Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Radar Türkiye
Geyve ve Alifuatpaşa, Nehir Kıyısında Bir Gün
Kültürel

Geyve ve Alifuatpaşa, Nehir Kıyısında Bir Gün

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Sakarya Nehri'ni İstanbul'dan doğuya doğru izleyen biri için Geyve, nehrin dağların arasından sıyrılıp geniş bir ovaya açıldığı yerdir. Kuzeyde Adapazarı ovası ile güneydeki ova arasında Samanlı Dağları bir eşik gibi durur ve Sakarya bu eşiği yararak kendine bir boğaz açmıştır.

Geyve, Sakarya
Kültürel
Radar Editör
19 Ekim 2026

Gezi Hakkında

Sakarya Nehri'ni İstanbul'dan doğuya doğru izleyen biri için Geyve, nehrin dağların arasından sıyrılıp geniş bir ovaya açıldığı yerdir. Kuzeyde Adapazarı ovası ile güneydeki ova arasında Samanlı Dağları bir eşik gibi durur ve Sakarya bu eşiği yararak kendine bir boğaz açmıştır. Boğazın güney ağzında Alifuatpaşa, onun biraz güneyinde Geyve ilçe merkezi, iki yanında da ayva bahçeleri uzanır. Bu yazı, nehrin bu kesiminde bir günü taş köprü, küçük bir müze, ormanlık bir vadideki şelale ve tescilli bir meyvenin izinde geçirmeyi öneriyor.

Nehrin açtığı kapı

Geyve Boğazı, Sakarya Nehri'nin Samanlı Dağları'nı parçalayarak oluşturduğu bir boğaz vadidir ve tamamen Geyve ilçesi sınırlarında kalır. Türkçe Vikipedi boğazın yaklaşık 15 kilometre uzunluğunda olduğunu, kenarlarındaki tepelerin bin metreyi aştığını yazıyor. Dağları aşmak pahalı ve zor olduğu için hem D 650 karayolu hem de demiryolu nehrin iki yanından kıvrılarak bu dar geçitten geçer ve Geyve ovasını Sakarya ovasına en kısa yoldan bağlar. Aynı kaynağa göre tarihi İpek Yolu da Göynük ve Taraklı'dan sonra Geyve'den geçip boğaz üzerinden Sapanca'ya ulaşıyordu. Boğaza hakim olmak için yapılmış kalelerden biri, geç Roma döneminden kalma Çoban Kale, Şerefiye köyü yakınında, boğazın tabanında anılıyor.

Boğaz Kurtuluş Savaşı sırasında da bir geçit olarak öne çıktı. Vikipedi'deki anlatıya göre Mayıs 1920'de Ahmet Anzavur'un kuvvetleri Geyve Boğazı'na saldırdı, Batı Cephesi komutanı Ali Fuat Paşa'nın birlikleri bu saldırıları geri püskürttü. Boğazın güney ucundaki kasabaya bugün taşıdığı Alifuatpaşa adı bu olaydan sonra verildi.

Oraya varmak

Geyve, Sakarya ilinin güneyinde, yüzölçümü bakımından ilin en büyük ilçesidir. Adapazarı'ndan güneye inen D 650 karayolu sizi boğazın içinden geçirerek Alifuatpaşa'ya, oradan da ilçe merkezine getirir. İlçe ayrıca Taraklı ve Göynük üzerinden Ankara'ya uzanan yolun da üzerindedir. Toplu taşımayla gelecekseniz demiryolu hattı boğazdan geçiyor; trenin ve ilçe otobüslerinin güncel sefer bilgisini yola çıkmadan resmi kaynaklardan kontrol edin. Gün içinde şelaleye de gitmek istiyorsanız bir araç planlamak işinizi kolaylaştırır.

Taş köprü ve nehrin sesi

Günün ilk durağı Alifuatpaşa'daki II. Bayezid Köprüsü olsun. Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, büyük kesme taşlardan yapılmış köprünün kitabesinde yapımın Hicri 901, yani Miladi 1495 yılına tarihlendiğini aktarıyor. Mimarı ve mühendisi olarak Fakir Abdullah adı veriliyor. Müdürlüğe göre köprü on dört ayak üzerinde yükselir ve bu ayaklardan dördü nehrin içindedir. Kara tarafında dokuz küçük yuvarlak kemer sıralanırken nehrin üstünde sivri kemerler bulunur, ortadaki büyük ayak lahit biçimini andırır.

