Güvercinlik Vadisi

Güvercinlik Vadisi, Uçhisar Kalesi'nin eteğinden başlayıp Göreme'ye kadar uzanan, yaklaşık dört kilometrelik bir yürüyüş vadisidir. Adını yamaçlara ve peribacalarının içine oyulmuş sayısız güvercin yuvasından alır. Vadi, Kültür Portalı'nın doğa yürüyüşü için önerdiği Kapadokya vadileri arasında sayılır ve sıcak hava balonlarının sabah geçtiği güzergahlardan biridir. Güvercinliklerin vadide neden bu kadar yoğun olduğunu anlamak için Kapadokya'nın toprağına bakmak gerekir. Volkanik kökenli kıraç toprak, bağ ve bahçe için tek başına yeterince verimli değildi. Bölge halkı güvercinleri besleyip kaya yuvalarında biriken dışkıyı toplayarak bağlarına ve tarlalarına gübre olarak taşıdı. Uçhisar Belediyesi bu gübrenin yüksek azot ve fosfor içeriği sayesinde özellikle bağcılıkta çok etkili olduğunu anlatır. Güvercinliklerin geçmişi konusunda kaynaklar farklı tarihler verir. Uçhisar Belediyesi bölgede güvercin beslemenin geçmişini dokuzuncu yüzyıla kadar götürür, Küre Ansiklopedisi ise vadideki güvercinliklerin özellikle on dokuzuncu yüzyıldan itibaren tarım için düzenlendiğini yazar. İki bilgi de güvercinliklerin uzun bir dönem boyunca kullanıldığını gösterir. Belediyenin aktarımına göre güvercin yumurtası da kaya oyma yapıların duvar resimlerinde ve sıvalarında bağlayıcı olarak kullanılmıştır. Yamaçlardaki yuvalar rastgele açılmış delikler değildir. Tilki ve sansar gibi yırtıcıların ulaşamayacağı yükseklikte, sarp kaya yüzlerine oyulmuşlardır. Birçok güvercinliğin girişinde kırmızı aşı boyasıyla yapılmış şeritler ve motifler görülür. Belediyenin açıklamasına göre bu boyalar güvercinlerin yuvalarını uzaktan fark edip geri dönmesine yardımcı oluyordu. Vadinin içinden mevsimsel olarak kuruyabilen Vasıl Deresi geçer. Bu küçük su yolu tabanda yeşil bir şerit oluşturur. İğde, kayısı, erik ve elma ağaçları ile yabani çiçekler özellikle ilkbaharda vadiyi renklendirir. Yürüyüş boyunca kayalara oyulmuş kısa tünellerden ve terk edilmiş eski mağara evlerin önünden geçilir. Yürüyüşü Uçhisar'dan başlatmak en kolay seçenektir. Uçhisar Göreme'den daha yüksekte olduğu için bu yönde yol çoğunlukla iner. Belediye parkuru orta zorlukta tanımlar ve yürüyüşün ortalama bir buçuk ile iki saat sürdüğünü belirtir. Göreme'de bitirdikten sonra Uçhisar'a dönüş için araç ya da toplu taşıma planlamak gerekir. Vadinin Uçhisar girişindeki seyir noktası, kaleyi arkanıza alıp Göreme yönüne bakmak için en iyi yerdir. Buradan vadinin derinliği, peribacalarının dizilişi ve yamaçlardaki güvercinlik cepheleri tek bir karede görülür. Kısa bir ziyaret için yalnızca bu noktaya gelip vadiyi yukarıdan izlemek de mümkündür. Patika yer yer tozlu, kaygan ve engebelidir. Belediye bileği kavrayan, altı iyi tutunan yürüyüş ayakkabısı önerir. Yaz aylarında öğle sıcağından kaçının ve yanınıza bol su alın, çünkü vadide gölge sınırlıdır. Işık, vadinin rengini gün boyunca değiştirir. Gün doğumu ve gün batımına yakın saatlerde kayalar altın sarısından kızıla döner ve fotoğraf için en iyi zamanlar bunlardır. Öğleden sonra ise güvercinliklerin cepheleri gölgeli kalır, bu yüzden sabah yürüyüşü yamaçları daha iyi görmenizi sağlar. Vadi, Göreme Tarihi Milli Parkı alanı içinde, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Kayalık Alanları kapsamında yer alır. Bitki örtüsüne zarar vermemek, kayalara yazı yazmamak ve çöpü vadide bırakmamak buradaki koruma anlayışının parçasıdır. Uçhisar ile Nevşehir arasında belediyenin düzenli otobüs seferleri vardır; güncel sefer bilgisini gitmeden önce Uçhisar Belediyesi'nin sitesinden kontrol edin.