Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Radar Türkiye
Otoyol Kavşağının Ortasında Bir Botanik Bahçesi, Nezahat Gökyiğit
Kültürel

Otoyol Kavşağının Ortasında Bir Botanik Bahçesi, Nezahat Gökyiğit

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Anadolu Yakası'nda, Atatürk ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden gelen otoyolların Ankara yönündeki Anadolu Otoyolu ile birleştiği kavşağın tam ortasında bir botanik bahçesi var.

Ataşehir, İstanbul
Kültürel
Radar Editör
30 Eylül 2026

Gezi Hakkında

Anadolu Yakası'nda, Atatürk ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden gelen otoyolların Ankara yönündeki Anadolu Otoyolu ile birleştiği kavşağın tam ortasında bir botanik bahçesi var. Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi'ne ilk kez gidenlerin çoğu bu konumu tuhaf bulur; bahçe, kavşağın ana yolları ile bağlantı yolları arasında kalmış toprak parçaları üzerine kurulduğu için "adalardan" oluşur ve adalar birbirine tüneller ve geçitlerle bağlanır. Yolun sesi ilk birkaç dakikadan sonra geride kalır. Kaya bahçelerinin, nilüfer havuzlarının ve ülkenin dört bir yanından toplanmış ağaçların arasında yürürken insan, otoyolun hemen yanında olduğunu unutur. Bu yazı bahçenin nasıl kurulduğunu, adaların hangi sırayla gezilebileceğini, hangi mevsimde neyin görüleceğini ve çocukla gelenlerin nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatıyor.

Oraya varmak

Bahçenin resmi adresi Ataşehir'de, Atatürk Mahallesi'nde, Rıfat Danışman Sokak yan yolu üzerinde. Türkçe Vikipedi ise bahçeyi Ümraniye'de gösteriyor; bu bir çelişki değil, kavşak iki ilçenin sınırında duruyor ve bahçenin biri Ataşehir, biri Ümraniye tarafında iki ziyaretçi girişi var. Resmi siteye göre Merkez Ada kapısından ziyaretçi alınmıyor; sitenin ana sayfasında Ümraniye girişinin Arboretum Adası'ndaki altyapı çalışması nedeniyle geçici olarak kapalı olduğu da yazıyor. Yola çıkmadan önce hangi kapının açık olduğunu siteden kontrol edin.

Toplu taşımayla gelenler için en yakın raylı sistem, Bostancı ile Parseller arasında çalışan M8 metro hattı; Vikipedi'ye göre hattın Kozyatağı, Küçükbakkalköy ve İçerenköy istasyonları Ataşehir sınırları içinde. İstasyonlardan bahçeye otobüsle ya da yürüyerek geçilebilir; kavşağın çevresi yaya için karmaşık olduğundan İBB'nin toplu ulaşım planlayıcısını açıp Ataşehir girişini hedef göstermek en güvenlisi. Yine Vikipedi'ye göre yapımı süren ve Göztepe, Ataşehir ile Ümraniye'yi bağlayacak metro hattının Ataşehir istasyonu da bu kavşağa yakın planlanıyor; açılış durumunu Metro İstanbul'dan kontrol edin. Bahçenin ulaşım sayfasında toplu taşıma ve araçla geliş için kısa videolar ve indirilebilir bir bahçe haritası var; haritayı telefona kaydetmek adalar arasında yön bulmayı kolaylaştırır.

Bir kavşağın ortasında bahçe kurmak

Bahçenin hikayesi 1995'te başlıyor. Resmi tarihçeye göre Ali Nihat Gökyiğit, eşi Nezahat Gökyiğit'in anısına bir hatıra parkı kurmak için o yıl protokol imzaladı. Kavşağın yapımı sırasında toprak ağır hasar görmüştü; önce toprak ıslah edildi, sonra alana yaklaşık elli bin ağaç ve çalı dikildi. Zamanla amaç değişti ve hatıra parkı bir botanik bahçesi olarak yeniden planlandı. Alan 2002'de halkın ziyaretine açıldı, 2003'te bugünkü adını aldı. Bahçe bugün Ali Nihat Gökyiğit Vakfı'na bağlı ve kendini yalnızca bir gezinti yeri olarak değil, araştırma, eğitim ve öğretim merkezi olarak tanımlıyor.

Bahçenin büyüklüğü konusunda kaynaklar farklı rakamlar veriyor: resmi sitenin Türkçe tarihçesi 46 hektardan, İngilizce sayfası ve İngilizce Vikipedi 32 hektardan söz ediyor. Fark, adaların yıllar içinde peş peşe açılmasından kaynaklanıyor olabilir; kesin olan, bahçenin sekiz adadan oluştuğu. Türkçe Vikipedi'ye göre 2004'te kurulan herbaryum 2010'da Index Herbariorum'a "NGBB" koduyla kaydedildi ve sekiz bin beş yüz kadar bitki örneği barındırıyor; koleksiyonda botanikçiler Füsun Ertuğ ve Peter Hadland Davis'in topladığı örnekler de var. Herbaryum ziyaretçiye açık bir sergi değil, araştırmacılar için bir arşiv; ama bahçenin neden "bahçe" olduğu kadar "bilim kurumu" da olduğunu anlatıyor.

