Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Radar Türkiye
Büyük Taarruz'un Afyon Günleri, Şuhut'tan Kocatepe'ye
Kültürel

Büyük Taarruz'un Afyon Günleri, Şuhut'tan Kocatepe'ye

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Ağustos 1922'nin son haftası, Türk Kurtuluş Savaşı'nın kaderinin belirlendiği günlerdir ve bu günlerin önemli bir bölümü Afyonkarahisar topraklarında geçmiştir. Bugün aynı yerleri tek bir günde, olayların sırasını izleyerek gezmek mümkün.

Şuhut, Afyonkarahisar
Kültürel
Radar Editör
19 Ekim 2026

Gezi Hakkında

Ağustos 1922'nin son haftası, Türk Kurtuluş Savaşı'nın kaderinin belirlendiği günlerdir ve bu günlerin önemli bir bölümü Afyonkarahisar topraklarında geçmiştir. Bugün aynı yerleri tek bir günde, olayların sırasını izleyerek gezmek mümkün. Bu gezi güneyde Şuhut'taki karargah konağından başlıyor, taarruzun başlatıldığı Kocatepe'ye çıkıyor ve kentin merkezinde, zaferden sonra karargah olarak kullanılan binada bitiyor. Amaç bir tarih kitabını yeniden yazmak değil; okuduğunuz tarihin geçtiği mekanlarda durup araziyi ve binaları kendi gözünüzle görmek.

Taarruzdan önce

Türkçe Vikipedi'nin Büyük Taarruz maddesi, Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra Türk ordusunun bir yıla yakın süre hazırlandığını anlatır. Taarruz kararı 1922 Haziranı'nın ortalarında alınmış ve uzun süre yalnızca birkaç kişiyle paylaşılmıştır. Kolordular 14 Ağustos'ta yürüyüşe geçmiş, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa 19 Ağustos'ta Ankara'dan Akşehir'e gitmiştir. Aynı madde Yunan ordusunun özellikle Eskişehir ve Afyon bölgelerini güçlü tuttuğunu, Afyonkarahisar'ın güneybatısındaki bölgenin birbiri gerisinde beş savunma hattı halinde düzenlendiğini yazar. Türk planına göre 1. Ordu bu güneybatı bölgesinden kuzeye doğru saldıracak, 2. Ordu ise düşmanın kuvvet kaydırmasını engelleyecekti.

Bu bilgiyi aklınızda tutun, çünkü gün boyunca göreceğiniz yerler tam da bu hattın üzerindedir. Şuhut güneyde, Kocatepe kentin güneybatısında, kent merkezi ise bu ikisinin kuzeyindedir. Gezi böylece taarruzun yönünü kabaca izler.

Birinci durak, Şuhut

Şuhut Belediyesi'nin tarihçe sayfası ilçeyi Batı Anadolu'yu İç Anadolu'ya bağlayan bir eşik arazi üzerinde tanımlar; bin yüz elli bir metre rakımıyla ilin en yüksek yerleşim merkezlerinden biridir. Aynı sayfa ilçenin tarihinin çok eskiye uzandığını, antik Synnada kentinin bugünkü Şuhut'un yerinde kurulduğunu ve Kurtuluş Savaşı'nda Şuhut'un kısa bir süre başkomutanlık karargahına ev sahipliği yaptığını anlatır.

Bu karargah bugün Atatürk Evi olarak ziyaret edilen konaktır. Afyonkarahisar Belediyesi'nin sayfasına göre yapı Şuhut'un Yalı Mahallesi'nde, Hacı Veli Konağı olarak bilinen bir evdir. Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ve 1. Ordu Komutanı Nurettin Paşa 24 ve 25 Ağustos 1922 gecelerinde bu konakta Büyük Taarruz'un son planlarını yapmıştır. Türkçe Vikipedi müzenin restorasyonların ardından 2004'te kurulduğunu belirtir.

Konağın içinde o döneme ait çalışma masası, koltuklar, haritalar, belgeler ve savaş hazırlıklarını anlatan görseller sergilenir. Evi gezerken iki katlı konağın ölçeğine dikkat edin. Bir ordunun son kararlarının büyük bir kışlada değil, sıradan bir kasaba evinin odalarında verildiğini görmek, o günlerin koşullarını anlamak için iyi bir başlangıçtır. Sokağa çıkınca evin ahşap pencereli cephesine karşıdan bir kez daha bakın.

