Porsuk Çayı Kıyısı ve Adalar

Eskişehir, Türkiye'nin içinden nehir geçen ender şehirlerinden biridir ve bu nehir Porsuk Çayı'dır. Porsuk kenti kabaca ikiye böler; kuzeyinde Tepebaşı, güneyinde Odunpazarı ilçesi yer alır. Adalar, Porsuk kenarında Atatürk Caddesi Köprüsü ile Köprübaşı Köprüsü arasında kalan kıyı bölgesine verilen addır. Bugün şehrin en canlı gezinti yeri olan bu kıyı, nehrin kente nasıl yeniden kazandırıldığının da en iyi örneğidir. Nehrin kendisi Antik çağda Tembris adıyla bilinen Porsuk, Kütahya ve Uşak çevresindeki dağların yamaçlarından inen derelerin birleşmesiyle doğar. Türkçe Vikipedi'ye göre 448 kilometrelik uzunluğuyla Sakarya Nehri'nin en uzun koludur. Kentin güneybatısındaki Porsuk Barajı'nda toplandıktan sonra Eskişehir Ovası'na ve şehre girer, Polatlı yakınlarında Sakarya'ya kavuşur. Aynı kaynak çayın kış aylarında sık sık donduğunu da not eder. TDV İslam Ansiklopedisi'ne göre 5-6 Mart 1950 gecesi başlayıp bir gün süren taşkında şehrin orta ve kuzey kesimindeki mahalleler Porsuk'un suları altında kalmıştı. Bu taşkından sonra evleri yıkılanlar için kuzeyde yeni evler yapıldı ve şehir o yöne doğru genişledi. Yalaman Adası'ndan Adalar'a İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre Şair Fuzuli Caddesi, Atatürk Caddesi ve Porsuk arasındaki bölgenin tamamı eskiden kentin tanınmış ailelerinden birine aitti ve Yalaman Adası diye anılıyordu. Kıyı bir gezinti ve eğlence bölgesine dönüştükçe buranın adı Adalar oldu. 1960'larda kıyıda yazlık sinemalar vardı, 1970'lerde onların yerini eğlence mekanları aldı. 1980'lerde lunaparklar kuruldu, on yılın sonuna doğru onların yerini de kafeler aldı ve Adalar bir gezinti yerine dönüştü. Aynı yıllara kadar bu kesimde kayıkla nehir gezintisi yapılırdı. Nehrin bir sanayi tesisinin atıkları ve kentin kanalizasyon suyuyla kirlenmesi bu geleneği sona erdirdi. Türkçe Vikipedi'ye göre uzun süren temizlik ve ıslah çalışmalarıyla nehir 2000'li yıllarda yeniden temiz hale getirilip şehre kazandırıldı. Türkçe Vikipedi'ye göre 2020 ve 2025'te suyun kademeli olarak kesilmesiyle dip temizliği çalışmaları da yapıldı. Kıyıda ne yapılır Bugün Porsuk'un şehir merkezinden geçen kesiminde gondollar ve gezi tekneleri çalışır. İl müdürlüğüne göre nehirde altı gezi botu hizmet verir ve botlar Nasreddin Hoca, Dorlion, Osmangazi, Anadolu, Midas ve Yunusemre adlarını taşır. Turlar Köprübaşı'ndan başlar ve Köprübaşı ile Kentpark arasında karşılıklı tarifeli seferler de düzenlenir. Venedik tipi gondollar Köprübaşı ve Kentpark'ta hizmet verir; güncel sefer bilgisi ve ücretler için işleten kurumun duyurularını kontrol edin. Kıyıda, yerel deyişle su boyunda, tavla ve satranç oynanabilecek oturma yerleri sıralanır. İl müdürlüğü, Adalar'ın her köşe başında farklı bir müzik türüne ve atmosfere rastlanabileceğini yazar. Fotoğraf için kıyıdaki yeşil fenerler, çiçekli parterler ve suyun üstünden geçen kemerli yaya köprüleri iyi çerçeveler sunar. Köprübaşı ve çevresi TDV İslam Ansiklopedisi, Porsuk'un kuzeyindeki iş alanında daha çok mağazaların ve büroların toplandığı çok katlı iş hanlarının yer aldığını anlatır. Nehrin güneyi ise geleneksel çarşı özelliğini koruyan yerlerden oluşur. Bu iki kesimi birbirine bağlayan Köprübaşı çevresi bir geçiş alanı niteliği taşır. GoTürkiye, nehir çevresinde trafiğe kapalı Hamamyolu Caddesi'nde yürüyüş yapmayı ve Taşbaşı'nda bakliyatçılara ve aktarlara uğramayı önerir. Aynı kaynak, Çukur Çarşı'da lületaşından hediyelik eşyalar bulunabileceğini belirtir. Halk arasında Doktorlar Caddesi denen bulvarın bir ucu da Köprübaşı'na uzanır ve tramvay bu caddeden geçer. Türkçe Vikipedi, Hamamyolu ile Doktorlar Caddesi'ni şehrin en popüler gezinti yerleri arasında sayar. Nasıl gezilir Kıyı boyunca bir köprüden diğerine yürümek Adalar'ı tanımanın en kolay yoludur. Köprülerden karşı yakaya geçip geri dönerek hem Odunpazarı hem de Tepebaşı tarafını görebilirsiniz. Kentpark'tan tekneyle gelmek ise Adalar'a nehirden yaklaşmanın keyifli bir yoludur. Bölge kent merkezinin tam ortasındadır ve tramvayla ya da yürüyerek kolayca ulaşılır. Buradan güneye, Atatürk Bulvarı'na doğru yürüyerek Arkeoloji Müzesi'ne ve Odunpazarı'nın müzelerine geçebilirsiniz.