Hasanağa Bahçesi

Hasanağa Bahçesi, Buca'nın merkezinde yaklaşık 96 dönümlük alanı kaplayan ve ilçenin en eski yeşil alanı sayılan bir kent parkıdır. Bugünkü adını almadan önce bahçe İtalyan kökenli Levanten Aliotti ailesine aitti ve Aliotti Bahçesi olarak biliniyordu. Kültür Envanteri, Ege'de ve Buca'da geniş topraklara sahip olan bu ailenin bahçesini sık ağaçlı bir koru ve egzotik hayvanların yaşadığı küçük bir hayvanat bahçesi olarak tarif eder. Aliotti döneminin bahçesi Buca Belediyesi'nin derlediği bilgilere göre geyik ve tavus gibi hayvanlar yüksek duvarlarla çevrili bahçenin içinde serbestçe dolaşırdı. Eski Bucalılar bahçenin bu halini 1930'lara kadar koruduğunu hatırlar. Bahçenin ilk düzeninde Latin Avrupa anlayışı hakimdi ve çizgisel yürüyüş aksları bu anlayışın en belirgin izleriydi. Doğal malzemeden yapay düzenlemeler kurmak ya da yapay malzemeyle doğal bir görünüm aramak da aynı bahçe kültürünün parçasıydı. Belediye kaynakları benzer bir bahçe kurgusunun İstanbul'daki Emirgan Korusu'nda da görüldüğünü not eder. 1930'larda bahçede verandalı ahşap bir konut, hizmetliler için tek katlı evler, bir bağ köşkü ve ev büyüklüğünde bir kuş kafesi bulunuyordu. Çimento ve demirle taş ve ahşap taklit edilerek yapılmış sarkıtlı mağaralar ile basamaklı çağlayanlar içeren özenli bir havuz düzeni bahçenin en dikkat çekici parçasıydı. Bahçeyi batıdan doğuya kesen yolun iki yanındaki dut ağaçları özel bir budamayla yarı saydam bir tünele dönüştürülmüştü. Bu dut tüneli ve Aliotti döneminin ünlü kameriyesi bugün ayakta değildir. Hasan Ağa ve köşkün yangını Aliotti'nin ölümünün ardından mirasçıları mülkü satışa çıkardı. Ödemiş'in ileri gelenlerinden Sarıgöllü Hasan Ağa bahçeyi satın aldı; Buca ve İzmir belediyelerinin kaynakları satış yılını 1926, Kültür Envanteri ise 1925 olarak verir. Hasan Ağa bahçenin kuzey ve güneybatı köşelerine iki konut yaptırdı, asıl köşkü ve yan yapıları ise kiraya verdi. Asıl köşk 1930'ların başında yandı ve bir daha yapılmadı. Kültür Envanteri'ne göre köşkün yakınındaki havuzlu ve çeşmeli kayalık düzenleme bugüne ulaşan nadir parçalardandır. Bahçe Hasan Ağa ailesinin mülkiyetinde kaldığı yıllarda halka açık tutuldu ve Bucalıların mesire yeri oldu. Hasan Ağa Bahçesi adı da bu yıllarda halkın dilinde yerleşti. Kent parkına dönüşüm 1986'da bahçeye bir buz pateni salonu kuruldu ve bu salon 2006'da yalıtım sorunları nedeniyle spor salonuna dönüştürüldü. 2003'te bahçeyi çevreleyen duvarlar yıkılarak park ilçenin sokaklarına açıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi 2013'te tamamlanan kapsamlı bir yenilemeyle asırlık ağaçların arasındaki gezinti ve dinlenme alanlarını yeniden düzenledi. Bu çalışmada 1400 metrelik tartan koşu pisti, 1000 metrelik bisiklet yolu, basketbol sahaları, tenis kortu, kaykay pisti ve iki çocuk oyun alanı yapıldı. Aynı yenilemede İkinci Uluslararası Heykel Çalıştayı'nda üretilen mermer heykeller de bahçenin çimenlerine yerleştirildi. 2017'de ekolojik ömrünü tamamlayan 138 ağaç alandan kaldırıldı ve yerlerine çınar, çam, ıhlamur ve erguvan gibi türlerden yaklaşık 300 yeni ağaç dikildi. Belediyenin son yenilemesinde 971 ağaç budandı, alana 231 yeni ağaç ile on binlerce çalı ve yer örtücü bitki dikildi. Aynı çalışmada yaklaşık 59 bin metrekare alana çim serildi ve ücretsiz spor ekipmanı sunan bir spor istasyonu açıldı. Bahçede nasıl gezilir Bahçeyi tanımak için önce parkın sınırını dolaşan koşu pistini takip edin, böylece ağaç dokusunu farklı açılardan görürsünüz. Ardından iç yollara girerek eski köşkten kalan kayalık havuz düzenini arayın, bahçenin Levanten geçmişine en çok orada yaklaşırsınız. Yürüyüş yolları boyunca çimlere yerleştirilmiş mermer heykelleri tek tek bulmak, gezinin keyifli bir parçasıdır. Sabahları koşucular ve yürüyüşçüler, öğleden sonraları ise okul çıkışı gelen gençler ve çocuklu aileler parkı doldurur. Kışın yağmurlu günlerde parkın bazı kenarlarında su birikintileri oluştuğu yerel basında yazılmıştır, bu mevsimde uygun ayakkabı seçin. Park bir mahalle bahçesi olarak gün boyu kullanılır ve etkinlikler için İzmir Büyükşehir Belediyesi duyurularını takip etmek yararlıdır. Ulaşım ve çevre Parkta küçük bir açık otopark bulunsa da Buca merkezine toplu taşımayla gelmek daha rahattır. İnşa halindeki M2 metro hattında Hasanağa Bahçesi adını taşıyan bir istasyon planlanıyor ve bu istasyondan bahçeye doğrudan geçiş sağlanacak. O güne kadar Konak ve Bornova yönünden Buca'ya giden otobüs hatlarıyla gelinir, güncel hat bilgisini işletmecinin sitesinden kontrol edin. Hasanağa Bahçesi'ni gezdikten sonra aynı ilçedeki Buca Gölet'e uzanarak günü ilçenin iki büyük yeşil alanıyla tamamlayabilirsiniz.