Hünkar Köşkü Müzesi

Hünkar Köşkü Müzesi, Bursa'nın güneyinde, Yıldırım ilçesinde, Uludağ'ın eteğindeki Temenyeri mevkiinde şehre tepeden bakan iki katlı bir köşktür. Bursa Müzeler Müdürlüğü'nün sayfasına göre köşk, Sultan Abdülmecid'in 1844'teki Bursa gezisi için dönemin Bursa Valisi Mehmet Salih Paşa tarafından av köşkü olarak yaptırıldı. Aynı kaynak yapının padişahın gelişine yetişsin diye yalnızca 19 günde, çok sayıda usta çalıştırılarak tamamlandığını yazar. Kültür Portalı ise yapım yılını 1859 olarak verir; müzenin kendi sayfası ve Vikipedi 1844 tarihinde birleşir, bu yüzden tarihi 1840'ların ortası olarak okumak en güvenlisidir. Müze sayfası, köşkün Tanzimat sonrasında Bursa'da batılı anlamda inşa edilen ve Kasr-ı Hümayun adıyla yapılan tek yapı olduğunu belirtir. Köşk üç padişahı ağırladı. Sultan Abdülmecid 29 Haziran ile 2 Temmuz 1844 arasında, Sultan Abdülaziz 18 Nisan 1862'de ve Sultan V. Mehmed Reşad 23 Ağustos 1909'da burada konakladı. Padişahların halkı selamladığı köşkün kuzeyindeki ağaçlıklı alan temenna, yani selamlama yeri olarak anıldı; semtin bugünkü Temenyeri adı müze sayfasına göre buradan gelir. Yapı zaman içinde Kasr-ı Hümayun, Kasr-ı Milli, Cumhuriyet Köşkü ve Atatürk Köşkü adlarıyla da anıldı. Köşkün Cumhuriyet dönemindeki yeri de en az Osmanlı dönemindeki kadar önemlidir. Müze sayfasına göre 1922'de Mustafa Kemal Atatürk ve Kurtuluş Savaşı komutanları köşkte 12 gün kaldı; Vikipedi bu ilk ziyaretin 16 Ekim 1922'de başladığını ve Lozan görüşmelerine gidecek heyetin burada konuşulduğunu yazar. Atatürk 1925, 1931 ve 1935 yıllarındaki Bursa ziyaretlerinde de burada konakladı; bu yüzden köşk Atatürk Köşkü olarak da bilinir. Bursalı Sabiha Gökçen, 1925 ziyaretinde köşkün bahçesinde Atatürk ile tanıştı ve manevi kızı oldu. Kültür Portalı'na göre köşkün mimarisi Fransız ampir üslubundadır ve içerideki süslemeler 19. yüzyıl özelliklerini taşır. Sıvanmış duvarları ahşap çatkılı ve ince çıtalarla kaplıdır; bahçede cephesi Kütahya çinileriyle kaplı bir çeşme, ayrıca bekçi ve danışma odası ile bir garaj bulunur. Tavanlardaki kalem işi süslemeler, dönemi yansıtan özgün eşyalar ve Bursa ovasına hakim bahçe ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken öğelerdir. Avizeler Murano tarzı ve Bohemya kristali, renkli camdan el yapımıdır; müze sayfası bu yüzden her birinin tek örnek olduğunu vurgular. Teşhir giriş katı ve bodrum katı olmak üzere iki katta kuruludur. Giriş holünün karşısındaki çift kanatlı kapıdan, duvar ve tavanındaki kalem işleriyle köşkün en etkileyici mekanı olan kabul salonuna geçilir. Salonun doğusundaki kapı Atatürk Odası'na açılır; burada Atatürk için özel olarak yaptırılan ve başlığında K&A harfleri bulunan karyola, köşkte kullandığı havlular, kahve fincanı takımı ve rugan terlikleri sergilenir. Çalışma odasında çalışma masası ile kadife kaplı özgün dinlenme kanepesi durur. Giriş katında ayrıca Sabiha Gökçen ile Ülkü Adatepe'nin yatak odası, dinlenme odası ve yaver odası vardır. Oymalı ahşap korkuluklu merdivenle bodrum katına inilir ve yuvarlak kemerli girişten Havuzlu Salon'a geçilir. Adını ortasındaki küçük havuzdan alan bu serin salon eskiden yazın kullanılırdı; bugün geçici sergi alanıdır ve burada 1925 tarihli, köşesinde Cumhurbaşkanlığı forsu bulunan ilk Türk bayraklarından biri sergilenir. Havuzlu Salon'un doğusundaki yemek odası bodrum katının en görkemli bölümüdür; ortada kenarları oval, 14 sandalyeli ceviz masa durur. Tavanın ortasındaki aslan figürü, perspektif tekniği sayesinde odanın hangi köşesinden bakılırsa bakılsın bakana dönük görünür ve oda bu yüzden Aslanlı Oda olarak da anılır. Müze sayfası, 19. yüzyılda Osmanlı köşk ve saraylarında yeni ortaya çıkan ayrı yemek odası fikrinin ilk örneklerinden birinin burada olduğunu belirtir. Köşk 1982-1983'te onarım gördü; 1995'te Milli Saraylar Dairesi Başkanlığı ile Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin ortak çalışmasıyla restore edildi ve eşyalar Dolmabahçe Sarayı atölyelerinde özgün hallerine getirildi. 29 Mayıs 2003'te Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı müze olarak açıldı; teşhirdeki eşyaların tamamı köşkün kendi özgün eşyalarıdır. Vikipedi'ye göre köşkü kullanan üç padişah ile Atatürk'ün silikon heykelleri 2015'te eklendi. Bahçedeki eski müştemilat binası 2009'dan beri belediyenin sosyal tesisi olarak kullanılır ve bahçede Bursa'nın köşklerini anlatan açık hava sergisi gezilebilir. Müze pazartesi günleri, 1 Ocak'ta ve dini bayramların ilk gününde kapalıdır; diğer günlerin açılış saatlerini ve giriş koşullarını bursamuze.com adresinden kontrol edin. Müzeye tek seferde sınırlı sayıda ziyaretçi alınır ve rezervasyonlu gruplara öncelik verilir; kalabalık günlerde kısa bir bekleme olabilir. Kapalı mekanlarda fotoğraf makinesi, kamera ve cep telefonuyla çekim yapılamaz; gezi sırasında belirlenen halı üzerinde kalmak ve eşyalara dokunmamak istenir. İçerideki gezi 15-20 dakika sürer; bahçe ve manzara için bir o kadar daha zaman ayırın, özellikle gün batımına yakın saatlerde ovanın ışığı güzeldir. Müzenin özel otoparkı yoktur. Toplu taşımayla gelmek için Heykel'den kalkan ve Atatürk Caddesi üzerinden Hünkar Köşkü'ne çıkan 37 numaralı Burulaş otobüsü en kolay yoldur. Kültür Portalı'nın deyişiyle Bursa seyir panoramasına hakim olan bahçe, yokuşu çıkmaya tek başına değer.