Şuhut'tan ayrılmadan önce ilçe merkezindeki şehitliği de görebilirsiniz. Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Büyük Taarruz'da ve önceki muharebelerde yaralanan ve hastalanan Türk askerlerinin Şuhut'a getirildiğini, iyileşenlerin yeniden cepheye gönderildiğini yazar. Şehitler önce bugünkü Demirciler Çarşısı çevresindeki mezarlıklara gömülmüş, sonra bugün şehitlik olarak kullanılan alana taşınmıştır; anılarına 1971'de küçük piramidal bir anıt yapılmıştır.

İkinci durak, Kocatepe

Şuhut'tan kuzeye, Afyonkarahisar yönüne dönün ve Kocatepe'ye çıkın. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tepeyi kentin yaklaşık yirmi kilometre güneyinde, Kocatepe (Büyükkalecik) kasabasından sekiz kilometre daha yukarıda, bin sekiz yüz yetmiş dört metre yükseklikte tanımlar. Afyonkarahisar Belediyesi kent merkezine uzaklığı yaklaşık yirmi iki kilometre olarak verir. Tepe bugün Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nın Kocatepe bölümündedir; Türkçe Vikipedi parkın 31 Ağustos 1981'de ilan edildiğini ve Afyonkarahisar, Kütahya ve Uşak sınırlarında toplam 34.834 hektarlık alanı kapsadığını yazar.

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre Başkomutan ve arkadaşları 25 Ağustos 1922 akşamı Kocatepe'ye gelmiş, 26 Ağustos sabahı taarruzu buradan başlatmıştır. Taarruzun ilk safhası burada kurulan karargahtan ve bugün hala yerinde duran siperden yönetilmiş, Başkomutan 27 Ağustos öğle üzeri tepeden ayrılmıştır. Büyük Taarruz maddesi o sabahın akışını da anlatır: topçu ateşinin ardından Türk piyadeleri Tınaztepe'yi ele geçirmiş, sonra Belentepe ve Kalecik Sivrisi alınmıştır. Taarruzun ilk gününün sonunda 1. Ordu birlikleri Büyük Kaleciktepe'den Çiğiltepe'ye uzanan on beş kilometrelik bir bölgede düşmanın birinci hat mevzilerini almıştır.

Tepede önce anıtlara bakın. 1953'te Milli Savunma Bakanlığı tarafından kesme taştan bir anıt yapılmış, üzerine çiçek kabartmalı mermer bir yazıt konmuştur. 1993'te Kültür Bakanlığı Atatürk Anıtı'nı ve çevre düzenlemesini tamamlamıştır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü bronz anıtın dört ton ağırlığında olduğunu ve kaidesiyle birlikte yedi buçuk metre yüksekliğe ulaştığını yazar. Ardından siperin bulunduğu kenara yürüyün ve ovaya dönün. Afyonkarahisar Belediyesi buradan Afyon Ovası'nın, düşmanın konuşlandığı mevzilerin ve Türk ordusunun stratejik hatlarının görülebildiğini belirtir. Az önce okuduğunuz tepe adlarını önünüzdeki arazide eşleştirmeye çalışmak, Kocatepe'de geçirilecek zamanın en öğretici kısmıdır.

Kocatepe kasabasına inerken Kurtkaya mevkiindeki şehitliği de anın. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü burada 27 Ağustos 1922'de şehit düşen Bayburtlu Yüzbaşı Agah Efendi, Sinoplu Üsteğmen Feyzullah Efendi ve 101 silah arkadaşının yattığını, şehitliğin 1993'te yenilendiğini yazar.

Üçüncü durak, kent merkezi

Büyük Taarruz maddesine göre 27 Ağustos sabahı Türk ordusu bütün cephelerde yeniden saldırıya geçmiş ve aynı gün Afyonkarahisar geri alınmıştır. Başkomutanlık ile Batı Cephesi karargahları kente taşınmıştır. Kente dönerken yol üzerindeki Işıktepe Şehitliği'nde durabilirsiniz. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü bu şehitliğin kentten on altı kilometre uzaktaki Afyonkarahisar-Antalya-İzmir yol kavşağında olduğunu, 26-29 Ağustos 1922'de şehit düşen 275 subay ve 2150 er anısına 1993'te yapıldığını yazar.

