Antalya'da kış, kıyıda yaşayanlar için çoğu zaman yağmur ve ılık bir güneş demektir; ama şehrin hemen arkasındaki Beydağları aynı günlerde bembeyazdır. Konyaaltı ilçesinin dağ tarafında, Bakırlıdağ'ın kuzey yamacına kurulmuş Saklıkent Kayak Merkezi kent merkezine elli kilometre uzaklıkta durur ve Akdeniz'e en yakın kayak alanlarından biridir. Bu yazı, sabahı pistte, öğleden sonrayı sahilde geçirmek isteyenler için kurulmuş bir gün planıdır. Doyran yolundan dağa çıkış, Saklıkent'te kar, biraz daha yukarıda Bakırlıtepe'deki gözlemevi ve akşamüstü denize dönüş.

Oraya varmak

Saklıkent, Antalya'nın batısında, Beydağları üzerinde ve kent merkezinin elli kilometre kuzeybatısındadır. Yol Konyaaltı'nın batı mahallelerinden geçerek Doyran'a tırmanır; Doyran, Saklıkent yolu üzerinde, şehre yaklaşık on beş kilometre uzaklıkta bir dağ mahallesidir ve Doyran Çayı üzerindeki göletiyle tanınır. Mahallenin adı için anlatılan bir halk hikayesi vardır. Teke beyi, Pirinç Çelebi'nin kendisinden habersiz cami yaptırdığını duyunca iki asker gönderir; Çelebi askerleri evinde ağırlar, onlara birer kepçe pilav, atlarına birer avuç yem verir. Askerler bunun yetmeyeceğini düşünür ama ne kendileri ne atları önlerindekini bitirebilir. Yerin adı önce Doyuran olur, zamanla ünlü düşmesiyle Doyran'a döner. Vikipedi maddesine göre Doyran 1998'de belde olmuş, 2012'de çıkan büyükşehir yasasıyla yeniden mahalleye dönüşmüştür. Burası kıyıdan ayrıldığınızı hissettiğiniz ilk yerdir. Kızılçamlar seyrekleşir, maki çalıları kayalara karışır, hava bir anda serinler. Konyaaltı Kaymakamlığı'nın sayfası, elli kilometrelik Antalya-Saklıkent yolunun şehir merkezinden tesise bir saatte alındığını yazar; kar günlerinde bu süre uzar, çünkü son bölüm dağ yoludur ve zincir ya da kış lastiği gerekebilir. Toplu taşımayla ulaşım mevsimlik ve sınırlıdır; otobüs ya da servis olup olmadığını yola çıkmadan önce Konyaaltı Belediyesi ve Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin güncel duyurularından kontrol edin. Kendi aracınızla gidiyorsanız sabah erken çıkın. Hem yol boş olur hem de Beydağları'nın doğuya bakan yamaçlarında ilk güneşi yakalarsınız.

Ne görülür

Saklıkent bir kasaba değil, bir kayak kompleksidir. Antalya Valiliği'nin tanımıyla Bakırlıdağ'ın kuzey yamacında yaklaşık beş yüz dağ evi ve kayak tesislerinden oluşur. Kırmızı çatılı evler yamaca basamak basamak dizilir; aralarından geçen yol pistlerin eteğine çıkar. Kayak alanları iki bin ile iki bin dört yüz metre arasındadır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre iki pist vardır, biri kolay, biri orta zorluktadır ve pistlere iki teleski hizmet verir. Yani burası Uludağ ya da Palandöken ölçeğinde bir merkez değildir; kayağa yeni başlayanlar, çocuklu aileler ve kızakla yetinmek isteyenler için ölçeği tam yerindedir. Deneyimli kayakçılar için asıl cazibe pistlerin uzunluğu değil manzaradır. Açık havada tepeden bakınca bir yanda Beydağları'nın karlı sırtları, öte yanda uzakta Akdeniz'in gri mavisi görünür.

