Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Bayburt Kalesi
Tarihi & Kültürel YerlerKaleler & Saraylar

Bayburt Kalesi

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Bayburt Kalesi

Halfikale (Kaleardı) Mahallesi, Bayburt Merkez
Bayburt Merkez, Bayburt

Mekan Hakkında

Bayburt Kalesi, kentin kuzeyinde yalçın kayalar üzerine kurulmuş ve şehre tepeden bakan bir yapıdır. Kültür Portalı'nda yayımlanan Bayburt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü metnine göre kalenin kimler tarafından yapıldığı bilinmemektedir. Aynı kaynak, kalenin Bagratlılar zamanında, yani 885 ile 1044 arasında anıldığını yazar. Kalenin miladın ilk yüzyıllarındaki yerel mücadelelerde de rol oynadığı anlaşılmaktadır. Kale, Zigana ve Kop dağlarından aşılarak ulaşılan bir noktada, Karadeniz'i Basra Körfezi'ne bağlayan ticaret yolunun üzerinde durur. Bu konum, yapının yüzyıllar boyunca neden sık sık el değiştirdiğini anlamak için en iyi ipucudur. Kaynaklar kalenin Roma, Ermeni, Bizans, Arap ve Kommenos hakimiyetlerinde kaldığını sayar. Türk hakimiyeti sırasında kale birçok kez onarım görmüştür. Bu onarımları kapılarda ve şehre bakan cephelerdeki burçlarda yoğunlaşan yirmi Arapça kitabe gösterir. Kitabelerin on yedisi, II. Kılıçarslan'ın oğlu ve Erzurum Meliki olan Tuğrul Şah dönemine aittir. Bu yazılar, Trabzon İmparatorluğu'ndan gelebilecek saldırılara karşı kalenin adeta yeniden inşa edildiğini gösterir. Kale bir süre Akkoyunluların hakimiyetinde kaldı ve 1514 yılında Osmanlılara geçti. Kanuni Sultan Süleyman dönemine ait bir kitabe vardır, kalenin diğer iki kitabesi ise okunamamaktadır. Kale, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında büyük çapta tahrip edilmiştir. Evliya Çelebi 1647'de Bayburt'u ziyaret etmiş ve kalenin içinde 300 evlik bir mahalle ile bir cami bulunduğunu yazmıştır. Bu kayıt, bugün gezilen alanın yalnızca bir savunma yapısı değil, bir zamanlar içinde yaşam süren bir kale kenti olduğunu düşündürür. Dede Korkut hikayelerinden Kam Büre Oğlu Bamsı Beyrek Boyunu Beyan Eder adlı anlatıda Beyrek'in fethedip ün kazanmak için yola çıktığı kale, Kültür Portalı'na göre Bayburt Kalesi'dir. Kaleye adını veren bir başka özellik çinileridir. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde yüzeyine yapılan çini süslemeler nedeniyle kale tarihte Çinimaçin Kalesi olarak da anılmıştır. Bu çiniler zamanla yok olmuştur. 2017 yılında başlatılan restorasyon ve kazı çalışmaları kapsamında farklı renk ve boyuttaki çiniler aslına uygun biçimde yeniden üretilmiş ve yerlerine konulmuştur. Çalışmalar Müze Müdürlüğü ile birlikte yaklaşık iki yıl sürmüştür. Çinilerin renk, boyut ve deseninin saptanmasında çini yuvaları, kazılardan elde edilen seramik parçaları ve sur yüzeyinde kalan on santimetrekarelik bir kırık parça esas alınmıştır. Surlara bakarken eski taş yüzey ile yeniden üretilmiş çini yüzeyini birbirinden ayırmaya çalışmak, ziyaretin en keyifli dikkat egzersizidir. Kapılara ve şehre bakan burçlara özellikle yaklaşın, çünkü kitabeler bu bölümlerde yoğunlaşır. Resmi sayfalarda ziyaret koşullarına dair bilgi yoktur. Kalenin hangi bölümlerinin açık olduğunu ve giriş düzenini il kültür turizm müdürlüğünden kontrol etmeden yola çıkmayın. Kültür Portalı'na göre kaleye kara yoluyla ulaşılır. Merkezdeki Saat Kulesi ile aynı gün rahatça birleştirilebilecek bir duraktır. Sabah erken ya da gün batımına yakın saatlerde yan ışık, surların taş dokusunu daha belirgin gösterir. Tepeden şehre bakınca kalenin neden bu noktaya kurulduğunu ve ticaret yolunu nasıl gözetlediğini daha iyi anlarsınız. Taşlı ve düzensiz zeminlerde sağlam tabanlı ayakkabı giymek akıllıca olur. Yüksek bir noktada olduğu için rüzgar esebilir, mevsime uygun giyinin. Korunan bir kültür varlığıdır, surlara tırmanmayın, kitabelere ve çinilere dokunmayın. Bayburt'ta tarih katmanlarını tek bakışta görmek isteyen herkes için kale, kent gezisinin en doğru başlangıç noktalarından biridir.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Konum - Bayburt Kalesi

Mekan Bilgisi
AdresHalfikale (Kaleardı) Mahallesi, Bayburt Merkez
MekanBayburt Merkez, Bayburt
TürTarihi & Kültürel Yerler
Yol Tarifi Al