Adana Atatürk Evi Müzesi

Adana Atatürk Evi Müzesi, Seyhan Caddesi üzerinde, nehrin batı yakasına yakın bir noktada duran iki katlı geleneksel bir Adana evidir. Mustafa Kemal Atatürk ve eşi Latife Hanım, 15 Mart 1923'te Adana'yı ziyaret ettiklerinde bu evde ağırlandılar. Bina o dönemde Ramazanoğulları ailesine mensup Suphi Paşa'ya aitti. Ev, 1981'de Atatürk'ün doğumunun yüzüncü yılı vesilesiyle müze müdürlüğüne bağlı bir birim olarak ziyarete açıldı. Müzeyi ziyaret etmenin en güçlü gerekçelerinden biri binanın kendisidir. Adana İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yapıyı geleneksel Adana evlerinin tipik özelliklerini gösteren, dönemini en iyi anlatan sivil mimarlık örneklerinden biri olarak tanımlar. Ev 19. yüzyılda yapılmış klasik Adana evlerine benzer; iki katlı, çıkmalı ve kırma çatılıdır, duvarları ise taştan kagir olarak örülmüştür. Yapı Kültür Bakanlığı tarafından korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiştir. Cephedeki dikey pencere dizisi, ahşap kepenkler ve geniş saçaklı çatı, eski Adana'nın sıcak iklimine uygun yaşam biçimini yansıtır. Bina, Atatürk Bilim ve Kültür Merkezi Müzesi Koruma ve Yaşatma Derneği tarafından halkın da katkısıyla kamulaştırıldı ve restore edildi. Her yıl 15 Mart'ta Atatürk'ün Adana'ya gelişinin yıl dönümü bu binada düzenlenen resmi törenle anılır. Müzede Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet'in ilk yıllarına ait bilgiler, belgeler ve fotoğraflar sergilenir. Bunların yanında yöreye ait etnografik eserler de evin odalarına yerleştirilmiştir. Evin alt katında iki oda vardır: çalışma odası ve kütüphane. Çalışma odasında Kurtuluş Savaşı döneminde ve sonrasında Adana'da çıkan Yeni Adana, Türk Sözü, Çukurova ve Dirlik gibi yerel gazeteler sergilenir. Kütüphanede bağış yoluyla toplanmış, Osmanlıca ve Türkçe yaklaşık iki bin kitap bulunur. Üst katın sofasında heykeltıraş Nevzat Duruak'ın yaptığı bir Atatürk heykeli karşılar. Sofaya açılan dokuz oda yatak, çalışma, basın, mücahitler, oturma, Hatay, silah, yaver ve Kuva-yi Milliye odaları olarak düzenlenmiştir. Odalarda dönemin ev eşyası ve belgeleri bir arada görülür. Yatak odasında pirinç karyolalı, sim işlemeli bir yatak ve Maraş işi koltuklar dikkati çeker. Basın odasında Yeni Adana gazetesinin ciltlenmiş Pozantı nüshaları vitrin içinde korunur. Oturma odasındaki ceviz sandalye, madeni mangal, yöresel kilim ve halılar eski bir Adana evinin gündelik dokusunu canlandırır. Silah odasında çeşitli tüfek ve tabancaların yanı sıra farklı yıllara ait madeni paralar ve Mustafa Kemal'in doğduğu evin bir maketi sergilenir. Mücahitler odasında Abdülgani Girici ve dönemin diğer mücahitlerinin fotoğrafları ile Atatürk'ün vefat saatine ayarlanmış bir saat yer alır. Yaver odasında pirinç karyola, ceviz kaplamalı bir elbise dolabı, madeni ibrik ve leğen gibi eşyalar dönemin oda düzenini gösterir. Kuva-yi Milliye odasında ise Milli Mücadele döneminde görev almış kişilerin büstleri bulunur. Gezintiye alt kattaki gazetelerle başlayıp merdivenle sofaya çıkmak, ardından odaları sofanın çevresinde dolaşarak görmek en doğal sıradır. Evin iç düzeni, sofa çevresinde sıralanan odalarıyla geleneksel Adana evlerinin plan şemasını anlamak için de iyi bir örnektir. Pencerelerden dışarı bakarak cadde ile evin ilişkisini, çıkmaların sokağa nasıl taştığını gözlemleyin. Müzenin ön bahçesi küçük ama ağaçlıdır ve cepheyi fotoğraflamak için en iyi yer bahçe parmaklıklarının önüdür. Müzeye kent merkezinden otobüs, belediye otobüsü ve taksiyle ulaşılabilir; Büyük Saat ve Taşköprü çevresinden yürümek de mümkündür. Adana Sinema Müzesi aynı caddenin yakınındaki Kayalıbağ Mahallesi'ndedir, bu yüzden iki müze tek bir yürüyüşte birleştirilebilir. Ziyaret günleri ve saatleri değişebileceği için gitmeden önce güncel bilgiyi Adana İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün sitesinden kontrol edin.