Kar kalınlığı kaynaklara göre değişir. Valilik ortalama kar kalınlığını bir ile iki metre arasında verir ve zirvede zaman zaman dört metreyi bulduğunu yazar; Kaymakamlık ve İl Kültür Müdürlüğü ise kayak mevsiminde elli santimetre ile bir metre arasında bir kalınlıktan söz eder. İkisi de doğru olabilir. Alt pistlerde ve sezonun başında kar incedir, zirveye ve şubata doğru kalınlaşır. Sezon Valilik'e göre on aralıkta açılır, on nisana kadar sürer ve yaklaşık yüz yirmi gün kayak yapılabilir; güneşli gün sayısı sezon boyunca elli ile altmış arasındadır. Bu sayılar bir yıldan ötekine değişir; yola çıkmadan önce merkezin o günkü kar ve pist durumunu kontrol edin. Merkezin kuruluşu kaynaklara göre 1971'e gider; o günden bu yana Antalya'nın kışı dağa çıkıp görmek isteyenlerin adresi burasıdır. Vikipedi maddesi kuruluşu dönemin Antalya Valisi Hüseyin Öğütçen'e bağlar.

Pist ve lift sayısında da kaynaklar ayrışır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün iki pist ve iki teleski diye özetlediği tesisi Vikipedi daha ayrıntılı anlatır ve dört pistle üç lift sayar. En yüksek kapasiteli lift Karakaya telesiyejidir, saatte sekiz yüz kişiyi tepeye taşır ve kırmızı ile siyah pistlere çıkarır; manzara için yukarıdaki kafeye çıkmak isteyenler de onu kullanır. Saklıbel teleskisi orta düzey kayakçıları mavi pistin başına bırakır, 2015'te kurulan küçük bebek lifti ise yeni başlayanları sarı piste götürür. Aynı kaynağa göre kırmızı pist dört bin metre uzunluğunda, sert virajlı ve dik yokuşludur; siyah pist bin beş yüz metre boyunca virajsız ve dimdik iner; mavi pist de bin beş yüz metredir ama yumuşak virajlıdır ve zor pistlere geçmeden önceki basamaktır. Üç yüz metrelik sarı pist eğitmenle ders almak içindir; ayrıca ayrı bir kızak pisti vardır. Hangi pistin o gün açık olduğunu tesisin kendi duyurusu söyler.

Kayak dışında yapılacak şeyler de var. Dağ evlerinin arasından yukarı doğru yürümek, karın üstünde ardıçların koyu yeşilini izlemek, evlerin çatılarından sarkan buz saçaklarını fotoğraflamak günün sakin tarafıdır. Pist kenarındaki düzlükler kızak için uygundur; küçük çocuklarla gelenler pistin etek kısmında kalabilir. Öğle saatinde güneş tam tepedeyken kar göz alır. Güneş gözlüğü ve yüksek koruma faktörlü krem yanınızda olsun, iki bin metrede mart güneşi denizdekinden sert yakar.

Bakırlıtepe ve gözlemevi

Saklıkent'in yukarısında, yaklaşık iki bin beş yüz metredeki Bakırlıtepe'de TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi bulunur. TÜBİTAK'ın yirminci yıl haberine göre gözlemevi 5 Eylül 1997'de açılmıştır; yerleşkede ülkenin en büyük optik teleskoplarından bir buçuk metre aynalı RTT150 ile bir metrelik T100 ve altmış santimetrelik T60 teleskopları çalışır. Beyaz kubbeler, kayak merkezinin yukarısından birkaç kilometrelik bir dağ yoluyla ulaşılan çıplak bir zirvede, Beydağları'nın en yüksek sırtlarından birinde durur. Gözlemevi bir araştırma kurumudur ve düzenli olarak halka açık değildir. TÜBİTAK zaman zaman gökyüzü gözlem etkinlikleri düzenler ve bu etkinliklerde yerleşke gezdirilir; başvuru ve tarih bilgisi kurumun kendi duyurularından izlenir. Yolun kışın açık olup olmadığı ve gözlemevine çıkışın mümkün olup olmadığı o güne bağlıdır; bu bölümü planınıza yol açıksa kaydıyla ekleyin. Zirveye çıkamasanız bile pistlerin tepesinden kubbeleri seçebilirsiniz. Antalya'nın gökyüzünün neden bu kadar açık olduğunu, şehrin ışıklarının neden bu kadar uzakta kaldığını orada anlarsınız.

