Bursa Kent Müzesi

Bursa Kent Müzesi, şehrin merkezindeki Heykel Meydanı'nda, Atatürk Anıtı'nın hemen arkasında ve Valilik binasının yanında duran açık renkli eski adliye binasındadır. Müze 14 Şubat 2004'te Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından açıldı ve kentin kültürel, tarihsel, sosyal ve ekonomik birikimini korumak ve tanıtmak amacıyla kuruldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Kültür Portalı onu Türkiye'nin ilk kent müzesi olarak tanıtır. Bugün belediyenin Bursa Müzeler Şube Müdürlüğü'ne bağlı müzelerden biridir. Binanın kendisi de görülmeye değer bir Cumhuriyet dönemi yapısıdır. 1926'da Ekrem Hakkı Ayverdi tarafından inşa edildi; Bursa Alan Başkanlığı tasarımın Mimar Kemalettin Bey'e ait olduğunun düşünüldüğünü de not eder. Birinci Ulusal Mimarlık Akımı üslubundaki yapı, Kültür Portalı'na göre kentin Cumhuriyet dönemindeki üç yönetim binasından biridir. Müze bugün eski Adliye ve Maliye (Defterdarlık) binalarında hizmet verir. Bodrumla birlikte üç kattan oluşan, geniş saçaklı ve simetrik planlı binada giriş orta eksende vurgulanmış, kemerli ve dikdörtgen pencereler bir arada kullanılmıştır. Alan Başkanlığı her katın yaklaşık 670 metrekare olduğunu, müzenin kendi sayfası ise toplam alanın 2.010 metrekare olduğunu yazar. Yapı 70 yılı aşkın süre Bursa Adliyesi olarak kullanıldı. İhtiyaca yetmez hale gelince 1986'da açılan mimari proje yarışmasıyla yeni bir adliye binası tasarlandı ve adliye 1999'da oraya taşındı. Boşalan bina 2001'de Büyükşehir Belediyesi'ne devredildi ve 2001-2004 arasındaki restorasyonla müzeye dönüştürüldü. Vikipedi'ye göre bu süreçte yüksek mimar Naim Arnas görev aldı ve binaya lokanta ya da gazino açılması gibi öneriler de tartışıldıktan sonra kent müzesinde karar kılındı. Ana girişe Atatürk heykelinin arkasındaki avludan ulaşılır. Giriş avlusundaki küçük amfitiyatroda konser ve dinletiler düzenlenir, dış mekanda da zaman zaman sergiler kurulur. Giriş katındaki birinci galeri Bursa'nın hikayesini tarih öncesinden başlatır ve Bitinya, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden Kurtuluş Savaşı yıllarına kadar kronolojik olarak ilerler. Aynı galeride 18. ve 19. yüzyılda kentin yaşadığı felaketlere ayrılmış bölüm dikkat çeker. İkinci galeri Cumhuriyet dönemini, kentin değişen yüzünü, farklı dönemlerde Bursa'ya yönelen göçleri, mimariyi, kentleşmeyi ve Uludağ'ı anlatır. Kentin topoğrafik maketi surları, külliyeleri, hanları ve hamamları tek bakışta yerine oturtur; tarihi çarşıya inmeden önce ona bir süre bakmak iyi bir hazırlıktır. Kültür Portalı müzede Bursa'da yaşamış altı Osmanlı padişahının balmumu heykellerinin de bulunduğunu belirtir. Müzenin en çok ilgi gören bölümü bodrum kattaki El Sanatları Çarşısı'dır. Bu bölüm, Avrupalı seyyahların çektiği eski Bursa çarşısı fotoğrafları esas alınarak hazırlandı. Taş döşeli zemini ve koridor biçimiyle yaşayan bir sokak gibi kurgulanan çarşıda havlucu, arabacı, nalbant, saraç, semerci, yemenici, bıçakçı, bakırcı-kalaycı, tenekeci, marangoz, keçeci, sepetçi, çinici, şekerci ve kebapçı dükkanlarının canlandırmaları sıralanır. Ayrı tasarlanmış ipek bölümü de müzenin en dikkat çeken alanlarından biridir. Vikipedi'ye göre hafta sonları düzenlenen atölyelerde zanaatkarlar işlerini ziyaretçilere tanıtır. Birinci kat Bursa'nın geleneksel yaşam kültürüne ayrılmıştır. Kaplıcalar, yemek kültürü, gezekler ve Karagöz ile Hacivat bu katta anlatılır; müzeye bağışlanan etnografik eşyalar da burada sergilenir. Kültür Portalı'na göre bütün katların koridorları geçici sergi alanı olarak kullanılır, bu yüzden müzeyi birkaç ay arayla yeniden gezmek farklı bir deneyim sunar. Müzenin kent belleği bölümünde Bursa ile ilgili tarihi evrak, kitap, film, belgesel ve fotoğraflar toplanıp korunur. Araştırmacılar için küçük bir kütüphane ve okuma salonu, ayrıca multivizyon gösterileri ve küçük toplantılar için çok amaçlı bir salon bulunur. Binada müze kafe ve müze mağazası da vardır. Müze okul öncesinden yetişkinlere uzanan eğitim programları hazırlar ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile okul dışı öğrenme etkinlikleri yürütür. Bütün grup ziyaretleri için önceden rezervasyon yapmak gerekir; etkinlikler altı yaşından itibaren tasarlanır. Tekerlekli sandalye kullananlar asansör ve rampalarla bütün katlara ulaşabilir, binada uygun tuvalet ve ödünç verilen tekerlekli sandalyeler de bulunur. Alan Başkanlığı müzenin yılda ortalama 70 ile 80 bin ziyaretçi ağırladığını yazar. Kültür Portalı'na göre müze, Mayıs 2006'da Lizbon'da düzenlenen Avrupa Müze Forumu ödül töreninde yılın en iyi üçüncü müzesi seçildi. Bursa Müze'ye bağlı müzeler pazartesi günleri, 1 Ocak'ta ve dini bayramların ilk gününde kapalıdır. Güncel açılış saatlerini ve bilet bilgisini bursamuze.com adresinden kontrol edin. Katları acele etmeden gezmek için en az bir saat ayırmak iyi olur. T1 tramvay hattı Heykel'de son bulur, dolayısıyla tramvayla doğrudan meydana inilebilir. BursaRay ile gelenler Demirtaşpaşa istasyonunda T1 hattına aktarma yapabilir. Müze, kentin genel tarihini toplu görüp ardından çarşı ve hanlar bölgesine yürümek için iyi bir başlangıç noktasıdır.