Atlıhan El Sanatları Çarşısı

Atlıhan El Sanatları Çarşısı, Odunpazarı Kentsel Sit Alanı içinde, iki katlı tarihi bir hanın avlusu çevresinde kurulmuş bir el sanatları çarşısıdır. Han 1850'li yıllarda Takattin Bey tarafından yaptırıldı. Odunpazarı Belediyesi'nin gezi rehberi onu Eskişehir'in büyük toprak sahiplerinden biri olarak tanıtır. Yapı, çevre köy, kasaba ve şehirlerden gelen pazarcıların, gezginlerin ve köylülerin hem kendileri hem de hayvanları için konaklama yeri olarak kuruldu. Bakanlığın tanıtım platformu burayı eskiden odunlarını satmaya gelen tüccarların kaldığı han olarak anar. Odunpazarı adı da Türkçede bu odun pazarını anlatır. İçinde bir çay ocağı da bulunan han, yolcuların dinlendiği ve hayvanların bakıldığı bir yer olmanın ötesinde semt halkının toplandığı bir buluşma noktasına dönüştü. İl kültür müdürlüğüne göre dönemin sosyal ve ekonomik gündemi burada konuşulurdu. Zamanla yapı Tavafçı Hanı ve Odunpazarı Hanı gibi adlarla da anıldı. 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra han eski işlevini yitirdi ve harabeye döndü. Odunpazarı Belediyesi, Odunpazarı Evleri'ni Yaşatma Projesi kapsamında 2006 yılında yapıyı özgün mimarisini göz önünde tutarak Atlıhan adıyla yeniden inşa etti. Han 768 metrekarelik bir alana oturur ve zemin kat ile birinci kattan oluşur. Geleneksel mimari unsurları taşıyan yapıda birimler taş döşeli bir avlunun çevresine dizilir. Üst katın önünde demir korkuluklu bir revak dolaşır ve odalar bu revaka açılır. Alt kattaki birimlerin kemerli pencereleri doğrudan avluya bakar. Avlunun ortasında katmanlı bir çeşme ve çiçek tarhı vardır. Kiremit çatı ve açık renkli duvarlar, yapıyı çevresindeki Odunpazarı evleriyle aynı dile bağlar. Bugün hanın birimlerinde lületaşının işlendiği ve satıldığı atölyeler bulunur. Kültür Portalı bunların yanında gümüş, toprak kap ve cam atölyelerinin de yer aldığını belirtir. Odunpazarı Belediyesi'nin rehberi çarşıyı lületaşı, gümüş, toprak ve cam gibi geleneksel sanat ürünlerinin sergilendiği ve satıldığı bir yer olarak tanımlar. Lületaşının oyulmasını müzede eser olarak gördükten sonra burada yaşayan bir zanaat olarak görmek, Odunpazarı gezisinin iyi bir tamamlayıcısıdır. Lületaşı, Eskişehir'de çıkarılıp yine Eskişehirli ustalarca işlenen bir malzemedir ve han bu zincirin son halkasını görmeyi sağlar. Alışveriş yapmasanız da avluda dolaşmak, onarılmış bir 19. yüzyıl hanının nasıl kurulduğunu görmek için yeterli bir sebeptir. Atölyelerde çalışan ustaları fotoğraflamadan önce izin istemek nezaket gereğidir. Birimler bağımsız esnafa ait olduğu için açılış saatleri birbirinden farklı olabilir, bu yüzden ziyareti gündüz saatlerine planlamak iyi olur. Çarşı, Odunpazarı evlerinin bulunduğu yamaçtan aşağı inince, Kurşunlu Külliyesi ile Odunpazarı Modern Müze arasındaki bölgede kalır. Bakanlığın iki günlük gezi önerisi de Atlıhan'ı Kurşunlu Külliyesi ve Lületaşı Müzesi'nden sonra, Odunpazarı Modern Müze'den önce sıralar. Yakınlarda başka el sanatları çarşıları ve atölyeler de vardır. İl kültür müdürlüğü, küçük bir hatıra arayanlara Beyler Sokağı'ndaki antikacıyı ve Kurşunlu Camii Sokağı'ndaki ahşap oyuncak atölyesini önerir. Kurşunlu Külliyesi'nin tabhane bölümündeki Eskişehir El Sanatları Çarşısı'nda ney yapımı, ebru, tezhip, hat ve gümüş işlemeciliği örnekleri görülebilir. Odunpazarı Belediyesi'nin rehberine göre Kırk Ambar Çarşısı'nın atölyeleri kadın girişimciler tarafından işletilir ve çarşıda küçük hediyelik eşya dükkanları da bulunur. Arasta El Sanatları Çarşısı ise cam, çini ve seramik eserlerin sergilendiği iki katlı bir yapıdır. Kent merkezinden Hamamyolu Caddesi üzerinden yürüyerek ya da EsTram'ın Atatürk Lisesi durağında inip kısa bir yürüyüşle çarşıya ulaşabilirsiniz.