Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Radar Türkiye
Burgazada'da Sait Faik'in İzinde
Kültürel

Burgazada'da Sait Faik'in İzinde

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Burgazada, Adalar'ın büyüklük sırasında üçüncüsü. Yuvarlağa yakın bir ada, eni boyu iki kilometre kadar ve üzerinde tek bir tepe var, Bayrak Tepesi. Vapurların çoğu Kınalıada'dan sonra buraya uğrar, sonra Heybeliada ve Büyükada'ya devam eder.

Adalar, İstanbul
Kültürel
Radar Editör
24 Eylül 2026

Gezi Hakkında

Burgazada, Adalar'ın büyüklük sırasında üçüncüsü. Yuvarlağa yakın bir ada, eni boyu iki kilometre kadar ve üzerinde tek bir tepe var, Bayrak Tepesi. Vapurların çoğu Kınalıada'dan sonra buraya uğrar, sonra Heybeliada ve Büyükada'ya devam eder. Bu gezi tek bir adaya ve o adayla adı neredeyse eşanlamlı hale gelmiş tek bir yazara odaklanıyor. Sait Faik Abasıyanık'ın evi bugün müze, öykülerindeki balıkçıların iskelesi hala yerinde, adanın batı ucundaki Kalpazankaya'da güneş hala açık denize batıyor.

Adaya varmak

Burgazada'ya Şehir Hatları vapurları ve Bostancı'dan kalkan motorlar gider. Kaynaklar Bostancı'dan motorla yolun yarım saat, Kabataş'tan vapurla bir saat kadar sürdüğünü söylüyor; seferler yaz ve kış tarifesiyle, hafta içi ve hafta sonuna göre değişiyor, o yüzden çıkmadan güncel tarifeye bakın. Adada motorlu özel araç yok; bisiklet, yürüyüş ve elektrikli araçlarla dolaşılıyor. Atlı faytonlar 2020'de kaldırıldı. İETT'nin BU-1 kodlu hattı Çarşı ile Kalpazankaya arasında çalışıyor, yürümek istemeyen ya da dönüşte yorulan biri için iyi bir seçenek.

Sait Faik ve Burgaz

Sait Faik 1906'da Adapazarı'nda doğdu. Müzenin yayımladığı hayat kronolojisine göre aile İstanbul'a taşınıp Şehzadebaşı'nda otururken yazları önce Yakacık'ta, sonra Burgazada'da ev kiralamaya başladı. Ağustos 1938'de Burgazada'daki köşk satın alındı; babası Mehmet Faik Bey aynı yılın 29 Ekim'inde bu evde öldü. Sait Faik bundan sonra kışları Şişli'deki evde, yazları adada annesi Makbule Hanım'la yaşadı. 1945'te hastalanınca günlerinin çoğunu Burgazada'da geçirmeye başladı; hastalığın siroz olduğu 1948'de kesinleşti.

Adadaki hayatı öykülerine doğrudan girdi. TDV İslam Ansiklopedisi, yazarın 206 hikayesinin 169'unun birinci tekil kişiyle anlatıldığını ve özellikle denizle, balıkçılıkla uğraşan insanları konu aldığını belirtir. Burgaz'daki balıkçılar ve esnafla vakit geçirdiği, dönemin tanıklıklarında sık geçen bir ayrıntıdır. 1952'de çıkan Son Kuşlar'daki on dokuz öykünün on altısı Burgaz'da geçer. Haritada Bir Nokta, Yaşayacak ve Pay gibi öyküler balıkçıların ortak çalışma düzenini, Sivriada Geceleri ve Sivriada Sabahı gibi öyküler ise balıkçıları birer birey olarak anlatır. Haritada Bir Nokta'da anlatıcı, "Yazmasam deli olacaktım" der; adayı sevmek ile yazmak arasındaki o sıkışmışlık, bu kitabın havasını iyi özetler.

Yazılarında Adalı imzasını da kullandı. Küçük bir not düşmek gerek: bu takma ad her zaman Burgaz'ı değil, kimi zaman doğduğu Adapazarı'nı da işaret eder. 1953'te Amerika'daki Uluslararası Mark Twain Derneği'nin onur üyeliğine seçildi. 11 Mayıs 1954'te öldü ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

Çayır Sokak'taki ev

Müze, Burgazada'da Çayır Sokak 15 numarada. Sait Faik'in ölümünden sonra annesi, 8 Kasım 1954 tarihli vasiyetiyle köşkü ve yazarın telif haklarını müze yapılması şartıyla Darüşşafaka Cemiyeti'ne bıraktı. Bunun ardında yazarın 1954'te Darüşşafaka Lisesi'ndeki bir edebiyat matinesinden sonra okuldan çok etkilenmesi ve mal varlıklarını bu kuruma bağışlamayı annesine önermesi var. Müze 22 Ağustos 1959'da açıldı, 1964'ten beri Darüşşafaka'nın sorumluluğunda. 2009'da güçlendirme ve restorasyon için kapandı, 11 Mayıs 2013'te yeniden açıldı. Yazarın vasiyeti gereği ücretsiz.

