Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Radar Türkiye
Kahramankazan'da Galat Kalesi, Satı Kadın'ın Evi ve Kurtboğazı
Kültürel

Kahramankazan'da Galat Kalesi, Satı Kadın'ın Evi ve Kurtboğazı

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Ankara'dan kuzeybatıya, İstanbul yoluna çıkan çoğu kişi Kahramankazan'ı fabrikalar, seralar ve kavun tarlalarıyla bilir.

Kazan, Ankara
Kültürel
Radar Editör
15 Ekim 2026

Gezi Hakkında

Ankara'dan kuzeybatıya, İstanbul yoluna çıkan çoğu kişi Kahramankazan'ı fabrikalar, seralar ve kavun tarlalarıyla bilir. Oysa ilçenin sınırları içinde, birbirine yarım saatten kısa mesafede üç ayrı zaman katmanı duruyor: Galat kralları döneminden kalma bir kayalık yerleşim, Cumhuriyet'in ilk kadın muhtarlarından birinin evi ve 1960'larda kurulmuş bir baraj gölünün çam gölgeli kıyısı. Bu yazı bu üçünü tek bir güne sığdıran bir günübirlik planı anlatıyor. Sabah Karalar'daki ören yerinde, öğlen ilçe merkezindeki Satıkadın Müzesi'nde, öğleden sonra Kurtboğazı'nda geçen bir gün.

Ovadan ilçeye

Kahramankazan, Ankara'nın kuzeybatısındaki Akıncı Ovası üzerinde kurulmuş bir ilçe; Türkçe Vikipedi ovanın tarih boyunca Mürted Ovası ve Murtaza Abad adlarıyla da anıldığını aktarıyor. Bugünkü ilçe merkezi uzun süre ovadaki köylerden biriydi. Kazan Köyü 1961'de bucak merkezi oldu, Yenimahalle'ye bağlı bu bucak 1987'de ilçe statüsü kazandı ve 2016'dan beri resmi adı Kahramankazan. Halk arasında hala kısaca Kazan denir. Köyün adının, 1402 Ankara Savaşı sırasında Osmanlı ordusunun burayı aşevi olarak kullanıp geride bıraktığı kazanlardan geldiği anlatılır; Vikipedi bunu kesin bilgi olarak değil, söylenen bir hikaye olarak verir.

Ovanın geçmişi bu hikayeden çok daha eskidir. Bitik'te 1942'de yapılan kazıda dokuz yerleşim katı açığa çıkarıldı; en alttaki Bakır Çağı'na, üsttekiler Hitit, Frig ve Klasik dönemlere ait. Belediye başkanının bir söyleşisinde aktarıldığına göre Bitik buluntuları, renkli seramikler ve küp parçalarıyla birlikte Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergileniyor. Yassıören'deki Sinap Tepe'de bulunan ve Ankarapithecus adı verilen nesli tükenmiş kuyruksuz maymun fosili de ilçenin adını bilim dünyasına taşıyan buluntulardan biri. Bu gezinin ilk durağı ise ovanın Galat dönemine ait.

Karalar ve Galat kalesi

Karalar Mahallesi, Türkçe Vikipedi'ye göre Kahramankazan merkezine yaklaşık sekiz, Ankara'ya ise yaklaşık elli beş kilometre uzaklıkta. İngilizce Vikipedi kasabanın kuzeyinde, bir tapınağın kalıntıları ile mezar tümülüslerinin görülebildiği antik bir yerleşim olduğunu yazıyor; Türkçe kaynaklarda bu alan Asarkaya mevkii olarak geçiyor. Kahramankazan maddesinde Karalar'daki Asarkaya Mağarası, Kral Deiotaros'a atfedilen mezar ve gömüler ile İkiztepeler, ilçenin Helenistik çağdan kalan eserleri arasında sayılıyor.

Burayı bilim dünyasına tanıtan isim arkeolog Remzi Oğuz Arık. TDV İslam Ansiklopedisi, Arık'ın 1933'te Maarif Vekaleti arkeoloğu olarak Ankara'da görevlendirildiğini, Karalar kazısıyla Galatlara ait antik bir şehri ortaya çıkardığını ve II. Deiotaros'un kitabesini dünyaya tanıttığını yazıyor. Galatlar, Batı'dan gelip MÖ 3. yüzyıldan itibaren İç Anadolu'ya yerleşen Kelt kökenli bir topluluktu ve bölgeyi kabileler halinde paylaştılar. Karalar'ın da içinde bulunduğu bu topraklar Tolistobogi kabilesinin alanıydı.

