Edirne Arkeoloji ve Etnografya Müzesi

Edirne Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, Selimiye Camii'nin doğu kapısının yaklaşık 50 metre uzağında, Kadirpaşa Mektep Caddesi'nde yer alan şehir müzesidir. Kültür Portalı'na göre müze 13 Haziran 1971'de Arkeoloji ve Etnografya Müzesi adıyla açıldı. Binanın projesini mimar İhsan Kıygı hazırladı. Tarih öncesi dönemlerden Osmanlı'nın son yüzyılına uzanan koleksiyonu, Edirne'yi ve Trakya'yı tek binada okumanın en kısa yoludur. Müzenin geçmişi aslında daha eskidir. Vikipedi'ye göre şehirdeki ilk müze 1925'te Selimiye'nin Darülhadis Medresesi'nde Rıfat Osman, Arif Dağdeviren ve Necmi İğe tarafından kuruldu. Etnografik eserler çoğalınca külliyenin başka bir bölümünde ikinci bir salon 25 Kasım 1936'da açıldı ve eserler daha sonra Darülkurra Medresesi'ne taşındı. İkinci Dünya Savaşı yıllarında değerli parçaların önemli bir kısmı güvenlik için İstanbul ve Anadolu müzelerine gönderildi. Koleksiyon büyüdükçe yeni bir bina gerekti ve 1966'da Selimiye'nin arkasındaki arsada müze binası yapılmasına karar verildi. Yeni bina açılınca Darülhadis Medresesi'ndeki müze Türk ve İslam Eserleri Müzesi adını aldı. Arkeoloji bölümü fosillerle başlar. TDV İslam Ansiklopedisi koleksiyonda balık, fil, at ve gergedan fosillerinin bulunduğunu yazar, yani Trakya'nın çok eski bir doğal geçmişini de burada görmek mümkündür. Bunları dolmen ve menhirler, tören ve mutfak kapları, figürler, takılar, lahitler, sunaklar ve steller izler. Trak süvarisini betimleyen mezar stelleri bu bölümün en dikkat çekici parçaları arasındadır. Müzenin önemli bir bölümünü Enez kazılarında bulunan figürlü amforalar, pişmiş toprak heykelcikler, seramikler, mermer heykel parçaları ve takılar oluşturur. Sikke koleksiyonu da ayrı bir değer taşır. TDV'ye göre müzede farklı dönemlere ait 6000 kadar sikke bulunur. Kültür Portalı da değerli para koleksiyonunu, heykelleri, toprak ve cam kapları müzenin ilgi çeken eserleri arasında sayar. TDV, eserlerin genellikle kazılardan ve yurt dışına kaçırılırken gümrük kapılarında yakalanan parçalardan geldiğini belirtir. Etnografya bölümü Edirne'nin saray çevresinden şehir evine uzanan gündelik hayatını anlatır. TDV'ye göre müzenin büyük salonu ile bir galerisi etnografyaya, küçük bir salonu el sanatlarına, diğer galerisi, bir salonu ve bahçesi ise arkeolojik eserlere ayrılmıştır. TDV'ye göre bu bölümdeki eserlerin çoğu Edirne saraylarından gelmiştir ve toplam sayısı 1300 kadardır. Salonun en önemli köşesinde bir sünnet yatağı, bir gelin yatağı ve bir Edirne evi odası sergilenir. Burada şehrin kendine özgü süsleme üslubu olan Edirnekari'nin en güzel örneklerinden 18 ve 19. yüzyıllara ait yüklük ve dolap kapakları görülür. Vitrinlerde gelin ve hanım kıyafetleri, işlemeli havlu ve peşkirler, oyalı yemeniler, gümüş ve altın takılar yer alır. Küçük salonda süpürgecilik, mis sabunculuğu, saraçlık, dokumacılık ve çömlekçilik gibi Edirne el sanatları tanıtılır. Vikipedi'ye göre etnografya salonunda Atatürk'ün Edirne ziyareti sırasında kullandığı bazı özel eşyalar da sergilenir. Müzenin bahçesi de gezinin bir parçasıdır. Binanın önündeki açık alanda Osmanlı dönemine ait mezar taşları ve taş eserler sergilenir. Yazıları ve süslemeleriyle bu taşlar, Selimiye'nin kubbesi arka planda kalacak biçimde fotoğraflanabilir. Gezi için bir ile iki saat ayırmak yeterlidir. Önce arkeoloji salonunu, sonra etnografya salonunu dolaşıp bahçede bitirmek iyi bir sıradır. Müzenin açık olduğu günleri, saatleri ve giriş koşullarını gitmeden önce Bakanlığın resmi müze sitesinden kontrol edin. Selimiye'nin hemen arkasında olduğu için müzeyi külliyedeki Türk ve İslam Eserleri Müzesi ve Vakıf Müzesi ile aynı gün gezmek kolaydır.