Kızıl Kule

Alanya limanının kıyısında yükselen sekizgen Kızıl Kule, kentin simgesi ve 13. yüzyıl Akdeniz savunma mimarisinin en iyi korunmuş örneklerinden biri. Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad yapıyı limanı, tersaneyi ve Alanya Kalesi'ni denizden gelecek saldırılara karşı korumak için yaptırdı. Belediyenin aktardığı inşa kitabesine göre kule Nisan 1226'da tamamlandı. Yapıyı inşa eden usta Halepli Ebu Ali Reha el-Kettani; adı giriş kapısının sağındaki usta kitabesinde okunuyor. Kule eğimli bir arazide doğrudan ana kayanın üzerine oturur. Bu yüzden yüksekliği doğu cephesinde 33 metreyi bulurken batı cephesinde yaklaşık üç metre daha kısadır. Zemindeki çapı 29 metre, sekiz cephesinden her biri yaklaşık 12,5 metre genişliğinde. Alt gövdede özenle kesilmiş dikdörtgen kireç taşı blokların arasına antik yapılardan sökülmüş sütun gövdeleri yerleştirilmiş. Üst bölümler kırmızı tuğladan örülmüş ve yapı adını bu tuğlaların renginden alıyor. Dış yüzeyde kulenin savunma düzeni kolayca okunur. Cephelerde toplam 56 mazgal penceresi, düşmana kaynar zift ve su dökmek için sıralanmış 22 açıklık ve suyu uzağa atan 6 çörten bulunuyor. Kuzey cephede, yerden yaklaşık 10 metre yükseklikte, Alaeddin Keykubad adına yazılmış dört satırlık inşa kitabesi var. Güney cephedeki ikinci yazıt ise sultanı övgü dolu sıfatlarla anıyor. Kitabeleri görmek için kuleye limandan ve kıyı yolundan bakmak en rahat yoldur. Sade dış görünüşün arkasında şaşırtıcı derecede karmaşık bir iç plan saklı. Kule zemin kat, birinci kat, asma kat, açık kat ve açık teras olmak üzere beş kattan oluşuyor ve her katın planı farklı. İçeriye bilerek küçük tutulmuş gösterişsiz bir kapı ve dar bir koridordan giriliyor. Zemin katta ortadaki sekizgen ayağın çevresini tonozlu bir koridor sarıyor. Araştırmacı İbrahim Hakkı Konyalı'ya göre bu koridorlarda bir zamanlar muhafızların yatıp dinlendiği ahşap odalar vardı ve bugün ancak izleri seçilebiliyor. Birinci kata yüksek basamaklı bir taş merdivenle çıkılıyor. Ortadaki ayağın üst kısmına büyük bir su sarnıcı yerleştirilmiş ve belediyenin bilgisine göre sarnıç bugün de çalışır durumda. Sarnıca yakın koridorun tabanında, sekizgenin kenarlarının ortasına denk gelen havalandırma bacaları açılmış. Bu katın kuzeybatısındaki kapı dıştaki surlara çıkıyor; sağdaki sur duvarında büyük bir gemi çizimi görülebiliyor. Dar koridor biçimindeki asma katta zift ve su dökme açıklıklarının iç tarafını yakından görürsünüz. En üstteki açık terasın ortasında sarnıcın ağzı, çevresinde ikişer sıra halinde 16 havalandırma bacası duruyor ve bu bacalardan giren ışık birinci kata kadar iniyor. Kule tek başına durmaz, kalenin bütününün bir parçasıdır. Alanya Kalesi'nin surları Kızıl Kule'den başlayıp yarımadayı dolaşır, Tophane ile Tersane'nin önünden geçerek yine burada kapanır. 17. yüzyılda kenti gören Evliya Çelebi, kalenin deniz tarafındaki sekiz köşeli kulenin kuşatma sırasında iki bin kişiyi aldığını ve burada kırk askeri olan bir kale muhafızının oturduğunu yazar. Yapı 1951-1953 yıllarında onarıldı ve 1979'da giriş katında bir etnografya müzesi açıldı. Müzede Alanya ve Toroslardaki Yörük yaşamını anlatan halı ve kilimler, giyim eşyaları, mutfak gereçleri, silahlar, tartı ve aydınlatma aletleri, bir dokuma tezgahı ve Yörük çadırı sergileniyor. Kule zaman zaman resim sergilerine ve klasik müzik konserlerine de ev sahipliği yapıyor. Kızıl Kule 1992-2005 arasında tedavülde kalan 250.000 liralık banknotun arka yüzünde de yer aldı. Yapı Alanya Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü'nün ören yerleri listesinde yer alıyor; ziyaret saatleri ve giriş ücreti için güncel bilgiyi belediyenin sitesinden kontrol edin. Kule kent merkezindeki limanın hemen yanında olduğu için şehir içi toplu taşımayla ya da kıyı boyunca yürüyerek kolayca ulaşılıyor. Merdivenler yüksek ve dik olduğundan rahat ayakkabı giyin, yaz öğlenlerinde terasın sıcağını hesaba katın. Kuleyi gezdikten sonra sur boyunca hemen yanındaki Tersane'ye geçebilir, gün batımına doğru limandan kulenin kızıllaşan tuğlalarını izleyebilirsiniz.