Alacahöyük Ören Yeri ve Müzesi

Alaca'nın on beş kilometre kuzeybatısında, Çorum'a elli kilometre; Kalkolitik'ten Osmanlı'ya on beş yapı katı taşıyan höyük. MÖ üçüncü binyılın Eski Tunç Çağı kral mezarlarından çıkan altın diademler, tunç figürler ve güneş kursu, geyik, boğa biçimli tunç standartlar Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde; mezarlar onarılmış ve gezilebiliyor. Hitit kentinin güney girişi Sfenksli Kapı'da dört metrelik monolit dikmelere yontulmuş sfenksler yerinde duruyor; iki yandaki ortostat kabartmaları kopya, asılları Ankara'da. Kazılar 1907'de Makridi Bey ile başladı; 1935'te Atatürk'ün isteğiyle Türk Tarih Kurumu Remzi Oğuz Arık ve Hamit Zübeyr Koşay yönetiminde sürdürdü. Yakındaki Gölpınar'da IV. Tuthaliya'nın MÖ 1240 dolayında yaptırdığı Hitit barajı onarılıp yeniden su tuttu. Müze 1940'ta kuruldu; her gün açık.