Afyonkarahisar Müzesi

Afyonkarahisar Müzesi, ilin arkeolojik geçmişini tek bir binada toplayan ve bütün antik yerlere giriş kapısı sayılabilecek bir müzedir. Kurumun kökleri Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanır. Kültür Portalı'na göre Asar-ı Atika Muhipleri Cemiyeti'nin çabalarıyla eski eserler Taş Medrese'de toplanmaya başlanmış, burası 1931'de resmi müze deposu, 1933'te müze müdürlüğü olmuştur. Türkçe Vikipedi ilk çalışmaları öğretmen ve araştırmacı Süleyman Gönçer'in başlattığını yazar. Aynı kaynağa göre müze açıldığında Bursa ve Konya'dan sonra bölgenin tek müzesiydi. Müze 1933'ten 1970'e kadar Taş Medrese'de arkeoloji ve etnografya eserlerini birlikte sergiledi. 1971'de Konya yolu üzerindeki ikinci binasına taşındı. 2023 yılında ise Afyonkarahisar-İzmir karayolu üzerindeki bugünkü yeni binasında ziyarete açıldı. Yeni bina, cam cepheli ana kütlesi ve yanında yükselen gümüş renkli, koni biçimli kulesiyle uzaktan fark edilir. Kültür Portalı, müzenin kapalı teşhir alanının beş katlı olduğunu belirtir. Katlar kronolojik bir yol izler; Kalkolitik ve Tunç çağlarından Hitit, Frig, Lidya ve Pers dönemlerine, oradan Hellenistik, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Erken Cumhuriyet yıllarına ilerlersiniz. Pişmiş toprak kaplar, taş ve mermer eserler, kemik, cam ve metal objeler, heykeller ve sikkeler bölgede yaşayan insanların gündelik hayatı, üretimi ve ticareti hakkında bilgi verir. Canlandırmalar, gerçekçi mankenler ve çoklu ortam düzenlemeleri teşhiri destekler. Beşinci kat Kurtuluş Savaşı temasına ayrılmıştır. Mermer eserler bu müzede ayrı bir dikkat ister. Afyonkarahisar'ın bugün önemli bir sanayi kolu olan mermer, antik çağda da bölgenin ünüydü. Müzedeki lahitler, mezar taşları ve mimari parçalar bu geleneğin ne kadar eskiye gittiğini gösterir. Kültür Portalı'nın öne çıkardığı eserlerden biri, Dinar'da hastane temel kazısında bulunan ve MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen girlantlı lahittir. İnce taneli beyaz Dokimeion mermerinden, yani bugünkü İscehisar mermerinden yapılmıştır. Lahdin bir yüzünde Akhilleus ile Amazon kraliçesi Penthesileia'nın mücadelesi, öbür yüzünde Perseus ile Andromeda'nın buluşması işlenmiştir. Çavdarlı-Kovalık heykel grubu müzenin en dikkat çekici bölümlerindendir. Bu eserler 1964'te kentin doğusundaki Çavdarlı köyü yakınında yol yapımı sırasında bulunmuştur. Kültür Portalı'na göre grup, adak heykelleri, steller, sunaklar ve büstlerden oluşan toplam 71 envanterlik eserdir. MS 2. yüzyıl sonlarına tarihlenen heykeller arasında Zeus, Apollon, Artemis, Nike, Asklepios ve Herakles gibi pek çok mitolojik figür bulunur. Kaynak, bu grubu sayıca dünyada tek örnek olarak tanımlar. Müzenin bir diğer önemli eseri Tatarlı Tümülüsü'nün ahşap mezar odasıdır. Türkçe Vikipedi'ye göre Dinar'ın Tatarlı köyü yakınındaki tümülüs 1969'da kaçak kazıyla tahrip edilmiş, müze bir yıl sonra kurtarma kazısı yapmıştır. Kök boyalı figürlerle bezeli kirişlerin bir kısmı yurt dışına kaçırılmış, bu parçalar 2004'te Türkiye'ye geri getirilmiştir. Frig ve Pers izlerini birlikte taşıyan mezar odası 2023'te yeni binada birleştirilerek sergilenmeye başlamıştır. Sandıklı'daki Kusura Höyük'te 1935-1937 arasında İngiliz arkeolog Winifred Lamb'in yaptığı kazının Tunç Çağı buluntuları da koleksiyondadır. Gezmeye en alttan başlayıp katları sırayla çıkmak, eserleri tarihsel akış içinde görmenizi sağlar. Bahçeyi atlamayın; burada Roma ve Bizans dönemine ait mezar stelleri, lahitler, küpler ve heykeller ile Osmanlı mezar taşları açık havada durur. Müzeyi rahatça gezmek için en az bir buçuk iki saat ayırmak yerinde olur. Frig vadisi, Amorium ya da Apameia gibi yerlere gitmeden önce burayı görmek, sahada göreceğiniz kalıntıları anlamayı kolaylaştırır. Müze şehir merkezinin batısında, İzmir yolu üzerindedir; merkezden şehir içi otobüs, taksi ya da araçla ulaşılabilir. İl kültür ve turizm müdürlüğünün sayfası pazartesiyi kapalı gün olarak gösterir. Ziyaret saatleri ve giriş koşulları için güncel bilgiyi gitmeden önce resmi kaynaklardan kontrol edin.