Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Radar Türkiye
Vapurla Rumelikavağı'na, Oradan Garipçe'ye
Kültürel

Vapurla Rumelikavağı'na, Oradan Garipçe'ye

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Boğaz'ın Rumeli yakasında Sarıyer'i geçtikten sonra kıyıdaki yerleşimler seyrekleşir, yamaçlar ormanla kaplanır ve su Karadeniz'e doğru daralır. Rumelikavağı bu kıyının son vapur iskelesidir.

Sarıyer, İstanbul
Kültürel
Radar Editör
24 Eylül 2026

Gezi Hakkında

Boğaz'ın Rumeli yakasında Sarıyer'i geçtikten sonra kıyıdaki yerleşimler seyrekleşir, yamaçlar ormanla kaplanır ve su Karadeniz'e doğru daralır. Rumelikavağı bu kıyının son vapur iskelesidir. Biraz daha kuzeyde, Karadeniz'e açılan ağzın hemen berisinde ise balıkçı köyü Garipçe ve onun XVIII. yüzyıldan kalma kalesi durur. Bu gezi, vapurla varılan bir iskele köyünü, Boğaz'ı yüzyıllarca koruyan kalelerin izini ve kıyının en kuzeyindeki köylerden birini tek bir günde birleştiriyor. Karşı kıyıdaki Anadolu Kavağı ve kuzeydeki Rumeli Feneri için ayrı geziler var; burada onları yalnızca komşu olarak anıyoruz.

Vapurla Rumelikavağı'na

Rumelikavağı'na gitmenin en güzel yolu vapurdur. Şehir Hatları'nın Uzun Boğaz Turu, Eminönü'nden kalkıp Beşiktaş, Üsküdar, Kanlıca ve Sarıyer'e uğradıktan sonra Rumeli Kavağı'nda durur ve Anadolu Kavağı'na varır; dönüşte de aynı iskelelere uğrar. Sefer saatleri mevsime göre değiştiği için tarifeyi Şehir Hatları'nın sitesinden kontrol edin. Vapurun iki kıyıya yaklaşıp uzaklaşarak kuzeye ilerlemesi, Boğaz'ın bütün kıyısını bir kerede görmenin de en rahat yoludur.

Şehir Hatları, Rumelikavağı iskelesini Boğaziçi'nin Rumeli kıyısındaki son iskele olarak tanımlar ve turistik özelliği sayesinde ayakta kalabilen iskelelerden biri olduğunu belirtir. Bugünkü iskele 21 Şubat 2002'de hizmete açılmıştır. Aynı kaynağa göre buradan karşı kıyıya tarifeli motor bağlantısı da var; yani günü uzatmak isteyen, Anadolu Kavağı'na kısa bir deniz yolculuğuyla geçebilir.

Kalelerin ve zincirin kıyısı

TDV İslam Ansiklopedisi Rumelikavağı'nı, Boğaziçi'nin Karadeniz'e en yakın yerinde kurulmuş bir köy olarak tanımlar. Maddeye göre vaktiyle burada bir Bizans mabedi vardı. Bizanslılar hem burada hem karşıdaki Anadolukavağı'nda Boğaz'ı savunmak için kaleler yapmış, tepeden sahile inen bir duvar örmüşlerdi. Gerektiğinde bir kıyıdan ötekine uzanan ve sahildeki duvarlara bağlanan büyük bir zincirle Boğaz kapatılırdı. Ansiklopedi, Anadolukavağı'ndaki kalenin çok sağlam olduğunu, Rumelikavağı'ndakinin ise yalnızca harabelerinin görülebildiğini ekler. Vikipedi de bölgede araştırma yapan A. Dumont'un suyun içinde bir mendirek kalıntısına rastladığını kaydeder.

