Eskişehir Arkeoloji Müzesi

Eskişehir Arkeoloji Müzesi, Odunpazarı'nda Atatürk Bulvarı üzerinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı olarak çalışan kentin arkeoloji müzesidir. Resmi adı Eskişehir ETİ Arkeoloji Müzesi'dir; adındaki ek, yeni binanın yapımını üstlenen sponsor gruptan gelir. Müze, Eskişehir'in il ve ilçelerindeki kazılardan çıkan eserleri Neolitik çağdan Osmanlı dönemine uzanan bir sırayla sergiler. Frig, Roma ve Bizans dönemlerinin yerel buluntularını bir arada görmek için kentteki en doğru adrestir. Depodan müzeye Müzenin kökü 1945'e uzanır; o yıl il ve ilçelerden toplanan taşınır eserler Alaaddin Camii'nde kurulan bir depo müzede bir araya getirildi. 1966'da Odunpazarı'ndaki Kurşunlu Külliyesi'nde Eskişehir Müze Müdürlüğü resmen kuruldu ve eserler ilk kez sergilendi. İngilizce Vikipedi'ye göre bu ilk sergi yeri bugünkü müzenin yaklaşık bir kilometre doğusundadır. 1974'te müze, Akarbaşı Mahallesi'nde Atatürk Bulvarı üzerinde yapılan kendi binasına taşındı. Bina zamanla yetersiz kaldı ve müze 2001'de ziyarete ve bilimsel çalışmalara kapatıldı. 28 Şubat 2007'de Bakanlık ile bir şirketler grubu arasında imzalanan protokolle yeni müzenin inşaatı sponsorluk yoluyla üstlenildi. Bakanlık bu yapıyı, projesinden teşhirine kadar Türkiye'de özel sektör tarafından hayata geçirilen ilk müze olarak niteler. İdari bina 2010'da tamamlandı, yeni müze ise 28 Mayıs 2011'de ziyarete açıldı. Binanın tapusu Kültür ve Turizm Bakanlığı'na aittir. Bina nasıl kurulu Müze yaklaşık 1.300 metrekarelik bir alana oturur ve üç blokta toplam 4.000 metrekarelik kullanım alanı sunar. Bloklardan birinde laboratuvar, fotoğrafhane, kütüphane ve idari bölüm bulunur. Diğer iki bloğun birinci katları tamamen arkeolojik eser sergi salonu olarak düzenlenmiştir. Bu iki bloğun zemin katlarından biri yarı açık teşhir ve süreli sergiler, diğeri konferans ve etkinlikler için çok amaçlı salon olarak kullanılır. Müzenin bahçesinde taşınmaz kültür varlıkları açık havada sergilenir. Bakanlık sayfasına göre yaklaşık 1.800 metrekarelik kapalı alanda 2.000 kadar eser teşhir edilir, geri kalanlar 900 metrekarelik depolarda korunur. Toplam eser sayısı kaynaklara göre değişir; il müdürlüğü 20 binin üzerinde, Bakanlığın müze sayfası ise yaklaşık 22.500 taşınır kültür varlığı bildirir. Hangi kazılardan Teşhirin omurgasını Eskişehir'deki bilimsel kazılardan çıkan buluntular oluşturur ve eserler kronolojik sırayla dizilir. Kentin antik öncülü Dorylaion'un yer aldığı kabul edilen Şarhöyük bu buluntuların başlıca kaynaklarından biridir. TDV İslam Ansiklopedisi, Dorylaion'un bugünkü şehir merkezine yaklaşık üç kilometre uzaklıkta bir Frig şehri olarak kurulduğunun sanıldığını yazar. Sivrihisar'daki Pessinus, Han'daki yeraltı yerleşimi ve Seyitgazi'deki Küllüoba ile Keçiçayırı da vitrinlerde temsil edilir. Demircihöyük, Karacahisar ve Çavlum'daki Eski Hitit dönemi nekropolü de teşhirdeki kazı alanları arasındadır. Sergide mermer heykel ve heykelcikler, mimari parçalar, steller, idoller, pişmiş toprak günlük kullanım kapları, cam kaplar, boncuklar, metal kaplar, silahlar, takılar ve sikkeler bulunur. Türkçe Vikipedi, taş eserler arasında Şarhöyük'ten çıkan Roma dönemi taban mozaiklerini ve lahitleri anar. GoTürkiye'ye göre müzenin en özgün eserlerinden biri, yaklaşık dört bin yıl önce Anadolu ile Mezopotamya arasındaki ticari ilişkinin kanıtı sayılan lületaşından bir mühürdür. Bu küçük mühür, Eskişehir'in bugün de simgesi olan lületaşının ne kadar eski bir geçmişi olduğunu gösterir. İngilizce Vikipedi'ye göre doğa tarihi bölümünde bir fil dişi de sergilenmektedir. Türkçe Vikipedi, müzede TÜBİTAK desteğiyle ODTÜ tarafından geliştirilen dijital sergileme tekniklerinin kullanıldığını kaydeder. Nasıl gezilir Eserler kronolojik dizildiği için ziyarete en eski dönemlerden başlamak ve vitrinleri sırayla izlemek en anlaşılır yoldur. Frig ve Roma dönemi eserlerini görmek, Yazılıkaya ya da Pessinus'a gitmeden önce iyi bir hazırlık sağlar. Bakanlığın müze sayfası da bu iki ören yerini müzeye yakın ziyaret noktaları arasında gösterir. Bahçedeki taş eserlere içeri girmeden önce ya da çıkışta mutlaka bakın. Ziyaret ve ulaşım Müze ücretlidir ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için Müzekart geçerlidir. Güncel ziyaret saatlerini ve giriş ücretini Bakanlığın müze sayfasından kontrol edin. Müze, Yılmaz Büyükerşen Balmumu Heykeller Müzesi ile aynı bulvar üzerindedir ve iki müze arasında yürüyerek geçilebilir. İngilizce Vikipedi'ye göre müzenin doğusundaki sokak, adını müzeden alan Müze Sokağı'dır. Porsuk kıyısındaki Adalar'dan güneye doğru yaklaşık bir kilometrelik bir yürüyüşle müzeye ulaşılabilir.