Karalar'ın adı çoğu zaman antik Blucium kalesiyle birlikte anılır. İngilizce Vikipedi'ye göre Blucium, Tolistobogilerin bir kalesi ve Galat kralı Deiotaros'un ikametgahıydı; kalenin yeri Karalar yakınında gösteriliyor. Deiotaros, Romalıların sadık müttefiki olarak bilinen ve Galatya'nın üç kabilesine hükmeden bir kraldı. Romalı hatip Cicero, MÖ 45'te Caesar'ın evinde görülen davada onu savunmuş, bu savunma Pro Rege Deiotaro adıyla günümüze ulaşmıştır. Yine de bir uyarı yapmak gerekir: Galatya'nın Roma öncesi topografyası bilim insanlarının da kabul ettiği gibi belirsizliğini koruyor. Anatolian Studies dergisinde yayımlanan bir çalışmanın özetinde, bağımsız Galatya döneminde haritaya soru işareti olmadan yerleştirilebilen yalnızca üç kent adı olduğu vurgulanıyor. Bu yüzden Karalar'ı en doğru ifadeyle Blucium olduğu düşünülen bir yer olarak okumak gerekiyor.

Bölgedeki araştırmalar sürüyor. Ankara Üniversitesi'nden Doç. Dr. Çiğdem Gençler Güray'ın yürüttüğü yüzey araştırmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle Eylül 2021'de başladı ve 2024 sonbaharında tamamlandı. DHA ve Hürriyet Daily News'ün aktardığına göre çalışma, Asarkaya'da bir Galat yerleşimi tespit etti; duvar kalıntıları, yapısal oluşumlar ve mezar buluntuları Karalar'ın Roma öncesinde önemli bir merkez olduğunu gösteriyor. Fethiye, Kınık ve Dağyaka gibi ilçenin başka köylerinde ise seramik parçaları üzerinden Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine uzanan basit kırsal yerleşimler belirlendi. Güray aynı açıklamada, kazılardan sonra definecilerin alanda dinamit kullandığını ve verdikleri zararın geri döndürülemez olduğunu söylüyor.

Ören yerinde ne yapılır

Karalar'da düzenlenmiş bir müze ya da ziyaretçi merkezi beklemeyin; kaynaklar burayı bir arazi ören yeri olarak anlatıyor. Commons'taki fotoğraflar kayaya oyulmuş basamakları, yüksek bir kaya çıkıntısının çevresindeki duvar izlerini ve ovadan yükselen tümülüsleri gösteriyor. Sabah erken gelin; ovanın ışığı yandan vurduğunda tümülüslerin biçimi ve kayadaki işçilik daha iyi okunur. Tümülüslerin üstüne çıkmayın, duvar taşlarına basmayın ve hiçbir parçayı yerinden almayın; burası korunan bir kültür varlığı ve araştırmacıların gözünde Ankara'nın Galat dönemine ait az sayıdaki tanıklardan biri. Gölge az, yol kenarında tesis yok; su, şapka ve sağlam ayakkabı yanınızda olsun.

Satıkadın Müzesi

Karalar'dan ilçe merkezine dönünce rota yirminci yüzyıla geçer. Satıkadın Müzesi, Satı Çırpan'ın ilçe merkezindeki evinde kuruldu. Türkçe Vikipedi'ye göre müzenin kurulmasına 2012'de karar verildi ve müze 2014'te hizmete girdi. Ajans haberlerine göre ev, Satı Kadın'ın torunları tarafından bir protokolle belediyeye bedelsiz devredildi. Kerpiç evde tadilat başladıktan sonra yıpranmış çatının bir bölümü ve bir duvar çöktü; belediye o dönem evi aslına uygun biçimde yeniden yapacaklarını açıkladı. Bugün karşınıza çıkan iki katlı, ahşap balkonlu beyaz yapı bu çalışmanın ürünü. Önünde Satı Kadın'ın büstü duruyor.

