USTA İLE MARGARİTA’YA DAİR

USTA İLE MARGARİTA’YA DAİR

Rus edebiyatının önemli eserlerinden olan “Usta ve Margarita” hakikat ve hurafenin, hayal ile gerçeğin iç içe geçtiği gerçek bir başyapıttır. Eserde, Moskova’ya bir büyü uzmanı profesör kılığında gelmiş şeytan ve maiyeti, diğer yanda İsa’nın yargılanması ve başka bir tarafta ise Usta ile Margarita’nın aşk hikayesi eş zamanlı ilerler. Sahneler arasındaki geçiş ustalıkla verilmiş ve iyi bir üslupla birbirine bağlanmıştır. Metnin içinde çok kuvvetli felsefi ve dini sorgulamalar mevcuttur. Örneğin daha ilk bölüm, şeytanın Sokratik bir yöntemle tanrı kanıtlamasıyla başlamaktadır. Tanrıyı kanıtlamaya çalışan şeytan figürü, bu metnin içindeki derin ikiliğin de bir göstergesidir aslında. Her şey zıddıyla mümkündür…

Bulgakov eserinde yine şeytanın ağzından insan, toplum ve sistem eleştirisi de sunmaktadır. İnsanın para ile ilişkisi, toplumsal aç gözlülük üzerinden yapılan bu eleştiri insanın değişmez doğasını göz önüne sermektedir. Ayrıca eserde sıra dışı bir İsa tasviri de hemen karşımıza çıkmaktadır. Dikkat çeken ayrıntılardan biri de İsa’nın kullandığı üsluptur. O da şeytanınki gibi güçlü bir diyalektik içermektedir. Aralarında ise bir fark vardır; şeytan her şeye muktedirken, İsa’nın hiçbir şeyi yoktur.

Eserde yer alan tiplemelerin ve olayların ayrıntılı tasvirleri o denli güçlüdür ki okuyucu bir anda şeytanın ayrıntılı betimlemesi karşında onu adeta görmüşçesine ürperebilir hatta ortamın kokusunu bile neredeyse duyumsayabilir. Betimlemenin yanında yaratıcılık da had safhadadır. Öyle ki bir balo kurgusunda çok iyi tasarlanmış tiplemeler sanki bir Japon mangasından çıkmışçasına özgün ve fantastiktir.

Eser, okuyucuya farklı perspektifler sunması açısından da oldukça zengindir. İsa’yı yargılayan Vali Pilatus’un, çarmıha gönderdiği kişi sebebiyle çektiği vicdan azabı çarpıcı bir biçimde işlenmiştir. Yazar kimi yerde adeta valinin vicdanının yerine geçerek okuyucuya seslenmektedir. Fakat diğer yandan kaderin önüne geçilemezliği, eserin tamamında sert bir gerçeklikle okuyucunun yüzüne vurulmaktadır. Aynı kader ve yazgı, Usta ve Margarita aşkında da karşımıza çıkmaktadır ve şu soruyu sordurmaktadır: “İnsan en sevdiği için en fazla ne yapabilir?” Sevdiğini kurtarmak için şeytana ruhunu satabilir mi mesela? Peki şeytana satılmış bir ruh merhamet barındırır mı ve şeytan ödenmiş bir bedelin karşılığını verir mi?

Hülasa hayatın sıradanlığından sıkılanlar, Orta Çağ masalları kadar büyülü fakat hayatın kendisi kadar gerçek bu hikâyede bir nebze olsun hayallere dalabilir, daha önce hiç yapmadığı sorgulamaları gerçekleştirirken kendilerini bulabilirler.

İslam Armağan Çakır

Satış Linki:

https://www.istanbulkitapcisi.com/usta-ile-margarita