya da Soğuksu'daki Atatürk Köşkü'ne geçmek mümkündür.