Aslankaya Anıtı

Aslankaya Anıtı, Afyonkarahisar'ın İhsaniye ilçesine bağlı Döğer beldesinde, Emre Gölü'nün kıyısında yükselen bir Frig kaya anıtıdır. Türkçe Vikipedi anıtın Döğer'e yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta olduğunu, Afyonkarahisar Belediyesi ise Üçlerkayası Köyü yakınında bulunduğunu belirtir. Anıt, yüksek ve dik bir kaya kütlesinin bir yüzü dikey olarak düzeltilip üzerine üçgen çatılı bir tapınak cephesi oyularak yapılmıştır. Kültür Portalı ve Vikipedi cepheyi kayanın güney yüzünde tarif eder; bazı gezi kaynakları ise anıtın doğuya döndüğünü yazar. Uzmanlar anıtı MÖ 7. yüzyıla tarihler. Anıtın oyulduğu kayalık volkanik tüften oluşur ve Vikipedi'ye göre yaklaşık 1 kilometre boyunca uzanır. Kayanın orta tabakası çok aşındığı için büyük parçalar kopar ve bazı bölümlerde tabakalaşma açıkça görülür. Anıtın iki yan yüzü de dikey olarak kesilmiştir. Kültür Portalı'na göre kayanın kuzey yanına, arka ayakları üzerinde şaha kalkmış ve kükreyen büyük bir aslan kabartması yapılmıştır. Bu aslanın başı bugün oldukça yıpranmıştır. Karşı yanda aslandan çok daha küçük, dört ayaklı bir hayvan tasviri bulunur ve araştırmacılar bunun bir aslan, grifon ya da sfenks olabileceğini tartışır. Üçgen alınlığın iki yanında karşılıklı duran iki sfenks, yani kanatlı ve insan başlı aslan figürü işlenmiştir. Ana cephe, Yazılıkaya'daki büyük Frig anıtlarını hatırlatan geometrik desenli kabartmalarla kaplıdır. Cephenin ortasındaki nişte, iki aslanın arasında ayakta duran Frig Ana Tanrıçası Kibele'nin betimlendiği bilinir. Friglerin Matar adını verdiği bu tanrıça, Anadolu arkeolojisinde çoğunlukla iki yanındaki aslanlarla tanınır. Afyonkarahisar Belediyesi nişteki kabartmanın günümüze ulaşamadığını yazar; nişin içi ve anıtın alt bölümü ağır hasar görmüştür. Nişin iki yanında ahşap kapıyı taklit eden oymalar dikkat çeker. Anıt 1884 yılında araştırmacı W. M. Ramsay tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır. Frig Vadileri sitesinin aktardığına göre keşif sırasında ana kirişte soldan sağa yazılmış Eski Frigce yazıtlar görülebiliyordu. Sonradan aşınan bu yazıların, gün doğumundan hemen sonra özel bir teknikle çekilen fotoğraflarla yeniden okunabilir hale getirildiği bildirilir. Aslankaya'yı Frig anıtları arasında ayıran bir özellik de konumudur; anıt kayalık bir vadinin içinde değil, açık bir düzlükte yükselir. Çevresindeki pek çok yerleşimin ortasında durması, burada bir tören alanı bulunduğu yorumunu destekler. Bölgedeki diğer anıtların merkezinde olması da araştırmacıların dikkatini çeker. Anıtı gezerken önce biraz uzakta durup kaya kütlesinin bütününü ve cephenin oranlarını görün. Sonra yaklaşarak alınlıktaki sfenksleri, cephedeki geometrik desenleri ve nişin yanlarındaki kapı oymalarını sırayla inceleyin. Kayanın çevresinde dolaşarak yan yüzdeki büyük aslan kabartmasını mutlaka arayın; bu figür anıtın adının kaynağıdır. Güneşin alçakta olduğu sabah ve akşam saatlerinde yan ışık, aşınmış kabartmaları daha iyi seçmenizi sağlar. Kabartmalara dokunmayın ve kayaya tırmanmayın, çünkü tüf kolayca dağılır. Aslankaya, İhsaniye'den Döğer'e giden yol üzerinde, Üçlerkayası'ndan Emre Gölü'ne geçerken yolun hemen kenarında görülür. Afyonkarahisar Valiliği Emre Gölü'nü flamingoların göç yolu üzerindeki duraklardan biri olarak tanıtır. Anıtı gördükten sonra göl kıyısına inebilir, ardından birkaç kilometre ötedeki Döğer Kervansarayı'na geçebilirsiniz. Afyonkarahisar'dan Eskişehir'deki Yazılıkaya'ya uzanan Frig Yolu yürüyüş parkuru da Döğer üzerinden geçer. Ziyaret ve olası koruma çalışmaları hakkında güncel bilgiyi Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden edinin.