Köprünün ölçüsü kaynaklarda farklı veriliyor. İl müdürlüğü uzunluğu 150 metre ve genişliği 5,60 metre olarak yazarken Türkçe Vikipedi 196,5 metre uzunluk, 15 göz ve 5,5 metre genişlik veriyor. Kesin olan şu ki iki kemer zamanla yıkılmış ve demir malzemeyle onarılmış, Cumhuriyet döneminde de ana köprünün altına çelik bir iskelet yerleştirilerek iki kez restorasyon yapılmış. Vikipedi son onarımı 1949 olarak anıyor. Büyükşehir Belediyesi'nin turizm broşürü köprünün döneminde İstanbul-Bağdat yolunun önemli kavşaklarından birinde durduğunu hatırlatıyor.

Köprüde iki ayrıntıya özellikle bakın. Asıl kitabe, Geyve tarafında kalan küçük köşk benzeri yapının arka cephesindedir ve müdürlük, kitabenin çevresindeki on santimlik çerçeve kuşağında rumili ve şakayıklı kıvrık dallardan oluşan hatayi üslubunda bir süsleme bulunduğunu anlatıyor. İkinci ayrıntı aşağıda, nehrin içinde. Köprünün kuzeyindeki küçük adacıkta Bizans dönemine ait yıkık bir köprünün kalıntıları duruyor. Yani aynı geçit noktası, Osmanlı köprüsünden çok önce de kullanılıyordu. Ayakların akıntıya bakan yüzündeki üçgen ve arkadaki beşgen selyaranlar, suyun gücüne karşı alınmış önlemi gösterir. Kıyıya inip köprüyü yandan, kemer sırasıyla birlikte görmek en iyi fotoğraf açısını verir. Köprü bugün de trafiğe açıktır, üzerinde yürürken araçlara dikkat edin.

Köprü başındaki müze

Köprünün hemen yanında, nehre bakan iki katlı kagir bir binada Ali Fuat Paşa Kuvayı Milliye Müzesi bulunur. İl müdürlüğüne göre müze 30 Ekim 1989'da ziyarete açıldı. Zemin kat Kuvayı Milliye bölümüdür; ortadaki salonun iki yanında üçer oda yer alır ve duvarlarda dönemin kişilerine ait fotoğraflar, Amasya, Erzurum ve Sivas kongrelerinin metinleri, Kurtuluş Savaşı kronolojisi ve haritalar asılıdır. Batı cephesindeki merdivenle çıkılan üst kat ise Ali Fuat Cebesoy'a ayrılmış; giysileri, karyolası, madalyaları, belgeleri ve muharebe krokileri burada sergileniyor. Müdürlük, müzede 26 etnografik eser ve 47 arşiv belgesi olmak üzere 73 eser bulunduğunu yazıyor. Küçük bir müze olduğu için yarım saat yeterlidir, ama boğazda yaşanan olaylarla köprünün hemen yanındaki bu bina birlikte düşünüldüğünde yer adının neden değiştiği daha iyi anlaşılır. Kaynaklara göre müze pazartesi günleri kapalıdır; güncel ziyaret saatlerini il müdürlüğünün sayfasından kontrol edin.

Vadide bir şelale

Öğleden önce ya da öğleden sonra yarım günü Doğançay Şelalesi'ne ayırabilirsiniz. Şelale Geyve ilçesine bağlı Maksudiye köyü sınırlarındadır. Türkçe Vikipedi, il merkezine uzaklığını 25 kilometre, Sakarya-Bilecik D 650 yoluna uzaklığını 10 kilometre olarak veriyor ve alanın 13 Mayıs 2013'te tabiat parkı ilan edildiğini yazıyor. Şelalenin yüksekliği kaynaklarda farklıdır. Vikipedi yaklaşık 400 metre, il müdürlüğü 450 metre, Bakanlığın tanıtım platformu GoTürkiye ise 600 metre rakım veriyor.

İl müdürlüğü yolun tamamen asfalt olduğunu ama virajlı ve dar olduğunu, büyük araçlarla zorluk yaşanabileceğini, karlı kış günlerinde son kilometrelerin kapanabildiğini belirtiyor. Şelale dere yatağında, başlangıç noktasının yaklaşık 300 metre aşağısında yer alır. Oraya fındık bahçesinin içinden inen toprak bir patikayla yürünür ve müdürlüğe göre iniş ile çıkış ortalama 40 dakika sürer. Büyükşehir Belediyesi'nin broşürü suyun dere üzerinde yan yana beş basamaktan köpürerek döküldüğünü, vadinin yamaçlarının ise oldukça dik olduğunu anlatıyor. Kaymayan ayakkabı giyin, yanınıza su alın ve yağmurdan sonraki günlerde patikanın çamurlu olabileceğini unutmayın. Şelalenin bulunduğu yer yaz ortasında bile serindir.