Gözlemevinin hikayesi kayak merkezinden yirmi yıl sonra başlar. Vikipedi'ye göre kuruluş çalışmaları 1991'de başlamış, kuruluş ve işletme yönetmeliği 1995'te Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. İlk bilimsel gözlem Ocak 1997'de kırk santimetrelik T40 teleskobuyla yapılmış, Rus ve Türk ortaklığıyla kurulan RTT150 ise ilk ışığını Eylül 2001'de almıştır. Gözlemevi bugün TÜBİTAK ile Atatürk Üniversitesi ortaklığındaki Türkiye Ulusal Gözlemevleri altyapısının parçasıdır. Bakırlıtepe'den yapılan çalışmalar arasında, yaklaşık iki yüz on ışık yılı uzaklıktaki HD 208897 adlı dev yıldızın çevresinde dolanan bir ötegezegenin keşfi vardır; bu sonuç RTT150 ile on yıl süren hassas ölçümlerden çıkmış ve 2017'de duyurulmuştur. Aynı teleskopla Planck uydusunun verileri izlenerek daha önce bilinmeyen kırk yedi gökada kümesi de tanımlanmıştır.

Sabah kayak, öğleden sonra deniz

Saklıkent'in sloganı, Valilik'in sayfasında yazdığı gibi "gündüz kayak, öğleden sonra deniz" sözüdür ve bu özellikle şubat sonu ile mart aylarında gerçekçi bir plandır. Ilıman iklim sayesinde Saklıkent, Valilik'in ifadesiyle ülkenin sıcaklığı en yüksek kayak merkezidir; aynı gün içinde iki mevsim yaşamak mümkündür. Plan şöyle kurulur. Sabah erken şehirden çıkın, pistler açılırken etekte olun, öğlene kadar kayın ya da yürüyün. Öğle yemeğini dağda yiyin, öğleden sonra erken saatte aşağı inmeye başlayın. İki saat sonra Konyaaltı sahilindesiniz; mart ayında deniz serin ama güneşli bir öğleden sonrada falezlerin altında yürümek, hatta cesareti olan için kısa bir yüzme mümkün. Günün ikinci yarısı için Konyaaltı Plajı ya da Lara'daki Aşağı Düden Şelalesi yakındır; ikisi de Keşfet'te ayrı kayıt olarak duruyor.

Mevsim ve saat

Kar için en güvenli pencere ocak ortasından mart ortasına kadardır; aralık başı ve nisan başı sezonun sınır günleridir, kar olmayabilir. Hafta sonu ve yarıyıl tatilinde merkez kalabalıklaşır; hafta içi bir gün seçebiliyorsanız pistler ve yol çok daha rahattır. Yazın Saklıkent bambaşka bir yerdir. Dağ evleri serin bir yayla yerleşimine dönüşür, Antalya'nın sıcağından kaçanlar buraya ve yakındaki Feslikan Yaylası'na çıkar. Sonbaharda da gelinir; ekimde ardıçlar ve çıplak kaya, berrak havada en iyi fotoğrafı verir.

Pratik notlar

Kayak ekipmanı, kayak okulu ve teleski için güncel bilgiyi merkezin kendi duyurularından alın; ücret ve saatleri burada yazmıyoruz, çünkü her sezon değişiyor.
Kat kat giyinin; pistte güneş varken sıcak, gölgede ve rüzgarda soğuktur. Eldiven, bere ve su geçirmez ayakkabı şarttır.
Yol kışın kapanabilir; Antalya Valiliği'nin ve Kaymakamlığın yol durumu duyurularına bakın.
Dağda yakıt istasyonu yoktur; depoyu Konyaaltı'nda doldurun.
Çöpünüzü yanınızda götürün; Saklıkent, Beydağları'nın koruma alanlarıyla komşudur.
Dönüşte Doyran'da durup göletin kıyısında kısa bir mola vermek, günün iki mevsimi arasında güzel bir geçiş olur.

Kaynaklar

Antalya Valiliği, Saklıkent Kayak Merkezi, https://www.antalya.gov.tr/saklikent
Konyaaltı Kaymakamlığı, Saklıkent Kayak Merkezi, https://www.konyaalti.gov.tr/saklikent-kayak-merkezi
Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Kış Turizmi, https://antalya.ktb.gov.tr/TR-68439/kis-turizmi.html
TÜBİTAK, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi 20 Yaşında, https://tubitak.gov.tr/tr/haber/tubitak-ulusal-gozlemevi-20-yasinda
Vikipedi, Saklıkent (kayak merkezi), https://tr.wikipedia.org/wiki/Sakl%C4%B1kent_(kayak_merkezi)
Vikipedi, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%9CB%C4%B0TAK_Ulusal_G%C3%B6zlemevi
Vikipedi, Doyran, Konyaaltı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Doyran,_Konyaalt%C4%B1

Saklıkent'ten Bakırlıtepe'ye Antalya'nın Kar Günü

Gezi Hakkında