Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Bayburt Ulu Camii
Dini & Manevi MekanlarCamiler

Bayburt Ulu Camii

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Bayburt Ulu Camii

Camiikebir Mahallesi, Zahire Hal Caddesi, Ulu Cami No:9, Bayburt Merkez
Bayburt Merkez, Bayburt

Mekan Hakkında

Bayburt Ulu Camii, kentin merkezinde, çarşı dokusunun içinde yükselen taş bir yapıdır. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri kaydı yapıyı Camikebir Mahallesi'nde, Zahire Hal Caddesi üzerinde gösterir. Kültür Portalı'ndaki adres de aynı caddedeki Ulu Cami girişini verir. Yazılı kaynaklara göre yapı Selçuklu döneminde kervansaray olarak inşa edilmiş, sonradan camiye çevrilmiştir. II. Gıyaseddin Mesud döneminde, yani 1282 ile 1298 arasında yaptırıldığı kabul edilir, ancak kesin bir yapım yılı verilmez. Yapının çok sayıda onarım gördüğü bilinir ve bugünkü görünümü bu uzun geçmişin sonucudur. Bayburt Valiliği'nin metnine göre cami son olarak bütünüyle ele alınmış ve ana plana uygun biçimde yeniden yaptırılmıştır. Bir makale bu yeniden yapımı 1970'e, valilik metni ise 1967'ye bağlar. Kaynaklar yıl konusunda uyuşmadığı için burada tek bir tarih verilmiyor, yalnızca 20. yüzyılın ikinci yarısında eski planına sadık kalınarak yeniden yapıldığı söyleniyor. Valilik metnine göre minare, asıl ibadet alanına açılan iki kapı ve mihrap önü kubbesine geçişi sağlayan mukarnaslı tromplardan bir kısmı orijinal yapıdan kalmıştır. Ziyaretçi bu yüzden yeniden kurulmuş bir gövdenin içinde özgün Selçuklu parçalarını arayabilir. Mimari ve dış görünüş Yapı dikdörtgen planlıdır ve yığma yapım sistemiyle kesme taştan örülmüştür. Çatı kırma biçimindedir ve üzeri oluklu sacla kaplanmıştır. Ana harime giriş doğu yönündedir ve taş söveli, kemerli iki ahşap kapıyla sağlanır. Kapılar oldukça sadedir, bu yüzden dikkat bezemeden çok oranlara ve taş işçiliğine kayar. Doğu cephesindeki son cemaat mahfili sonradan eklenmiş ve yakın dönemde camekanla kapatılmıştır. Bu bölümün yüksek, sivri kemerli nişi içinde basık kemerli iki giriş yer alır. Kitabeler ve yazılı katman DergiPark'taki makaleye göre yapının asıl kitabesi günümüze ulaşmamıştır, ama üzerinde yedi kitabe sayılmaktadır. Kitabe tarihlerini okurken temkinli olmak gerekir. Kültür Portalı güneydeki nişte 1266 tarihi okunan ve onarım kitabesi olduğu tahmin edilen bir kitabeden söz eder. Valilik metni ise minare kaidesinde 1850 tarihli bir onarım kitabesi bulunduğunu yazar. Bu iki bilgiyi birbirine bağlayan ya da çeviren bir yorum burada yapılmıyor, kaynakların söylediği kadarıyla bırakılıyor. Valilik metnine göre son cemaat yerinde beş kitabe vardır ve mihrabın iki yanındaki ikisi Osmanlıca ferman metnidir. Bu metinler yapıya kent tarihinden yazılı bir katman ekler ve yakından okunmaya değer. Minare ve çiniler Caminin kuzeydoğu köşesindeki minare, klasik Selçuklu tuğlalı minare tipindedir. Tek şerefelidir ve kare kaide üzerinde sekiz yüzlü bir pabuca oturur. Makaleye göre pabucun her yüzünde sivri kemerli sağır nişler bulunur. Bu nişlerde tuğla ve firuze renkli çinilerin birlikte kullanıldığı düzenlemeler yer alır. Çok sayıda parça dökülmüştür ve sağlam kalan kısımlarda geometrik bezemeler seçilir. Şerefenin altındaki bordürde bitkisel motifli çini mozaik bir kuşak bugün de görülebilir ve kaideye göre daha sağlamdır. Makalenin yazarı, çini mozaik kuşağı sağlam gelmiş minarelerin günümüze neredeyse hiç ulaşmadığını belirtir. Aynı makale malzeme, teknik, motif ve kompozisyon bakımından bu çinilerin Erzurum'daki Çifte Minareli Medrese'nin minare çinilerine benzediğini söyler. Çinilere bakmak için yakınlaştırma yapan bir fotoğraf makinesi ya da dürbün işe yarar, çünkü en sağlam bölüm şerefenin altında, yüksekte kalır. İç mekan İç mekan üç sahından oluşur ve sahınlar kalın, kesme taş taşıyıcılarla birbirinden ayrılır. Taşıyıcılar yuvarlak kemerlerle birbirine bağlanır. Ortadaki sahının üzerinde, köşeleri mukarnaslı sekizgen bir kaideye oturan bir kubbe yükselir. Mihrap düzgün kesme taştan yapılmıştır ve oldukça sadedir. Ahşap minber de sade işlemelidir. Kadınlar mahfili ahşap dikmelerle taşınır ve girişin doğusundaki iki kollu merdivenle çıkılır. Ziyaret önerileri Cami günlük kullanımdaki bir ibadet mekanıdır, bu yüzden ibadet saatlerine saygı göstermek ve sessiz davranmak gerekir. Uygun giyinmek beklenir ve içeride izin almadan kişi fotoğrafı çekilmez. Giriş saatleri ve olası kısıtlar değişebileceği için güncel bilgiyi resmi kurumlardan kontrol edin. Cami çarşının içinde olduğundan kent merkezindeki diğer yapılarla birlikte yürüyerek gezilebilir. Dış cephe ve minare fotoğrafı için gün ışığının taş yüzeylere yandan düştüğü saatler daha belirgin bir doku verir. Yapıyı gezerken önce dıştan minareye, sonra doğu cephesindeki girişlere bakmak, ardından içeri geçmek sağlıklı bir sıra oluşturur.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Konum - Bayburt Ulu Camii

Mekan Bilgisi
AdresCamiikebir Mahallesi, Zahire Hal Caddesi, Ulu Cami No:9, Bayburt Merkez
MekanBayburt Merkez, Bayburt
TürDini & Manevi Mekanlar
Yol Tarifi Al