Gala Gölü Milli Parkı

Gala Gölü Milli Parkı, Edirne'nin Enez ve İpsala ilçeleri arasında, Meriç Nehri'nin denize ulaşmadan önce oluşturduğu geniş deltanın içinde yer alan bir sulak alan ve orman parkıdır. Alan 5 Mart 2005'te yayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla milli park ilan edilmiştir. Bundan önce, 1991'de, yaklaşık 2369 hektarlık bir bölüm tabiatı koruma alanı olarak ayrılmıştı. İngilizce Vikipedi'ye göre Trakya Üniversitesi'nden biyologlar tarım ilaçları ve gübre kirliliği ile denetimsiz avcılık nedeniyle 2002'de alanın milli park olmasını istemiş, alan 2005'te genişletilerek bugünkü statüsüne kavuşmuştur. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Edirne broşürü parkı 6090 hektarlık sulak ve ormanlık alanlarıyla Türkiye'nin en önemli sulak alanlarından biri olarak tanıtır. Bu alanın yaklaşık yarısı sulak alan ve göl, öbür yarısı ormandır. Park Gala ve Pamuklu göllerini kapsar. Tarım ve Orman Bakanlığı 1. Bölge Müdürlüğü, deltanın sulak alan sisteminin Enez lagünleri ile Büyük Gala, Küçük Gala, Pamuklu ve Sığırcı göllerinden oluştuğunu yazar. Bulgaristan'daki Rila Dağı'ndan doğan Meriç, Tunca, Arda ve Ergene'yi aldıktan sonra İpsala'nın kuzeyinden itibaren geniş bir yatakta akar ve burada bir taşkın ovası oluşturur. Gala, Pamuklu ve Sığırcı gölleri, nehrin yatak değiştirerek bıraktığı alüvyonların hazırladığı bu ortamın ürünüdür. Deltanın büyük bölümü sınırın öbür yakasında kaldığı için bölge müdürlüğü onu sınır aşan bir ekosistem olarak tanımlar. Meriç Deltası Sulak Alanı 2020'de ulusal öneme sahip sulak alan olarak tescil edilmiştir ve tampon bölgesiyle birlikte yaklaşık 29 bin hektarı kaplar. Bölge müdürlüğüne göre delta 586 bitki ve 517 hayvan taksonu olmak üzere 1103 canlı türüne ev sahipliği yapar ve 25 binden fazla su kuşunu barındırır. Bu parkın asıl hikayesini kuşlar anlatır. KTB broşürü parkta 46'sı yerli, 27'si kış göçmeni ve 90'ı yaz göçmeni olmak üzere 163 kuş türünün gözlemlenebildiğini yazar. Türkçe Vikipedi alanın kaynak değerleri arasında tepeli pelikan, bayağı aynak ve küçük karabatak gibi nesli azalmış türleri sayar. Kuş türlerinin çoğunu bir arada görmek için en iyi dönem ilkbaharda nisan ile mayıs, sonbaharda eylül ile ekim aylarıdır. Kışın da alan boş kalmaz; 2018 şubatında ılık geçen kış nedeniyle yaklaşık on bin flamingonun göle ilk kez kışlamaya geldiği bildirilmiştir. Ördekler, kazlar ve kuğular da soğuk aylarda göllerde konaklayan kuşlar arasındadır. Bakanlık her yıl kış ortasında burada su kuşu sayımları yapar ve parkta tür ve habitat düzeyinde izleme çalışmaları yürütür. Göllerde yılan balığı, sudak, sazan ve turna balığı dahil 16 balık cinsi yaşar, yılan balığı avcılığı da bölgenin geleneksel geçim kaynaklarından biridir. Deltanın bir başka korunan sakini, bakanlığın tür koruma eylem planıyla izlediği yer yediuyurudur. Ziyaretçiler için parka bir ziyaretçi merkezi, kuş gözlem kulesi, manzara seyir terası ve tur güzergahı yapılmıştır. Ziyarete ziyaretçi merkezinden başlayıp alanı ve türleri tanıdıktan sonra gözlem kulesine çıkmak iyi bir sıralamadır. Yanınıza dürbün alın, çünkü kuşların çoğu kıyıdan uzakta, sazlıkların arasında beslenir ve çıplak gözle ayırt etmek zordur. Sabah erken ve akşamüstü saatleri hem ışık hem de kuş hareketi açısından gözlem için daha verimlidir. Sessiz hareket etmek, sazlık kıyılara fazla yaklaşmamak ve kuşları rahatsız etmemek korunan bir alanda uyulması gereken temel kurallardır. Kuşları fotoğraflamak isteyenler için uzun odaklı bir objektif gerekir, çünkü onlara yaklaşmak hem zor hem de doğru değildir. Durgun havalarda gölün yüzeyi gökyüzünü bir ayna gibi yansıtır ve sazlık adacıklar bu yansımaya iyi bir ön plan oluşturur. Çevredeki arazinin büyük bölümü çeltik tarlasıdır; bölge müdürlüğüne göre delta ve tampon bölgesinin yaklaşık yüzde 38'i çeltikle kaplıdır. Yaz aylarında bu tarlaların yeşili gölün sazlıklarıyla birleşerek geniş, düz ve açık bir manzara oluşturur. Park Enez kasabasına yaklaşık sekiz, İpsala'ya yaklaşık 23 kilometre uzaklıktadır. Enez'e Keşan üzerinden minibüsle gidilebilir, ancak göller çevresinde dolaşmak için araç gerekir. Gala Gölü'nü birkaç kilometre güneybatıdaki Enez Kalesi ile aynı güne sığdırmak mümkündür. Park İngilizce Vikipedi'ye göre Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilir; ziyaret koşulları ve gözlem kulesine erişim hakkında güncel bilgiyi bu kurumun birimlerinden edinin. Edirne'nin tarihi merkezinden sonra Gala, ilin bambaşka bir yüzünü, nehrin denizle buluştuğu sakin ve geniş bir doğayı gösterir.