Osmanlı döneminde köyün önemi IV. Murad zamanında yaptırılan kaleden, yani Boğazhisarı'ndan gelir. TDV'ye göre bu kalenin dört köşesi bin adımdı ve güney tarafında bir kapısı vardı; Evliya Çelebi kalenin içinde muhafızlara ait altmış ev bulunduğunu yazar. Ansiklopedi bu tahkimatın arka planını da anlatır. 1624'te Kazaklar Boğaz'a girip Sarıyer, Büyükdere, Tarabya ve Yeniköy dolaylarını yağmalamış, bunun üzerine Boğaz'ın ağzına kaleler yapılmış, içlerine muhafızlar ve topçular yerleştirilmişti. Sonraki yüzyılda Rumelikavağı, Anadolukavağı, Yuşa tabyası ve Tellidalyan'dan oluşan dört kaleye "kıla-i erbaa", yani dört kaleler denmiş ve bunlara maaşlı kethüda, topçubaşı ve neferler yerleştirilmişti.

Bugünkü Rumelikavağı, Vikipedi'ye göre balığı, midyesi ve inciriyle meşhur bir semttir ve nüfusunun büyük kısmını Doğu Karadeniz'den gelenler oluşturur. Öğle yemeği için balık ya da midye, bu kıyının en bilinen tatlarıdır. Kıyıda biraz dolaşıp karşıya, Anadolu Kavağı'nın yamacına ve tepedeki Yoros Kalesi'ne bakın; zincirin bir zamanlar tam bu iki kıyı arasında gerildiğini düşünmek, Boğaz'ın burada ne kadar daraldığını daha iyi anlatır.

Yedi kalenin biri, Garipçe

Rumelikavağı'ndan kuzeye, ormanla kaplı sırtların arasından Garipçe'ye gidilir. TDV İslam Ansiklopedisi, XVIII. yüzyılda Rusya'nın bir tehdit haline gelmesiyle Karadeniz Boğazı'nda yeni kaleler yapıldığını anlatır. Önce Boğaz'ın dışında Rumeli tarafında Kilyos'ta, Anadolu tarafında Irva'da ve Boğazağzı'ndaki fenerlerde ikişer kale yapılmış, ardından Rumeli kıyısında Garipçe ve Büyükliman Tersanesi, Anadolu kıyısında Poyraz Limanı kaleleri eklenmiştir. Sayıları yediye ulaşan bu kalelere topluca "kıla-i seba", yani yedi kaleler denmiş ve burada tüfek ve top talimleri yapılmıştır. Ansiklopediye göre III. Selim, Boğaz'ın savunmasını hızlandırmak için Fransa ve İsveç'ten mühendisler getirtmiş, bu kalelerin başına "Boğaz nazırı" unvanıyla bir ağa atamıştır.

Küre Ansiklopedisi'ne göre Garipçe Kalesi III. Mustafa döneminde yapılmıştır; kaleyle ilgili ilk kayıtlar 1772-1773 yıllarına aittir. Gözetleme kulesinin 1778 dolaylarında Fransız askeri danışman François Baron de Tott tarafından yapıldığı ve de Tott'un kalenin genel tasarımında da payı olduğu düşünülür. Kale arazinin şekline uyan, hafifçe çarpık bir dikdörtgen plana sahiptir. Taş ve tuğla karışık örülen duvarlarında belirli aralıklarla küçük gözetleme pencereleri açılmıştır. Vikipedi'ye göre kale Cumhuriyet döneminde bir süre ordu tarafından kullanılmış, dökülen bölümleri geçmişte betonarmeyle onarılmıştır.

Kale son yıllarda Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yürüttüğü restorasyon kapsamına alınmıştır. 2023'te yayımlanan bir habere göre çalışmalar süresince Garipçe ve Rumeli Feneri kaleleri ziyarete kapatılmıştı; Kültür Envanteri de yapıyı restorasyondaki yapılar arasında gösteriyor. Gitmeden önce kalenin içine girilip girilemediğini kontrol edin. Kapalı olsa bile surları köyün sırtlarından ve kıyıdan görmek mümkündür.

Balıkçı köyü Garipçe

Garipçe küçük bir köydür. Vikipedi'ye göre geçim kaynağı başta balıkçılık olmak üzere hayvancılıktır ve 1972'de köyün nüfusunun tamamını Trabzon'un Sürmene ilçesinden gelenler oluşturuyordu. Mahalle alanının yüzde 85'i ormandır. Köyün iskelesinden Büyükliman ve çevredeki yüzme koylarına tekne turları yapılır; Büyükliman koyuna Sarıyer merkezinden motorla da gidilebilir.

