Güver Kanyonu Tabiat Parkı

Antalya'nın kuzeybatısında, kentten yalnızca 20 kilometre uzakta, düzlük bir platonun ortasında yer yarılır ve 115 metrelik bir uçurum açılır. Güver Kanyonu, ya da yöredeki adıyla Güver Uçurumu, Döşemealtı ilçesinde karstik kayaçlar üzerinde oluşmuş bir kanyon vadidir. Vikipedi'ye göre uzunluğu 2 kilometre, genişliği 20 ile 30 metre, derinliği 115 metredir ve 280 ile 300 metre yükseklikteki Döşemealtı platosu üzerinde yer alır. Platoyu kaplayan travertenler, Toroslar'dan gelen suların etkisiyle derinlemesine aşınmış ve kanyon tahminen bir milyon yılda oluşmuştur. Kanyonun içinden Güver, Karaman ve Gürkavak çayları geçer. Alan 2007'de tabiat parkı ilan edilmiştir ve Vikipedi büyüklüğünü 4.044 hektar olarak verir. Tarım ve Orman Bakanlığı 6. Bölge Müdürlüğü'nün tabiat parkları listesinde "Antalya Güver Kanyonu Tabiat Parkı" adıyla yer alır ve parkın jeolojisi, canlıları ve tesisleri orada ayrıntıyla anlatılır. Jeolojik olarak alanda Antalya travertenleri geniş yer kaplar; Bölge Müdürlüğü parkın kuzey, güney ve batı kesimlerinde Kuvaterner'de gelişmiş travertenlerle yamaç molozu ve alüvyonların bulunduğunu yazar. Parkın asıl değeri yaban hayatıdır. Güver Kanyonu, alageyiğin dünyada doğal olarak yaşadığı tek alan olan Düzlerçamı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'nın içindedir. Bakanlığın alageyik tür koruma eylem planına göre koruma alanı Antalya'nın 25 kilometre kuzeybatısındadır ve doğusunda Güver Uçurumu Kanyonu ile Yukarı Karaman yerleşimi, kuzeyinde Termessos Milli Parkı bulunur. Aynı plana göre 19. yüzyılda Marmara, Ege ve Akdeniz'de doğal olarak yaşayan alageyik, usulsüz avlanma ve yaşam alanlarının bozulması yüzünden yalnızca Düzlerçamı yöresinde kalmıştır; 1966'da orman mühendisi Nihat Turan bölgede yedi alageyik saptamış ve 1.750 hektarlık saha koruma alanı ilan edilmiştir. İlk üretme istasyonu 1974'te faaliyete geçmiş, hayvanlar 2003'te doğal ortamda daha geniş yeni istasyona taşınmıştır. Plan, alanın hem yerli hem yabancı ziyaretçilerin sık uğradığı Güver Kanyonu'nu barındırdığını da kaydeder. Alageyik ürkek bir hayvandır; görmek şansa bağlıdır, ama sabah erken ve akşamüstü saatlerinde sessiz yürüyen ziyaretçilerin uzaktan görme ihtimali vardır. Bölge Müdürlüğü'nün envanterine göre parkta ve yakın çevresinde 7 balık, 5 ikiyaşamlı, 20 sürüngen, 114 kuş ve 42 memeli olmak üzere 188 omurgalı türü belirlenmiştir; bu sayı Türkiye'deki omurgalı türlerinin yaklaşık dörtte birine karşılık gelir. Bitki örtüsünde 93 familyadan 571 takson tespit edilmiş, bunların 45'i endemiktir. Vikipedi'nin saydığı türler Akdeniz'in tanıdık yüzleridir; kızılçam, ardıç, pırnal meşesi, keçiboynuzu, sakız ağacı ve fundadan oluşan maki, hayvanlar arasında ise alageyik, karaca, dağ keçisi, yaban domuzu, tilki, porsuk, tavşan, üveyik, kartal ve doğan. Kanyon başka katmanlar da taşır. Bölge Müdürlüğü'ne göre park sınırları içinde, Keldağı üzerindeki Neapolis Antik Kenti 2002'de birinci derece arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir; alanın kuzeyinde Termessos, yine kuzeyinde Türkiye'nin en eski yerleşimlerinden Karain Mağarası bulunur. Parkta bahar ve Yörük şenlikleri de düzenlenir. Ziyaretin merkezi uçurumun kenarındaki seyir terasıdır; Bölge Müdürlüğü parktaki tesisleri giriş kontrol ünitesi, iki tuvalet ve manzara seyir terası olarak sayar, görmeden dönülmeyecekler arasında terası, kanyonu, yürüyüş rotalarını ve günübirlik kullanım alanını anar. Vikipedi'ye göre alanda konaklama tesisi yoktur, seyir terasları vardır ve kanyonun son kısmından panoramik Antalya manzarası görülür. Yapılabilecekler doğa yürüyüşü, piknik, fotoğrafçılık ile bitki örtüsü ve jeolojik yapı gözlemidir. Terasın korkuluğu dışına çıkmayın; kenar travertendir ve uçurum 115 metredir. Yürümek isteyenler için ölçülü bir örnek vardır. Muratpaşa Belediyesi'nin 2020 tarihli haberine göre bir yürüyüş grubu Düzlerçamı'ndan Güver Kanyonu'na yaklaşık 9 kilometrelik parkuru 6 saatte tamamlamış ve yürüyüş kanyonun terasında sona ermiştir. Bu parkur deneyimli bir lider, bol su ve sağlam ayakkabı ister; yaz öğlesinde yola çıkmayın. Kanyonun hemen güneyindeki Düzlerçamı ormanı Antalyalıların hafta sonu piknik ve koşu alanıdır. Ulaşım kolaydır; Antalya'dan Korkuteli yönüne giden karayolunu izleyip Yukarı Karaman ve Düzlerçamı tarafına sapmak yeterlidir, kentten araçla yaklaşık 20-30 dakika sürer. Döşemealtı ve Düzlerçamı yönüne giden toplu taşıma hatları için Büyükşehir'in ulaşım sayfasına bakın. Giriş düzenlemesi, açılış saatleri ve varsa ücret için güncel bilgiyi Bölge Müdürlüğü'nün sayfasından kontrol edin. Termessos ve Karain ile birleştirildiğinde Güver, Döşemealtı'nın doğa ve tarih gününü tamamlayan durak olur.