Acarlar Longozu

Acarlar Longozu, Sakarya'nın kuzeyinde, Karasu ile Kaynarca ilçeleri arasında uzanan ve Türkiye'nin tek parça halindeki en büyük subasar ormanı olarak tanımlanan bir sulak alandır. Longoz, kışın sularla dolan, yazın ise suları çekilen bir orman ve göl karışımıdır. Oluşumu açısından tipik bir kıyı set gölüdür. Eski bir kıyı ovasını kat eden derelerin önü zamanla kıyı kumullarıyla tıkanmış, kumul setlerinin gerisinde kalan çukur alan sularla dolarak bugünkü göl ortamını oluşturmuştur. Bu nedenle longoz aynı zamanda lagün karakteri taşır. Kuzeyde Karadeniz'le arasında 20 ile 25 metre yüksekliğinde kumullar, güneyde ise ortalama 100 metre yüksekliğinde alçak tepeler bulunur. Kaynaklar longozun boyutlarını farklı verir. Türkçe Vikipedi 7,5 kilometre uzunluk ve 250 ile 1250 metre arasında genişlik yazarken İngilizce madde ormanın 12 kilometre boyunca uzandığını belirtir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre longozun yüzölçümü 1.562 hektardır ve derinliği 1,5 metreye kadar çıkar. Yazın suları çekilen toprakların bir bölümü çevre köylerde tarım arazisi olarak kullanılır. Longoz Sakarya Nehri'nin yaklaşık 6 kilometre batısındadır ve fazla suları doğudaki Okçu Deresi ile nehre, oradan da denize ulaşır. 1971'de Okçu Deresi genişletilerek kanala dönüştürülmüş ve kaynaklara göre gölün alanı o tarihten bu yana yaklaşık yüzde 40 küçülmüştür. Alan, 1998'de Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararıyla birinci derece doğal sit alanı ilan edilmiştir. Longoz aynı zamanda Sakarya'daki tek yaban hayatı geliştirme sahasıdır ve 2009'da hazırlanan planla sulak alan olarak tescillenmiştir. Longozun çevresi dişbudak ormanlarıyla kuşatılmıştır ve ağaçlar yer yer gölün bataklık kesimlerine kadar sokulur. Ormanda dişbudağın yanında kızılağaç, kayın ve karaağaç yaygındır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü longozun 2300 civarında bitki türüne ev sahipliği yaptığını belirtir; bunların arasında su menekşesi, su lalesi ve farklı renklerde nilüferler bulunur. Su menekşesi Türkiye'de yalnızca Acarlar Gölü'nde bulunan bir türdür ve göl lalesi gibi nadir bitkiler de burada yetişir. Belediyenin turizm broşürü, bahar aylarında endemik bitkilerin ortaya çıkmasıyla longozun görsel olarak en zengin dönemine girdiğini vurgular. Longoz, Anadolu üzerinden geçen iki önemli kuş göç yolundan biri üzerinde yer alır ve göçmen kuşlar için üreme ve kışlama alanıdır. Balıkçıl türleri, karabataklar, yaban ördekleri ve bataklık kuşları burada konaklar, sülün ve çulluk da alanda yaşar. Gölde yayın, kızılkanat, sazan, turna ve oklama gibi tatlı su balıkları bulunur. Çevrede tavşan, tilki, yaban domuzu, gelincik ve sincap gibi memeliler yaşar. Longozun çevresinde Karasu'ya bağlı Denizköy, Karamüezzinler, Üçoluk, Taşlıgeçit ve Camitepe ile Kaynarca'ya bağlı Turnalı, Büyükyanık ve Birlik yerleşimleri bulunur. Ziyaretçiler için longozun Karasu kesiminde toplam yaklaşık 1,5 kilometre uzunluğunda yürüyüş yolu ve seyir iskeleleri düzenlenmiştir. Ahşap yürüyüş yolu, subasar ormanın içine yaya olarak girmeyi ve suyun üzerindeki nilüferleri yakından görmeyi sağlar. Alanı Sakarya Büyükşehir Belediyesi işletir ve giriş ücretlidir; güncel ücret ve ziyaret koşullarını işleten kurumdan öğrenin. Ulaşım asfalt yoldandır, longoz her mevsim gezilebilir ve şehir merkezine uzaklığı yaklaşık 60 kilometredir. Longoza İhsaniye ile Denizköy arasındaki yoldan ulaşılır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü longozda tekne ve su bisikleti turları yapıldığını belirtir, ancak bu tür etkinlikler dönemsel olarak kısıtlanabildiği için güncel durumu işleten kurumdan sorun. Kuşların kuluçkaya yattığı dönemde motorlu teknelerle gezmenin su kuşlarına zarar verdiği bilinir; sessiz kalmak ve yürüyüş yolundan ayrılmamak alanı korumanın en kolay yoludur. Çevredeki köylerin atık suları ve tarımda kullanılan kimyasallar longoz üzerinde baskı oluşturur, bu yüzden getirdiğiniz her atığı geri götürün. Yürüyüş yolu ve seyir iskeleleri fotoğraf için iyi bakış noktaları sunar ve durgun su ağaçları ile bulutları yansıtır. Kuş gözlemi için dürbün almak ve sabahın erken saatlerini tercih etmek iyi bir fikirdir. Karadeniz kıyısındaki kumul şeridi longozun hemen kuzeyindedir ve longoz aynı gün nehir ağzı ile Karasu sahiliyle birlikte gezilebilir.