Seyifler Kalesi

Seyifler Kalesi, Ferizli ilçesinin kuzeyinde, Seyifler'in hemen güneyinde, Sakarya Nehri ile Çark Suyu'nun birbirine yaklaştığı noktada yer alan küçük bir Bizans kalesidir. Yapım tarihi kesin olarak bilinmiyor ve kaynaklar kalenin 12. ya da 13. yüzyılda inşa edildiğini düşünüyor. Kale yaklaşık 80 metreye 80 metre ölçülerindedir ve bu yönüyle küçük ölçekli bir sınır kalesi sayılır. Bulunduğu yer, iki akarsuyun arasında kalan yarımada biçimli bir arazidir. Antik çağda bu stratejik alana Mesonesion, yani Orta Ada adı verildiği aktarılır. Kalenin konumunu anlamak için Çark Suyu'nu tanımak gerekir. Bu dere, Sapanca Gölü'nün doğusundaki Gölbaşı mevkiinden çıkar, gölün fazla sularını taşır ve yaklaşık 45 kilometre aktıktan sonra Seyifler yakınında Sakarya Nehri'ne katılır. Kültür Portalı, kalenin Karadeniz ile Adapazarı arasındaki yol üzerinde, olasılıkla Çark Suyu ve Sakarya Nehri üzerindeki köprülerin güvenliğini sağlamak için iki akarsuya da çok yakın kurulduğunu belirtir. Büyükşehir Belediyesi'nin turizm broşürü de kalenin önemli stratejik konumunun gösterişli mimarisini açıkladığını vurgular. Seyifler, Bizans'ın Sakarya boyunca dizdiği hudut muhafaza ve kontrol kulelerinden biridir. Kültür Portalı aynı hattın öteki halkaları arasında Harmantepe Kalesi'ni, Poyrazlar yakınındaki bugün tamamen yıkılmış kaleyi, Domuztepe ve Tersiye tepelerindeki kaleleri, Adliye Kalesi'ni ve Sapanca'daki Kurtköy Kalesi'ni sayar. Geyve Boğazı'ndaki geçidi tutan Çobankale ile Pamukova'daki Pahalar ve Mekece kaleleri de bu dizinin parçasıdır. Seyifler'in yapı tarzı Harmantepe Kalesi ile aynıdır; tuğla kullanılmamış, kaplama taş duvarların içi moloz taşla doldurulmuştur. Günümüze ulaşan bölüm, dere kenarında yaklaşık 10 metre aralıkla dizilmiş iki kule ile aralarında uzanan bir sur parçasıdır. Kalenin batı ve kuzey bölümündeki bu iki yarım daire biçimli burç hala ayaktadır. Arkadaki tarla olarak kullanılan alanda ise kalın duvarların büyük ölçüde yıkılmış kalıntıları ve temel izleri görülür. Kalenin Osmanlı tarihindeki yeri kuruluş dönemine uzanır. Kaynaklarda Kara Çepiş adıyla da anılan Seyifler, Harmantepe ile birlikte nehrin kuzeyindeki toprakların fethi için önemli görülmüştür. Bu kalelerin fethini Orhan Bey'e Akça Koca'nın önerdiği aktarılır. Fetihten sonra kale Orhan Gazi'nin üssü olmuş ve Karadeniz kıyılarına, batıya ve güneydoğuya yönelen seferlerde kullanılmıştır. Kaynaklara göre Seyifler ile birlikte Kaynarca, Mağara ve Karasu kalelerinin de alınmasıyla Osmanlılar 1304 yazı gibi erken bir tarihte Kocaali ve Karasu kıyılarına ulaşmıştır. Bugün kale bakımsızdır ve duvarları sarmaşık ile ağaçlarla örtülüdür. Yerel basına yansıyan haberlerde mahalle sakinleri taşların zaman zaman döküldüğünü anlatmış, yapının restore edilip ziyarete açılması isteğini dile getirmiştir. Bu nedenle kaleyi düzenlenmiş bir ören yeri gibi değil, kırsalın içinde kendi haline kalmış bir tarih izi olarak düşünün. Kale Seyifler girişindedir ve şehir merkezine yaklaşık 30 kilometre uzaklıktadır. Kültür Portalı şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşılabildiğini belirtse de çevredeki öteki kaleleri aynı gün gezmek için özel araç daha pratiktir. Duvarlara yaklaşırken dikkatli olun ve gevşek taşlar ile sık bitki örtüsü nedeniyle sur kalıntılarına tırmanmayın. Kalıntıların arkasındaki alan tarla olarak kullanıldığı için ekili alanlara girmeyin. Bitki örtüsü yazın yoğunlaştığı için duvar dokusunu ilkbaharda ya da sonbaharda daha rahat görebilirsiniz. Duvarın yüzünde kaplama taşların düzenini ve aradaki moloz dolguyu karşılaştırın, çünkü yıkılan bölümler Bizans duvarının nasıl katman katman örüldüğünü açıkça gösterir. Seyifler'i güneydeki Harmantepe Kalesi ile birlikte gezmek, aynı savunma hattının iki ayrı yüzünü görmek demektir. Harmantepe planını büyük ölçüde korurken Seyifler'den yalnızca iki kule ile bir sur parçası kalmıştır. Nehir Sakarya il sınırları içinde yaklaşık 159,5 kilometre akar ve Seyifler bu yolculuğun son bölümüne yakın durur. Buradan kuzeye, nehrin akışı yönünde ilerleyen yol sizi Karasu'da Sakarya Nehri'nin denize döküldüğü yere ulaştırır.