Balçova Barajı

Balçova Barajı, Balçova'nın güneyindeki ormanlık yamaçlarda, Ilıca Deresi üzerinde kurulmuş bir içme suyu barajıdır. İzmir'in yüzölçümü en küçük ilçesi olan Balçova'nın kuzeyi denize, güneyi ise orman ve dağlara açılır. Kentin merkezine bu kadar yakın bir yerde çam ormanıyla çevrili dar bir dağ gölü bulmak, İzmir'de yaşayanlar için bile şaşırtıcıdır. Barajın künyesi Vikipedi'ye göre baraj 1970 ile 1980 yılları arasında inşa edildi, yerel basın ise Devlet Su İşleri'nin projeyi 1972'de hayata geçirdiğini yazar. Kaya gövde dolgu tipindeki barajın gövde hacmi yaklaşık 1 milyon metreküptür ve akarsu yatağından yüksekliği 73 metredir. Normal su seviyesinde göl hacmi 8,25 milyon metreküp, göl alanı ise 0,35 kilometrekaredir. Baraj İzmir'in içme suyunu sağlayan kaynaklar arasında yer alır ve İZSU'nun yayımladığı doluluk duyurularında Tahtalı ve Gördes gibi büyük barajlarla birlikte izlenir. İZSU'nun bir duyurusunda yağışlı bir dönemin ardından barajın doluluğunun yüzde 78'i geçtiği ve DSİ'nin taşmayı önlemek için su bıraktığı aktarılmıştır. Ege Üniversitesi'nden bir biyolog, barajdan gelen kanalların kıyıdaki Çakalburnu Lagünü'nü beslediğini ve barajın yapımından sonra lagünün su dengesinin değiştiğini belirtmiştir. Bu bağ, dağdaki baraj gölü ile kıyıdaki sulak alanın aynı su sisteminin parçaları olduğunu hatırlatır. Baraj ve teleferik Barajın kent tarihindeki bir başka izi Balçova Teleferiği'dir. Yerel basına göre dönemin Balçova belediye başkanı, barajın Dededağı'nın tepesinde manzaralı bir yapay göl oluşturmasından yola çıkarak oraya bir mesire alanı ve teleferik kurmayı tasarladı. Uludağ'dan sonra Türkiye'nin ikinci teleferiği olarak anılan tesis 1974'te hizmete girdi. Hat Yeşiloğlu Tepesi ile Dededağı'nın zirvesi arasında uzanır ve üst istasyon deniz seviyesinden 418 metre yüksektedir. 2008'de güvenlik gerekçesiyle kapatılan teleferik yeniden inşa edilerek 31 Temmuz 2015'te tekrar hizmete girdi. Bugün de teleferikle Dededağı'na çıkan ziyaretçiler baraj gölünü yukarıdan seyredebilir. Yürüyüş yapamayanlar için bu, barajı görmenin en kolay yoludur ve teleferiğin çalışma günleri için işletmecinin güncel duyurularına bakılmalıdır. Yürüyüş parkurları Barajı yakından görmenin en sevilen yolu ise yürüyüştür. Balçova'daki termal otelin arkasından başlayan parkur çam ağaçlarının arasında toprak yolla baraj gölüne doğru yükselir. DHA'nın haberine göre bu parkur ve komşu Behzat Tepe parkuru, hafta sonları şehirden uzaklaşmak isteyen İzmirlilerin sık kullandığı rotalar arasındadır. Behzat Tepe yaklaşık 740 metre yüksekliktedir ve gidiş dönüş yaklaşık üç saat süren tırmanış zirvede baraj gölüne ve kente kuşbakışı bir manzarayla sonuçlanır. Aynı haberde yürüyüşçülerin patikada karşılaştıkları herkesle selamlaşmasının bu rotanın sevilen bir geleneği olduğu anlatılır. Haberde sonbahar ve kış başlangıcında sabahın erken saatlerinden itibaren yürüyüşe çıkıldığı aktarılır ve bu serin mevsimler yürüyüş için en uygun dönemdir. Yürüyüş uygulamalarında kullanıcıların paylaştığı rotaların mesafeleri birbirinden farklıdır, bu yüzden rotanızı yola çıkmadan önce bir haritayla planlayın. Pratik notlar Patikalar yer yer dik ve gevşek zeminlidir, bileği saran bir yürüyüş ayakkabısı ve yeterli su alın. Yaz aylarında öğle sıcağında yürümekten kaçının ve yürüyüşü sabahın erken saatlerine kaydırın. Orman yangını riskinin yüksek olduğu dönemlerde ormanlık alanlara giriş kısıtlanabilir, yola çıkmadan önce güncel duyuruları kontrol edin. Baraj bir içme suyu kaynağı olduğu için göle girmeyin, kıyıda ateş yakmayın ve çöp bırakmayın. Barajın gövdesi ve teknik tesisleri kamu kurumlarına aittir, işletmeci kurumların koyduğu kısıtlamalara uyun. Parkuru ilk kez yürüyecekseniz bir yürüyüş grubuyla ya da yolu bilen biriyle gitmeniz daha güvenlidir. Ulaşım ve çevre Toplu taşımayla gelmek için M1 metro hattının Balçova'daki istasyonlarına ya da Balçova'ya giden otobüslere binip termal tesislerin bulunduğu bölgeye ulaşabilirsiniz. Balçova'nın tarihi, vadinin eteğindeki termal kaynaklara dayanır ve Romalılardan kalma Agamemnon Kaplıcaları ilçenin bilinen en eski izlerindendir. Yerel kaynaklarda, Homeros destanlarında adı geçen Agamemnon'un askerlerinin bu sularda iyileştiğine dair bir anlatı aktarılır. Yürüyüşten sonra kıyıya inip İnciraltı Kent Ormanı ve Çakalburnu Lagünü'nü görmek, barajın sularının ulaştığı yeri de tanımanızı sağlar.