Trabzon Atatürk Köşkü

Trabzon Atatürk Köşkü, kente yukarıdan bakan Soğuksu sırtlarında, küçük bir çam korusunun içinde duran beyaz bir köşktür. Yapı, Trabzon'un ticaret ve bankerlikle uğraşan eşrafından Konstantin Kabayanidis tarafından yazlık ev olarak yaptırılmıştır. Yapım tarihi kaynaklarda farklı verilir. Türkçe Vikipedi ve köşkün eski müze müdürünün bir habere verdiği bilgi, yapımın 1890'da başlayıp 1912'de tamamlandığını söyler. Kültür Portalı ise köşkü 19. yüzyıla bağlayan daha genel bir tarih kullanır. Köşk, Avrupa ve Batı Rönesans mimarisinin etkilerini taşır ve dış cephesinde gösterişli Avrupa motifleri kullanılmıştır. Taş, tuğla ve ahşap malzemeyle yığma teknikte inşa edilmiş, bodrumuyla birlikte dört kattan oluşur. Haberde aktarılan bilgiye göre dış cephe taş işçiliğini öne çıkarırken iç duvarlar bağdadi teknikle yapılmıştır. Dönemin fayansları da iç mekanda kullanılmıştır. Kubbeli köşe kulesi ve beyaz cephe, köşkü bahçenin her noktasından tanınır kılar. Odaların dağılımı Kültür Portalı'nda katlara göre anlatılır. Giriş katında oturma, dinlenme, yemek ve misafir odaları bulunur. Birinci katta çalışma odası, büyük yatak odası, bekleme odası ve toplantı odası yer alır. İkinci katta ise iki küçük oda vardır. Saçaklardan gelen yağmur suyunun toplandığı bir sarnıcın binayla birlikte yapıldığı da müze yönetiminin habere verdiği bilgiler arasındadır. Köşkün mülkiyeti 1923'te Hazine'ye geçmiştir. 1930'da il idaresince satın alınmış ve 1931'de İl Daimi Encümeni kararıyla Mustafa Kemal Atatürk adına temlik edilmiştir. Kültür Portalı'na göre Atatürk 1924'teki ilk Trabzon ziyaretinde köşkte ağırlanmış, Kasım 1930'da yeniden gelmiştir. Haziran 1937'deki son ziyaretinde köşkte iki gece kalmıştır. 11 Haziran 1937 gecesi bütün mal varlığını millete bağışlama kararını burada aldığı ve listeyi hazırlayıp başbakana gönderdiği kaydedilir. Atatürk'ün ölümünden sonra köşk, yasal varisi olan kız kardeşi Makbule Boysan'a intikal etmiştir. Trabzon Belediyesi yapıyı müze olarak kullanmak üzere satın almış ve 1943'te tescil ettirmiştir. Aynı yıl dönemin eşyalarıyla döşenerek Atatürk Müzesi adıyla ziyarete açılmıştır. Habere göre müzede 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıla ait mobilya, porselen, halı ve tablolardan oluşan etnografik nitelikli eserler sergilenir. Ziyareti bahçeden başlatmak köşkü doğru okumayı sağlar. Havuzlu ön bahçeden bakınca cephenin simetrisi ve kulenin oranları en iyi biçimde görünür. İçeride mobilyaların yanı sıra tavan süslemelerine ve pencerelerden görünen çam korusuna dikkat etmek gerekir. Odalar küçük olduğu için kalabalık saatlerde gezinin ağırlaştığını hesaba katmak gerekir. Çam korusu da sakin bir yürüyüş için uygun bir alandır. Köşk kent merkezine araçla kısa bir mesafededir. Türkçe Vikipedi, bölgeye dolmuş hizmeti olmadığını, belediye otobüslerinin ring seferleriyle ulaşılabildiğini yazar. Zaman zaman bakım çalışmaları nedeniyle kapatılabildiği için güncel ziyaret bilgisini işleten kurum olan Trabzon Büyükşehir Belediyesi'nden kontrol etmek gerekir. Yağmurlu havada bahçe yolları kaygan olabilir. Köşkten sonra Trabzon Müzesi'ndeki Kostaki Konağı ile aynı dönemin iki farklı konut anlayışını karşılaştırmak öğretici olur.