Adadan adaya

Adaların her birinin bir teması var ve hepsi aynı yıl açılmadı; açılış sırasını izleyerek gezmek bahçenin nasıl büyüdüğünü de gösterir. Ataşehir girişinden girenler için doğal sıra Merkez Ada, Ertuğrul Adası ve İstanbul Adası, sonra tünelle geçilen Arboretum, Meşe, Anadolu ve Trakya adaları.

Merkez Ada bahçenin en eski bölümü ve koleksiyonların en yoğun olduğu yer. Resmi siteye göre burada soğanlı bitkiler koleksiyonu, kayalık ortamlara uyum sağlamış bitkilerin sergilendiği kaya bahçesi, kaktüs ve etli bitkiler serası, nilüfer havuzları, kuraklığa dayanıklı türlerin toplandığı kurak ve çorak bahçe, çok az toprakla yaşayan bitkilerin gösterildiği kaya çatlağı bahçesi ve adı üstünde biraz gizli kalmış Saklı Bahçe var. Güllerle sarılı ahşap Kameriye, kanal kenarındaki çok yıllık bitki alanı ve çitle çevrili deneme bahçesi de bu adada. Fotoğraf çekmek isteyenler için en verimli ada burası.

Ertuğrul Adası 2005'te açıldı ve adını 1890'da Japonya dönüşünde batan Ertuğrul Fırkateyni'nden alıyor; adadaki anıt, gemide hayatını kaybeden 527 denizci için dikilmiş. Adaya giriş ve çıkış tünellerle sağlanıyor. Gemlik'ten getirilen ve iki gövdenin birleşmesinden oluşan anıt zeytin ağacı, Japon Sakura Vakfı'nın bağışladığı sakuralar, 115 türlük tıbbi ve ıtri bitkiler koleksiyonu, boya bitkileri, yenilebilir yabani bitkiler, ortanca koleksiyonu, nilüfer tankları ve bataklık bitkileri bu adada. Açık alan sınıfı ile arı ve çiçek kardeşliğini anlatan sergi çocuklu aileler için ayrıca ilgi çekici.

İstanbul Adası şehrin kendisini anlatan bölüm. Burada 18. yüzyıl İstanbul konak bahçelerinin yapısını yansıtacak biçimde tasarlanmış bir eski konak bahçesi, Kız Kulesi'ni, Galata Kulesi'ni ve köprüleri minyatür ölçekte taşıyan bir Boğaziçi kanalı, iris kabartmalı traverten bir mahalle çeşmesi, yaklaşık 75 metrekarelik bir Osmanlı otağı ve 400 kişilik bir amfitiyatro var. Resmi siteye göre İstanbul bitkileri koleksiyonunda 2.512 takson bulunuyor ve bunların bir kısmı yalnızca bu bölgede yetişen endemik türler.

Arboretum Adası 9 Nisan 2011'de ziyarete açıldı; amacı Türkiye'nin doğal odunlu bitkilerinin tümünü bir araya getirmek. Resmi siteye göre ülkenin 723 doğal ağaç ve çalı türü 2009'dan bu yana bilimsel araştırma gezileriyle buraya taşınıyor ve ada, Türkiye'nin bitki coğrafyasına uygun olarak Avrupa-Sibirya, İran-Turan ve Akdeniz olmak üzere üç bölüme ayrılmış. Botanikçi Faik Yaltırık anısına düzenlenmiş bir köşe ve mini kaya bahçesi de bu adada.

Meşe Adası 2014'te açıldı. Adını, dallarının altında yüzlerce farklı bitkiyi barındıran meşeden alıyor; siteye göre bu özellik Anadolu insanının misafirperverliğine benzetilerek seçilmiş. Adadaki Meşe Bendi, Ataşehir tarafından gelen yağmur sularını toplayan küçük bir baraj; su hazneye ulaşmadan önce çevresi bitkilerle kaplı bir tortu göletinden geçiyor ve bahçenin sulama ihtiyacının bir bölümünü karşılıyor.

Anadolu Adası bahçenin en büyük adası ve 7 Kasım 2015'te açıldı. Adı, alanın Anadolu'nun coğrafyasını andırmasından geliyor; kuzey bölümü Karadeniz gibi dik yamaçlı ve sık ormanlı, güneyi Akdeniz'i yansıtıyor, ortası bozkır gibi açık bir düzlük. Endemik soğanlı türlerin bulunduğu kaya bahçesi, çiçekçilikteki gelişmeleri izlemek için düzenlenmiş Meydan, doğal bitkilerin çiçek ve yapraklarıyla ardı ardına sergilendiği Ardışık Düzü, volkanik toprak ve kayalarla kurulmuş temsili Hasan Dağı ve beş nilüfer havuzunun bulunduğu Sulak Vadi bu adada.