Günün son durağı Zafer Müzesi'dir. Kültür Portalı binanın 1913-1914'te dönemin belediye başkanı Esbabzade Hüseyin Tevfik Efendi tarafından belediye hizmet binası olarak yaptırıldığını anlatır. Kentin kurtuluşundan sonra Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa, Fevzi Paşa ve Tevfik Bıyıkoğlu binayı Batı Cephesi karargahı olarak kullanmış, Başkomutan Meydan Muharebesi burada planlanmıştır. Bina 1935'te yeni belediye binası yapılınca boşaltılmış, 1985'te müze yapılmak üzere Başkomutan Tarihi Milli Park Müdürlüğü'ne devredilmiştir.

Müzede Kurtuluş Savaşı ile ilgili fotoğraflar, topografik harita, belgeler, silahlar, savunma telleri ve konserve kutuları gibi savaşta kullanılan malzemeler sergilenir. Kültür Portalı eser sayısını 213 olarak verir ve komutanların kaldıkları odaların yeniden düzenlenerek 1995'te ziyarete açıldığını yazar. Binanın dışında da durun: iki katlı yapının alt kat pencereleri basık, üst kat pencereleri sivri kemerlidir ve pencere kenarları kesme taştandır.

Müze kentteki Anıtpark'ın karşısındadır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü parktaki Zafer Anıtı'nın 1936'da açıldığını ve Krippel tarafından yapıldığını yazar. Kübik kaidenin yüzlerinde Kurtuluş Savaşı planının hazırlanışı ve savaş anı kabartmaları vardır. Kaideyi yavaşça dolaşarak dört yüzü de görün; böylece gün boyu izlediğiniz hikayenin kentin ortasındaki özetiyle günü kapatmış olursunuz.

Vaktiniz kalırsa kentin Örnekevler Mahallesi'ndeki parka da uğrayın. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü burada basamaklarla çıkılan yüksek bir terasın ortasında, Atatürk'ün Kocatepe'ye çıkış anını gösteren bir heykel anıtın durduğunu, anıtın 1970'te açıldığını ve heykeltıraşının Namık Denizhan olduğunu yazar. Sabah tepede gördüğünüz yerin kentteki bu yorumu, günün başıyla sonunu birbirine bağlar.

Hikayenin devamı

Kocatepe'de başlayan taarruz dört gün sonra kesin sonuca ulaştı. Büyük Taarruz maddesi 30 Ağustos 1922'de Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin Türk ordusunun zaferiyle bittiğini yazar. Bu muharebenin geçtiği alanlar Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nın Dumlupınar bölümündedir; Türkçe Vikipedi bu bölümün Afyonkarahisar'ın Sinanpaşa, Kütahya'nın Altıntaş ve Dumlupınar, Uşak'ın Banaz ilçelerine yayıldığını belirtir. Bu alanlar ayrı bir günü hak eder.

Mevsim ve saat

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Afyonkarahisar'da her yıl 26-30 Ağustos arasında Zafer Haftası törenlerinin düzenlendiğini ve ilk törenin 26 Ağustos'ta Kocatepe'de yapıldığını yazar. Afyonkarahisar Belediyesi de gün doğumunda yapılan anma programlarını anlatır. Bu günlerde tepe kalabalık olur; sessiz bir ziyaret istiyorsanız başka bir haftayı seçin, törenleri görmek istiyorsanız program bilgisini önceden kontrol edin. Kocatepe ovadan belirgin biçimde yüksekte durduğu için kış aylarında gitmeden önce yol durumunu öğrenin.

Pratik notlar

  • Gezi özel araçla yapılır. Afyonkarahisar Belediyesi, Zafer Haftası döneminde Kocatepe için toplu ulaşım imkanları düzenlendiğini belirtir.
  • Atatürk Evi ve Zafer Müzesi'nin ziyaret günleri ve saatleri için güncel bilgiyi resmi sitelerinden kontrol edin.
  • Şehitlikler anma yerleridir; sessiz ve saygılı olun.
  • Kocatepe'de anıt alanı geniş bir terastır; güneşten korunmak için şapka ve su alın.

Kaynaklar

Konum - Büyük Taarruz'un Afyon Günleri, Şuhut'tan Kocatepe'ye

Gezi Bilgisi
ŞehirŞuhut, Afyonkarahisar
TürKültürel
Tarih19 Ekim 2026
KaynakRadar Editör
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeKaynağı Ziyaret EtYol Tarifi Al