İznik Müzesi

İznik Müzesi, İznik ve çevresindeki kazılardan çıkan arkeolojik eserlerin sergilendiği, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı müzedir. Bugünkü binası 2020-2022 yılları arasında Bakanlık tarafından yaptırıldı ve Ocak 2023'te ziyarete açıldı. Müze, surlarla çevrili eski şehrin güney girişi olan Yenişehir Kapısı'nın yakınında, Mahmut Çelebi Mahallesi'nde yer alır. Müzenin eski yeri İznik'te müzecilik 1935'te Yakup Çelebi Zaviyesi'nde başladı ve koleksiyon 1960'ta Lefke Kapısı yakınındaki Nilüfer Hatun İmareti'ne taşındı. I. Murad'ın annesi Nilüfer Hatun adına 1388'de yaptırdığı bu yapı, TDV İslam Ansiklopedisi'ne göre erken Osmanlı mimarisinin en eski ve en önemli eserlerinden biridir. İmaret uzun yıllar hem arkeolojik eserlere hem de Türk İslam eserlerine ev sahipliği yaptı; 2012'de restorasyona girdi ve 2020'de yeniden açıldı. Arkeolojik koleksiyonun yeni binaya taşınmasıyla imaret bugün ayrı bir müze olarak, Nilüfer Hatun İmareti Türk İslam Eserleri Müzesi adıyla hizmet veriyor. Bakanlığın sayfasına göre orada İznik çinisi örnekleri, sikkeler ve bahçede mezar taşları, kuyu bilezikleri, çeşmeler ve kitabeler sergilenir. İki müze aynı günde kolayca gezilebilir. Bina ve sergi düzeni Beyaz cepheli, geniş cam yüzeyli çağdaş bir yapı olan müzenin zemin katında sergi salonları, birinci katında idari bölümler ve eser depoları bulunur. Vikipedi'ye göre müzede 1500'e yakın eser sergilenir ve eserlerin tarihi MÖ 6500'lere kadar uzanır. Sergi kronolojik olarak düzenlenmiştir ve Neolitik dönemden Osmanlı dönemine uzanan yaklaşık 8500 yıllık bir zaman dilimini kapsar. Eserler geçmişte yapılan höyük kazılarından ve bugün de süren İznik Çini Fırınları, İznik Roma Tiyatrosu, göldeki su altı bazilikası ve Hisardere Nekropolü kazılarından gelir. Bakanlığın müze sayfası Ilıpınar Höyüğü buluntularını da koleksiyon arasında sayar. Salonları girişten itibaren sırayla izlerseniz, İznik'in ilk köy yerleşimlerinden Osmanlı çini atölyelerine uzanan hikayesini adım adım takip edebilirsiniz. Öne çıkan eserler Öne çıkan eserlerden biri, tavlaya benzer biçimde şansla stratejiyi birleştiren duodecim scripta oyununa ait Roma dönemi mermer bir oyun tablasıdır. Bu oyunda her oyuncunun on beş taşı vardır ve oyun, taşlar tahtaya yerleştirildikten sonra başlar. Akhilleus lahdinin yüzlerindeki kabartmalarda Troya Savaşı'ndan sahneler, Agamemnon, Akhilleus ve tutsağı Briseis betimlenir. Aynı lahdin bir yüzünde ilkbahar, yaz ve sonbaharı temsil eden figürler de yer alır. Hisardere Nekropolü'nden çıkan Antigonos lahdi, eşi Arete'nin yaptırdığı ve onun için yazdırdığı ağıt yazıtıyla tanınır. Bu lahitte kefenin bir bölümü, başın altındaki ahşap yastık ve gövdenin altındaki ahşap yatağın bir kısmı korunmuştur. Buluntu, dönemin ölü gömme geleneğinde bedenin doğrudan taşa değil ahşap bir yatağa yatırıldığını göstermesi bakımından önemlidir. MS 2. yüzyıla tarihlenen Nike-Eros lahdi Dokimeion tipindedir ve üzerinde Nike ile Eros figürleri ayrı ayrı işlenmiştir. Sandık tipindeki Nigerine ve Astyris lahdi bir anne ile kızına aittir ve ön yüzündeki yazıt, Astyris'in lahdi annesi ve kendisi için satın aldığını anlatır. Müzede ayrıca Elbeyli sınırlarındaki Hespekli mevkiinde 1967'de bulunan, MS 4. ya da 5. yüzyıla tarihlenen fresk süslü bir mezar odasının replikası vardır. Vikipedi'ye göre özgün mezar odası bulunduğunda çok iyi korunmuş durumdaydı, ancak daha sonra defineciler tarafından tahrip edildi. Bakanlığın sayfasına göre bahçede Grek, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait sütun başlıkları, lahitler, kabartmalar ve yazıtlar sergilenir. Ziyaret ve ulaşım Müze pazartesi günleri kapalıdır; açılış saatlerini ve giriş koşullarını ziyaretten önce Bakanlığın resmi müze sitesinden kontrol edin. Kültür Portalı'na göre İznik'e Bursa Terminali'nden gidilir; ilçe merkezindeki yerlere oradan yürüyerek ulaşılabilir. Müze, Ayasofya'nın yaklaşık yarım kilometre güneyindedir. Roma tiyatrosu da müzenin yarım kilometreden az kuzeybatısında kaldığı için ikisini aynı yürüyüşte görmek kolaydır. İznik 2014'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alındı; müzedeki eserler, bu adaylığın dayandığı katmanlı kent tarihini tek bir yerde toplar.