Trakya Adası 2017'de açıldı ve Anadolu Adası'nın kuzeybatısında. Buradaki peyzaj Trakya'nın longoz, yani su basar ormanlarından esinlenerek düzenlenmiş; İğneada longozu ile sığla longozunu temsil eden iki bölüm var. Adanın en dikkat çekici köşesi kumul habitatı koruma alanı: üçüncü havalimanının yapımından etkilenen Ağaçlı bölgesinin kumları ve doğal bitkileri buraya taşınmış, alanda gri ve sarı renkte iki farklı kum görülüyor ve dördü endemik yirmi takson burada araştırılıyor. Türkiye'nin geleneksel meyve çeşitlerini toplayan meyve bahçesi de Trakya Adası'nda; üzüm çeşitleri ise Merkez Ada'da. Sekizinci ada olan Mesire Adası ise adından anlaşılacağı gibi oturup dinlenmeye ayrılmış.

Mevsimler

Botanik bahçesi dört mevsimde ayrı bir yüz gösterir; tek ziyaretle bahçeyi "görmüş" olmak mümkün değil. İlkbahar Merkez Ada'daki soğanlı bitkilerin ve Ertuğrul Adası'ndaki sakuraların çiçeklendiği dönem; kaya bahçeleri de en renkli hallerini bu aylarda alır. Yaz aylarında nilüfer havuzları, Ertuğrul Adası'ndaki nilüfer tankları ve Anadolu Adası'ndaki Sulak Vadi öne çıkar; Kameriye'yi saran güller de sıcak aylarda açar. Sonbahar Arboretum Adası'nın mevsimi: yaprak döken ağaçlar renk değiştirir ve yere düşen yapraklar çocuklar için bol malzeme demektir. Kışın bahçe tenhalaşır; kaktüs ve etli bitkiler serası her mevsim aynı kaldığı için soğuk günlerde ilk uğranacak yer orası. Resmi site giriş saatlerinin mevsime göre değiştiğini yazıyor; son giriş ve kapanış saatini gitmeden önce siteden kontrol edin.

Çocukla ziyaret

Bahçe çocuklu aileler için düşünülmüş köşeler barındırıyor. Arboretum Adası'ndaki Teşhis Yolu Oyunu, resmi siteye göre 9 ile 14 yaş arası çocuklara yönelik rehbersiz bir eğitim etkinliği: çocuklar yol boyunca yaprakları tanıyıp hangi ağaca ait olduğunu bulmaya çalışıyor. Ertuğrul Adası'ndaki açık alan sınıfı ve arı ile çiçeğin kardeşliğini anlatan sergi, İstanbul Adası'ndaki minyatür Boğaz ve amfitiyatro küçük çocukların ilgisini uzun süre tutuyor. Bahçenin düzenlediği çocuk eğitimlerinin takvimi sitede duyuruluyor; yetişkinler için uygulamalı bahçıvanlık ve bilimsel bitki illüstrasyonu kursları da var ve site bu kurslar için 18 yaş şartı koyuyor. Bebek arabasıyla gelenler adalar arasındaki tünel ve rampaları hesaba katmalı; bahçe haritası hangi geçidin nereye çıktığını gösteriyor.

Pratik notlar

  • Bahçe pazartesi günleri bakım ve onarım çalışmaları nedeniyle ziyarete kapalı; diğer günlerin saatleri mevsime göre değişiyor, güncel bilgi resmi sitede.
  • Resmi site girişin ücretsiz olduğunu belirtiyor; yine de yola çıkmadan önce siteden kontrol edin.
  • İki ziyaretçi girişi var, Ataşehir ve Ümraniye; Merkez Ada kapısından ziyaretçi alınmıyor ve Ümraniye girişi bir süredir altyapı çalışması nedeniyle kapalı.
  • Bahçe içinde yiyecek ve içecek satışı yapılmıyor; suyunuzu ve atıştırmalığınızı yanınızda getirin, çöpünüzü geri götürün.
  • Kılavuz köpek dışında evcil hayvan kabul edilmiyor.
  • Adalar arasında tünel, geçit ve rampalar var; rahat ayakkabı ve en az yarım gün ayırın, adaların tamamı için tam gün gerekir.
  • Bahçe, elektronik flora veri tabanı ve canlı meteoroloji istasyonu gibi araçlarını sitede paylaşıyor; gönüllü olmak isteyenler için de bir program var.

Kaynaklar

Konum - Otoyol Kavşağının Ortasında Bir Botanik Bahçesi, Nezahat Gökyiğit

Gezi Bilgisi
ŞehirAtaşehir, İstanbul
TürKültürel
Tarih30 Eylül 2026
KaynakRadar Editör
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeKaynağı Ziyaret EtYol Tarifi Al