Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Köprülü Mehmed Paşa Kervansarayı (Vezirhan)
Tarihi & Kültürel YerlerTarihi Mekanlar

Köprülü Mehmed Paşa Kervansarayı (Vezirhan)

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Köprülü Mehmed Paşa Kervansarayı (Vezirhan)

Vezirhan, Bilecik Merkez
Bilecik Merkez, Bilecik

Mekan Hakkında

Köprülü Mehmed Paşa Kervansarayı, Bilecik yakınındaki Vezirhan'da bulunan, 17. yüzyılın ortalarına tarihlenen bir menzil hanıdır. Vezirhan, Bilecik Merkez ilçesine bağlı bir beldedir. TDV İslam Ansiklopedisi yapıyı, 17. yüzyılın ortalarında inşa edilen bir menzil külliyesinin han bölümü olarak tanıtır. Aynı maddeye göre Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa tarafından 1660'ta yaptırılan külliye cami, han ve hamam yapılarından oluşuyordu. Hamam günümüze ulaşmamıştır. Maddede, külliyenin inşasından sonra bölgenin Vezirhan adıyla tanındığı da yazılıdır. Yapının yapım tarihi kaynaklarda tam olarak örtüşmez. Bilecik İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Bilecik Valiliği'nin sayfaları, yapım tarihini gösteren bir kitabe bulunmadığını belirtir. Bu sayfalar 17. yüzyılı ve 1655 ile 1665 gibi yılları anar, TDV ise 1660 tarihini verir. Bu yüzden en güvenli ifade, yapının 17. yüzyılın ortalarında, kaynaklara göre 1655 ile 1665 arasında inşa edildiğidir. Tapuda Köprülü Mehmed Paşa'nın vakıf eseri olarak kayıtlı olduğu da il müdürlüğü sayfasında yer alır. Han, aynı kaynaklarda Vezir Hanı ya da Han-ı Cedid adlarıyla da anılır. İl müdürlüğüne göre kervansaray, yaklaşık 101,5 metreye 27,2 metre ölçülerinde dikdörtgen planlıdır. Yapı 3008 metrekarelik bir alan üzerindedir ve taş ile tuğla malzemeden harçla örülmüştür. TDV'ye göre han, yaklaşık doğu-batı doğrultusundaki ana yola paralel biçimde yerleştirilmiştir. Plan simetriktir ve üç bölümden oluşur. Orta bölüm yan bölümlere göre biraz daha küçüktür ve girişe ayrılmıştır. TDV, orta bölümün duvarlarının alt kısmı ile ön cephenin bir sıra kesme taş ve üç sıra tuğladan oluşan almaşık örgüyle yapıldığını, diğer duvarların ise moloz taş olduğunu yazar. Yol tarafındaki uzun cephe, eşit aralıklarla sıralanan duvar payandalarıyla hareketli bir görünüm kazanır. Cephenin ortasında, iki ayağa oturan tuğladan sivri kemerli üç açıklıkla orta bölüme geçilir. Orta bölümden yan bölümlere kesme taştan basık kemerli kapılarla ulaşılır. Han dışa kapalıdır, payandalarla desteklenir ve il müdürlüğünün ifadesiyle kale görünümündedir. Bu sert dış görünüm, yolcuların ve hayvanların korunduğu bir konaklama yapısı için anlamlıdır. İç düzen, yolculuğun nasıl yaşandığını gösterir. Yan bölümler barınma birimleridir. Duvarlarda eşit aralıklarla ocaklar ve nişler, üst kısımlarda ise küçük mazgal pencereler bulunur. Ocakların önünde yolcuların barınması için zeminden yüksek sekiler yapılmıştır. İl müdürlüğü, bu düzende ortada araba ve atların, iki yanda ise yolcuların konakladığını anlatır. Yapı iki yana meyilli ahşap kırma bir çatıyla örtülüydü ve çatıyı içerideki ahşap sütun dizisi ile kirişler taşıyordu. TDV, yapının planının 17. yüzyılın başında Edirne'de yapılan Ekmekçizade Ahmed Paşa Kervansarayı'nın planını tekrarladığını belirtir ve bunu hanın önemli yanlarından biri sayar. Aynı madde, Vezirhan'da Edirne'deki gibi bir ön avlu bulunup bulunmadığının kesin olarak bilinmediğini de ekler. İl müdürlüğüne göre ahşap çatı 20. yüzyılın başına kadar sağlam kaldı, sonra yıkıldı ve han kendi haline terk edildi. Kaynaklar çatının yıkım yılı konusunda birbirinden farklı yıllar verdiği için burada yalnızca 20. yüzyılın başı denmektedir. Duvarların sağlam bölümlerinde, üst örtüyü taşıyan ahşap konsolların izleri TDV'de kayda geçmiştir. Yapı, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün atıl ve yıkıntı durumundaki vakıf eserleri ayağa kaldırmak için başlattığı çalışmalar kapsamında ele alınmıştır. İl müdürlüğü ve valilik sayfalarına göre restorasyon 2007 yılında başladı ve üç yılda tamamlandı. Aynı sayfalarda yapının yeni bir işlevle kullanılması planlandığı yazılıdır. TDV ise yapının yakın zamanda başka bir kullanıma uyarlanmak üzere onarıldığını ve bu nedenle özgünlüğünü büyük ölçüde kaybettiğini belirtir. Yapının bugünkü kullanımı resmi kaynaklardan doğrulanamadığı için iç mekana giriş, ziyaret saati ya da hizmet bilgisi verilmiyor. Gitmeden önce Bilecik İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nden güncel bilgi almanız gerekir. Külliyenin camisi de yapı topluluğunun bir parçasıdır ve han ile birlikte aynı yol üstü düzenin içinde yer alır. Görüntü açısından en verimli bakış, uzun yol cephesinin karşısından başlar. Önce payandaların ritmine ve orta bölümdeki üç sivri kemerli açıklığa bakın. Sonra taş ve tuğla sıralarının dönüşümlü örgüsünü yakından inceleyin. Cephenin uzunluğu yaklaşık 100 metreyi aştığı için yapıyı tek karede almak için biraz uzaklaşmak gerekir. Işık yan düştüğünde payandaların gölgesi cepheye derinlik verir. Yapı çevresindeki alanda dolaşırken trafik durumuna dikkat edin. Hanın konumu da anlamlıdır. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Bilecik'in Bursa ve İznik'ten Eskişehir'e ve Anadolu içlerine giden yol üzerinde önemli bir konaklama ve dinlenme yeri olduğunu yazar. Vezirhan, bu yolun üzerinde kurulmuş bir menzil olarak aynı geleneğin parçasıdır. Bilecik şehir merkezinden gelirken Belekoma ve Saat Kulesi gibi şehrin diğer tarihi noktalarıyla aynı günde birleştirilebilir.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Konum - Köprülü Mehmed Paşa Kervansarayı (Vezirhan)

Mekan Bilgisi
AdresVezirhan, Bilecik Merkez
MekanBilecik Merkez, Bilecik
TürTarihi & Kültürel Yerler
Web Sitesini Ziyaret EtYol Tarifi Al