Vikipedi, bölgenin göçmen ötücü kuşların dinlendiği bir alan olduğunu, 2011-2014 yılları arasında burada kuş gözlemi etkinlikleri yapıldığını ve 2013'te 23 farklı kuş türünün kaydedildiğini yazar. Dürbününüz varsa yanınıza alın; köyün çevresindeki çalılık yamaçlar ve kıyı kayalıkları bakmaya değer.

Köyün güneyindeki Garipçe Burnu'nda ise Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün Avrupa ayağı yükselir. Vikipedi'ye göre Garipçe ile karşı kıyıdaki Poyrazköy arasında uzanan köprü 26 Ağustos 2016'da hizmete açılmıştır. Köprünün kuleleri köyün hemen her yerinden görünür ve eski kale ile yeni köprü aynı kareye girer.

Boğaz'ın Karadeniz ağzı

Garipçe, Boğaz'ın Karadeniz'e açıldığı ağzın hemen berisindedir. Kuzeyde Rumeli Feneri, karşı kıyıda ise Poyrazköy ve Anadolu Feneri bu ağzın iki yakasını tutar. TDV İslam Ansiklopedisi'nin sözünü ettiği Boğazağzı fenerleri ve kaleleri, bu kıyının yüzyıllarca şehrin kuzey kapısı olarak görüldüğünü hatırlatır. Kale sırtından ya da iskeleden kuzeye baktığınızda Boğaz'ın kıyıları açılır ve ufukta açık deniz başlar. Karadeniz'e bu kadar yakın durmak, sabah Eminönü'nden bindiğiniz vapurla nereye kadar geldiğinizi somut biçimde gösterir.

Günün planı

Sabah Uzun Boğaz Turu vapuruyla Rumelikavağı'na gelin, iskele çevresinde ve kıyıda dolaşın, burada öğle yemeği için balık ya da midye tercih edin. Öğleden sonra Garipçe'ye geçin. Vikipedi'ye göre Garipçe'ye giden tek toplu taşıma bağlantısı Hacıosman metro istasyonundan kalkan İETT otobüsüdür; güncel hattı ve saatleri İETT'den kontrol edin ya da Rumelikavağı'ndan taksiyle geçin. Garipçe'de iskele, köy meydanı ve kale çevresini gezdikten sonra otobüsle Hacıosman'a dönüp metroyla şehre inebilirsiniz. Vapurla dönmek isterseniz Rumelikavağı'na geri gelip dönüş seferine yetişmeniz gerekir; bunun için saatleri önceden hesaplayın.

Mevsim ve saat

Bu kıyı Karadeniz'e açık olduğu için hava şehir merkezinden serin ve rüzgarlı olabilir; yazın bile yanınıza ince bir kat giysi alın. İlkbahar ve sonbahar göç mevsimleridir, kuş gözlemi için en verimli dönemler bunlardır. Yaz aylarında Büyükliman gibi koylara gidecekseniz tekne seferlerini yerinde öğrenin. Rumeli kıyısı doğuya baktığı için akşamüstü güneş arkanızda kalır ve ışık karşı kıyının ormanlı yamaçlarına düşer; sabahları ise güneş Anadolu yakasının üzerinden doğar.

Pratik notlar

  • Uzun Boğaz Turu tarifesini Şehir Hatları'ndan kontrol edin.
  • Garipçe'ye toplu taşıma sınırlıdır, dönüşü önceden planlayın.
  • Garipçe Kalesi'nin restorasyon nedeniyle ziyarete açık olup olmadığını gitmeden öğrenin.
  • Kale çevresi kayalık ve diktir; kıyıya inerken dikkatli olun.
  • Deniz ürünleri tüketirken tazeliğine ve fiyatına baştan bakın.

Kaynaklar

Konum - Vapurla Rumelikavağı'na, Oradan Garipçe'ye

Gezi Bilgisi
ŞehirSarıyer, İstanbul
TürKültürel
Tarih24 Eylül 2026
KaynakRadar Editör
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeKaynağı Ziyaret EtYol Tarifi Al