Expo 2016 Antalya Alanı

Expo 2016 Antalya, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı ilk Expo'ydu. Uluslararası Sergiler Bürosu'nun A1 kategorisindeki bu botanik sergisi 23 Nisan 2016'da açıldı ve 30 Ekim 2016'da kapandı. Ana teması "Çiçek ve Çocuk", sloganı ise "Gelecek Nesiller için Yeşil Bir Dünya"ydı; tarih, biyoçeşitlilik, sürdürülebilirlik ve yeşil şehirler alt temaları oluşturuyordu. Büyükşehir Belediyesi'ne göre sergiye resmi olarak 52, resmi olmayarak 3 ülke katıldı. Bakanlığın kapanış açıklamasına göre 191 gün süren sergiyi 4,5 milyon kişi gezdi ve Expo bayrağı Antalya'dan Çin'e devredildi. Antalya'nın ev sahipliği, Uluslararası Sergiler Bürosu ile Uluslararası Bahçe Bitkileri Üreticileri Derneği'nin 17 Eylül 2009'da aldığı kararla kesinleşmişti. Hazırlıkları, 31 Ekim 2012'de yasalaşan Expo 2016 Antalya Kanunu ile kurulan Expo 2016 Antalya Ajansı yürüttü; Bakanlık ile Büyükşehir Belediyesi de düzenleyen kurumlar arasındaydı. Resmi kapanıştan sonra sergi iki ay daha uzatıldı ve 31 Aralık 2016'ya kadar açık kaldı. Sergi alanı Aksu ilçesinde, kent merkezinin doğusunda, 1.121 dönümlük yani yaklaşık 112 hektarlık düz bir arazide kuruldu. Alanın simgesi Expo Kulesi'dir. 100,7 metre yüksekliğindeki kule Hadrian Kapısı'nı simgeleyen bir tasarımla yapıldı. Kuleyi mimarlar Serdar Kızıltaş ve Zeynep Melike Atay tasarladı. Kule alanın batı ucunda, ana girişin karşısında durur; tepesi üç yapraklı bir çiçek gibi açılır ve oradaki seyir terasından bütün alan ile Aksu ovası görülür, açık havada Toroslar da seçilir. Kulenin önündeki geniş meydan ve ağaçlı yürüyüş akslarıyla alan, bir sergi yerinden çok büyük bir kent parkı gibi tasarlanmıştır. Kulenin tepesindeki üç yaprak, Expo'nun sembol çiçeği olan şakayıktan gelir; alandaki Expo Terası da aynı çiçeğin biçiminde yapıldı. Sergi için alana 120 türden yaklaşık 25 bin bitki dikildi ve bunlar arasında 945 yaşında olduğu belirtilen bir zeytin ağacı da vardı. Alanın ortasında Expo Gölü uzanır; sergi sırasında su gösterileri burada yapıldı ve göl kenarı hala en gölgeli dinlenme yeridir. Gölün çevresinde başak biçiminde tasarlanan Türkiye'nin ilk Tarım ve Biyoçeşitlilik Müzesi, kongre merkezi, büyük ve küçük amfitiyatro, Expo Serası ve Türkiye biyoçeşitliliğini anlatan tema parkuru sıralanır. Çocuklar için Çocuk Adası ile Çocuk Bilim ve Teknoloji Merkezi düşünülmüştü; aileler için kır bahçeleri, mozaikültür bitki heykelleri alanı, Expo Tepesi ve Expo Ormanı yapıldı. Katılımcı ülkelerin bahçeleri, bazı ülkelerin kendi mimarisinde kurduğu evler ve biyoçeşitlilik parkurundaki cam köprü bugün de yerindedir. Kongre merkezi 6.500 kişilik toplam kapasitesiyle sergi boyunca sempozyumlara ve kapalı alanda yapılması gereken gösterilere ev sahipliği yaptı. Çocuk Bilim ve Teknoloji Merkezi ise sergi döneminde planetaryumu, deney düzenekleri ve dinozor bahçesiyle çocuklara bilimi tanıtmak için kuruldu. Sergi bittikten sonra alan Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı kaldı. 2018'den itibaren giriş ücretsiz oldu ve alan ülke bahçeleri, kule ve gölüyle bir park olarak gezilmeye devam etti. Büyükşehir Belediyesi'nin tanıtım sayfası alanın halen ziyarete açık olduğunu ve genel hatlarıyla gezilebildiğini yazar; Bakanlık ise 2022'de uzun süredir etkinlik yapılmadığını kaydederek alanın nasıl değerlendirileceğini gündemine aldı. Bu yüzden kuleye çıkış, müze ve kapalı yapıların hangi günler açık olduğu değişebilir; gitmeden önce güncel durumu Bakanlık ya da belediye kanallarından kontrol edin. Bugün alanı en iyi anlatan şey ağaçlardır. Sergi için yapılan dikimler on yılda büyüdü ve geniş çimenlerle birlikte Antalya'nın en büyük açık yeşil alanlarından birini oluşturdu. Bisikletle gezmek için düz yollar, çocuklu aileler için geniş çimler ve piknik alanları, fotoğraf için kule ile göl arasındaki aks uygundur. Alan büyüktür; yürüyerek bir ucundan diğerine geçmek yarım saatten fazla sürer, yazın öğle saatlerinde gölge azdır. Expo'ya ulaşım tramvayla kolaydır. AntRay'ın T1 hattı 2016'da Meydan'dan doğuya uzatıldı ve Expo son durak oldu; hat Antalyakart ile kullanılır, havalimanına da bir kolu ayrılır. Kent merkezinden T1'e binip son durağa kadar gitmek yeterlidir; Expo durağı alanın girişindedir. Alana Aksu yönündeki ana yoldan araçla da gelinir. Expo'yu Aksu'daki Perge Antik Kenti ve Kurşunlu Şelalesi ile aynı güne koymak mantıklıdır; üçü de kentin doğu ucunda birbirine yakındır.