Ayva bahçelerinin ovası

Geyve'nin kendine özgü ürünü ayvadır ve bu ürünün adı korunmaktadır. Türk Patent ve Marka Kurumu'nun 500 numaralı kaydına göre Geyve Ayvası, Sakarya Ticaret Borsası adına menşe adı olarak 17 Haziran 2020'de tescil edildi. Tescil belgesi Geyve ovasını Alifuatpaşa Mahallesi'nden başlayıp Bayat Mahallesi'ne kadar, Sakarya Nehri'nin doğusunda kuş uçuşu 20 kilometre süren bir şerit olarak tanımlıyor. Ovanın tamamı nehirden sulanıyor ve toprağı alüvyal, killi ve tınlı.

Belgeye göre ayvaya kimliğini veren şey biraz da boğazın kendisidir. Ova, Geyve Boğazı denen bölgenin rüzgarlarına açık bir mikroklimaya sahip ve bahçeler kurulurken rüzgar yönü özellikle hesaba katılıyor, çünkü havanın sıralar arasında dolaşması don riskini azaltıyor. Yörede Eşme, Ekmek ve Limon adlı üç çeşit yetişiyor, en yaygını Eşme. Meyve parlak sarı renkte, sulu ve sert; belge onun diğer ayvalarda görülen boğucu tadı vermediğini özellikle vurguluyor. Çiçeklenme mart sonu ile nisan ortası arasında, hasat ise eylül sonundan kasım başına kadar sürüyor. Nisan başında beyaz ve pembemsi beyaz çiçeklerle örtülen bahçeleri, sonbaharda da sarı meyvelerle dolu dalları yol kenarından görebilirsiniz. Türkçe Vikipedi, ilçe meydanının 2021'de yenilenerek bir ayva heykeliyle süslendiğini de not ediyor.

Ayvanın yanı sıra ovada elma, şeftali ve kiraz yetiştiriliyor, kereviz de en çok üretilen sebzeler arasında. Taraklı yolu boyunca uzanan kiraz bahçeleri baharda ayrı bir manzara sunar. Hasat mevsiminde yol kenarında üreticiden ayva bulmak mümkün; tescilli ürünü tanımanın en kolay yolu meyvenin parlak sarı rengine ve çiçek çukurunun yüzeye yakın oluşuna bakmaktır.

Boğaza yukarıdan bakmak

Günü bitirmeden boğazı bir de yukarıdan görmek isterseniz, Büyükşehir Belediyesi'nin broşürüne göre Geyve Belediyesi'nin Hırka Mahallesi'nde açtığı seyir terası Geyve Boğazı'na kuşbakışı bakıyor. Akşamüstü ışığında nehrin, karayolunun ve demiryolunun dar vadide yan yana kıvrılışı burada bir arada görülür. Bu manzara, sabah köprüden başlayan günün özeti gibidir.

Yürüyüş önerisi

Sabaha Alifuatpaşa'da başlayın. Önce köprünün üzerinde ve kıyısında bir saat geçirin, sonra yanındaki müzeyi gezin. Öğle saatlerinde ilçe merkezine geçip ayva bahçelerinin arasından Maksudiye yönüne ilerleyin ve öğleden sonrayı Doğançay Şelalesi'ne ayırın. Gün ışığı kalırsa dönüşte seyir terasına uğrayın. Aynı günü Taraklı'ya uzatmak isteyenler için Geyve, Taraklı yolunun başlangıç noktasıdır.

Mevsim ve saat

İlkbahar, şelalenin en gür aktığı ve ayva bahçelerinin çiçek açtığı mevsimdir. Ekim, hasat zamanı olduğu için ovayı en canlı haliyle görmek isteyenlere uygundur. Yaz aylarında vadi serinliği şelale yürüyüşünü keyifli kılar. Kışın ise yolun son bölümü kar nedeniyle zorlaşabilir. Köprüyü sabah ışığında, şelaleyi öğle saatlerinde, boğazı akşamüstü görmek fotoğraf için en iyi sıralamadır.

Pratik notlar

  • Müze ziyareti, şelale patikası ve tabiat parkının giriş koşulları için güncel bilgiyi resmi sayfalardan kontrol edin.
  • Şelale patikası dik ve yer yer kaygandır, uygun ayakkabı giyin.
  • Köprü trafiğe açıktır, fotoğraf çekerken araç geçişine dikkat edin.
  • Ayva ve kiraz mevsiminde bahçeler özel mülktür, meyveyi üreticisinden alın.

Kaynaklar

Konum - Geyve ve Alifuatpaşa, Nehir Kıyısında Bir Gün

Gezi Bilgisi
ŞehirGeyve, Sakarya
TürKültürel
Tarih19 Ekim 2026
KaynakRadar Editör
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeKaynağı Ziyaret EtYol Tarifi Al