Tortum Gölü

Tortum Gölü, Erzurum'dan Artvin'e giden yolun kenarında, yüksek ve kayalık dağların arasına sıkışmış dar ve derin bir dağ gölüdür. İl turizm rehberi gölün şehir merkezine 105 kilometre, Uzundere ilçe merkezine ise yaklaşık 7 kilometre uzaklıkta olduğunu yazar. Kültür Portalı ise gölü Tortum ilçesinin 35 kilometre kuzeyinde, Erzurum-Artvin yolu üzerinde tarif eder. Göl, Uzundere ilçesi sınırları içinde, Balıklı köyünün yakınındadır. Göl bir heyelan set gölüdür. Kaynaklar 18. yüzyılda Kemerli Dağ'dan inen büyük bir heyelan kütlesinin Tortum Çayı'nın önünü kapattığını anlatır. Türkçe Vikipedi bu olayı 1791 yılına tarihler ve dağ yamacından kopan kalker bloklarının yaklaşık 50 metre yüksekliğinde bir set oluşturduğunu yazar. Böylece vadide hem bir göl çanağı hem de doğal bir baraj ortaya çıktı. Gölün fazla suları bu seti aşarak Tev Vadisi'ne döküldüğü yerde Tortum Şelalesi'ni oluşturur. Gölün ölçüleri kaynaktan kaynağa biraz değişir. Kültür Portalı gölün dar ve dik bir vadide 8 kilometre boyunca uzandığını söylerken il turizm rehberi yaklaşık 10 kilometrelik bir uzunluk verir. Türkçe Vikipedi'ye göre genişliği 100 metre ile 1000 metre arasında değişir, yüzeyi deniz seviyesinden yaklaşık 1000 metre yüksekliktedir ve derinliği 100 metreye yaklaşır. Aynı kaynak, gölün derinlikleri farklı iki çanaktan oluştuğunu ve bu iki çanağı su altında bir eşiğin ayırdığını anlatır. Tortum Çayı her yıl göle büyük miktarda alüvyon taşır; Vikipedi'ye göre çayın ağzında biriken delta 1947 ile 2010 arasında göle doğru 941 metre ilerlemiştir. Göl bugün aynı zamanda bir enerji kaynağıdır. Türkçe Vikipedi 1960'ta kurulan Tortum Barajı'nın göl sularından elektrik ürettiğini, 1971-1972 yıllarında heyelan kütlesinin üzerine yapılan küçük bir bentle gölün baraja dönüştürüldüğünü yazar. Gölden hem santrale hem de şelaleye su bırakılır. Gölü görmenin en kolay yolu yolun kendisidir. Erzurum-Artvin yolu gölün batı kıyısından geçer ve il turizm rehberine göre yol kenarında gölü yukarıdan izleyebileceğiniz seyir noktaları ile uzun bir cam teras bulunur. Rehber, dağların ve bulutların suya yansımasının buradan çok güzel göründüğünü vurgular. Fotoğraf için sabah saatleri ve rüzgarın dindiği anlar suyu ayna gibi gösterir. Kültür Portalı gölün doğu kıyılarında peribacalarının yükseldiğini, batı yamaçlarının ise çok dik ve kayalık olduğunu anlatır. Bu iki kıyının farkını yolun yüksek noktalarından aynı karede görebilirsiniz. Kıyıya inmek isteyenler için mesire alanları vardır. Kültür Portalı'na göre Balıklı köyü yakınındaki ağaçlık alanlar ve göle uzanan yarımada mesire yeri olarak kullanılır. Balıklı köyü önlerinde göle doğru uzanan Bozburun Yarımadası gölün en çok ziyaret edilen noktalarından biridir. Gölde Ayvalı ve Küçük adlı iki ada bulunur ve sakin suda sandalla gezinti yapmak mümkündür. Karşı kıyıda elma ve kayısı bahçeleri vardır; il rehberine göre bu bahçelere yalnızca sandalla ulaşılabilir. Tortum Gölü kuş gözlemcileri için de bir duraktır. Kültür Portalı gölün güney ucunda küçük bir kuş cenneti bulunduğunu ve vadide Türkiye'de görülen dört akbaba türünün de izlenebildiğini yazar. Dürbününüzü yanınıza almak bu yüzden iyi bir fikirdir. Gölde kafes balıkçılığı yapılır ve alabalık ile aynalı sazan üretilir. Göle Erzurum'dan kalkan Tortum ve Uzundere minibüsleriyle ulaşılır; kalkış yeri ve saatleri için gitmeden önce bilgi alın. Göl ile şelale birbirine çok yakın olduğu için ikisini aynı günde gezmek en doğal plandır. Yolun dar ve virajlı olduğu bölümlerde seyir noktalarına yalnızca uygun cep alanlarında durun.