İçeride Satı Kadın'a ait eşya ve kıyafetler, döneme tanıklık eden fotoğraf ve tablolar sergileniyor. Hikayesini bilerek girmek ziyareti zenginleştirir. Türkçe Vikipedi'ye göre gerçek adı Hatice olan Satı Kadın, 1890'da Kazan köyünde doğdu. Genç yaşta babasından kalan miras için köyün zorbalarından biriyle mücadele etti ve bu mücadeleyi kazandıktan sonra Satı Ağa diye anılmaya başlandı. Balkan Harbi'nde yaralanan Halil Çırpanoğlu ile evliydi ve beş çocuk annesiydi. Çiftçilik yaptı, harf devriminin ardından açılan Millet Mektepleri'nde okuma yazma öğrendi. 26 Ekim 1933'te kadınlara muhtar olma hakkı tanınınca Kazan köyünün muhtarlık seçimini kazandı ve Türkiye'nin ilk kadın muhtarlarından biri oldu. 1935 seçimlerinde Ankara milletvekili olarak meclise giren ilk kadın milletvekillerinden biriydi; mecliste Ziraat Komisyonu'nda çalıştı. Kayıtlarda adı Hatı Çırpan olarak geçer. Görevi bittikten sonra köyüne döndü ve 19 Mart 1956'da öldü.

Müzenin yakınında Satı Kadın'ın anıt mezarı bulunuyor. İlçedeki Satıkadın Parkı'nda ise adına yapılmış bir anıt var. Belediyenin haberlerine göre her yıl burada anma töreni yapılıyor; kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanındığı 5 Aralık'ta da anıtın önünde program düzenleniyor. Müzenin açık olduğu gün ve saatler değişebildiği için yola çıkmadan önce Kahramankazan Belediyesi'nin resmi sitesinden güncel bilgiyi kontrol edin.

Kurtboğazı'nda mola

Günün son durağı ilçe merkezinin kuzeyindeki Kurtboğazı Barajı. Türkçe Vikipedi'ye göre baraj, Kurtboğazı Çayı üzerinde sulama ve içme suyu amacıyla 1963 ile 1967 arasında inşa edildi. Toprak gövde dolgu tipindeki barajın akarsu yatağından yüksekliği 54 metre, normal su kotunda göl alanı 5,5 kilometrekare. Baraj 3.780 hektarlık bir alanı suluyor ve yılda 67 milyon metreküp içme ve kullanma suyu sağlıyor. Yani bu göl, Ankara'nın musluklarından akan suyun kaynaklarından biri.

Gölün yanındaki mesire alanı, özellikle hafta sonları başkentlilerin uğrak yeri. Yerel basının anlatımına göre çam ağaçlarının gölgesinde çok sayıda çardak ve piknik masası, çocuk oyun alanları, çeşmeler ve otopark bulunuyor; alan Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından temizleniyor ve denetleniyor. Mangal yalnızca belirlenmiş alanlarda yakılabiliyor. Gölü çevreleyen patikalar kısa bir yürüyüş için uygun, gün batımında suyun yüzeyine düşen ışık da fotoğraf için iyi bir an. Bir uyarıyı atlamayın: baraj gölünde yüzmek hem içme suyu kaynağına zarar verir hem de can güvenliği açısından tehlikelidir; haberlere yansıyan boğulma vakaları bunu acı biçimde hatırlatıyor. Suya girmeyin, olta balıkçılığı için de sezon kurallarına uyun.

Günü kurmak

Üç durak birbirine yakın, ama Karalar ve Kurtboğazı'na toplu taşımayla ulaşmak zor; bu gezi için en rahat yol özel araç. İlçe merkezine Ankara'dan EGO ve özel halk otobüsleriyle gidilebiliyor, hat numaraları değişebildiği için güncel bilgiyi EGO'dan kontrol edin. Karalar ilçe merkezinin batısında, Kurtboğazı kuzeyinde kalıyor. Bu yüzden sabah ören yeriyle başlayıp öğlen müzeye, öğleden sonra baraja geçmek gereksiz geri dönüşleri önler. Ören yerine bir saat, müzeye bir saat ayırın, kalan zamanı gölün kıyısına bırakın.

Mevsim ve saat

İlkbahar ve sonbahar en uygun mevsimler. Yazın ovada gölge yok ve öğle saatlerinde Karalar'da yürümek yorucu; kışın ise ören yerine giden toprak yollar çamurlu olabilir. Kahramankazan kavunuyla ünlü bir ilçe; yaz sonunda yol kenarında ova kavununa rastlamanız şaşırtıcı olmaz. Ören yerinde ve barajda tuvalet ya da kafe gibi olanaklara güvenmeyin, yiyeceğinizi ve suyunuzu yanınıza alın, çöpünüzü geri götürün.

Kaynaklar

Konum - Kahramankazan'da Galat Kalesi, Satı Kadın'ın Evi ve Kurtboğazı

Gezi Bilgisi
ŞehirKazan, Ankara
TürKültürel
Tarih15 Ekim 2026
KaynakRadar Editör
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeKaynağı Ziyaret EtYol Tarifi Al