İçeride yazarın yaşamına tanıklık etmiş eşyalar, fotoğraflar, mektuplar ve kartpostallar sergileniyor. Ev bir bodrum, bir zemin ve iki üst kattan oluşuyor. Bodrumda okuma ve gösterim bölümü, zeminde yemek odası ile misafir odası var. Birinci katta yatak odası, çalışma odası ve yaşamını anlatan iki oda, ikinci katta Burgazada'ya ayrılmış bölüm ile mektuplar odası yer alıyor. Acele etmeyin; mektupların bulunduğu katı sona bırakmak, yazarın sesini duyduktan sonra evden çıkmak gibi olur.

Müzenin açılışı o yıllarda edebiyat dünyasında tartışma da yarattı. Orhan Seyfi Orhon, bu kadar yazar varken işe Sait Faik'le başlanmasını eleştirdi; Aziz Nesin ise böyle bir müzenin öncü olduğunu yazarak karşılık verdi. 2014'te evin içinde, yazarın yaşamı ve edebiyatı üzerine arşiv tarama ve dijitalleştirme çalışmaları yürüten bir araştırma atölyesi de kuruldu.

Annenin vasiyetindeki bir madde bugün de yaşıyor. Her yıl bir öykücüye verilen Sait Faik Hikaye Armağanı 1955'ten beri veriliyor, 1964'ten beri Darüşşafaka tarafından düzenleniyor. Adada her yıl mayıs ayında, ölüm yıldönümü civarında bir anma yapılıyor; son yıllarda anma, iskele meydanındaki heykelin önünde başlıyor. Heykeltıraş Çağdaş Erçelik'in yaptığı bu heykel, yazarın 58. ölüm yıldönümünde iskele meydanına dikildi.

İskeleden Kalpazankaya'ya

Müzeden sonra adanın kıyısını izleyerek batı ucuna doğru yürüyebilirsiniz. Adalar Belediyesi'nin tarifine göre iskeleden doğuya yürüyünce adanın eski plajına, oradan Heybeliada'ya doğru uzanan ve ucunda fener olan buruna varılır. Plajın güneyinde Mezarlık Burnu var; burundaki kayayı dönünce güney kıyısına geçersiniz. Burası Bayrak Tepesi'nin denizden duvar gibi yükseldiği sarp kesim. Aynı yönde kıyıyı izleyince Kalpazankaya'ya gelinir. Hemen yanındaki küçük koy adanın gezinti yerlerinden biridir; güneyinde Madam Marta Koyu bulunur.

Kalpazankaya adını sahte para basan anlamındaki kalpazan sözcüğünden alır; rivayete göre burada kalp para basılmış. Adanın batıya bakan bu ucu, gün batımını izlemek için sık önerilen bir nokta. Batıya, açık denize bakarsınız; o yönde Adalar'ın en batıdaki üyesi Sivriada durur. Sait Faik'in adını o adadan alan öykülerini bu kayalıkta düşünmek, sayfadaki denizi gerçeğiyle eşleştirmenin en kolay yolu. Dönüşte yorulduysanız BU-1 hattıyla iskeleye inebilirsiniz.

Adanın sakin dokusu

Adanın eski adı Antigoni. Kaynaklar, Büyük İskender'in generallerinden Antigonos'un burada bir kale yaptırdığını, Burgaz adının da kale ya da burç anlamındaki Yunanca Pyrgos'tan geldiğini anlatır. Evliya Çelebi 17. yüzyılda adayı kıyıdaki kayalar üzerinde küçük bir kalesi, bağlı bahçeli evleri ve halkı gemici olan verimli bir yer olarak tarif eder.

Burgazada'nın bugünkü asıl zevki, iskele çevresinden birkaç sokak içeri girince başlıyor. Belediyenin yazdığına göre güzel ahşap köşkler en çok sahildeki Gezinti Caddesi'nde, Kaşıkadası'na ve Heybeliada'ya bakan yamaçtaki Gönüllü ve Mehtap sokaklarında. Adanın yamaçları kızılçam ormanıyla kaplı; 2003'teki orman yangınından sonra başlatılan ağaçlandırma çalışmalarına ada halkı da katıldı. Adada 1953'e kadar cami yoktu; fethin 500. yılı dolayısıyla belediyenin verdiği arsaya küçük bir cami yapıldı. 2025 sayımına göre adanın nüfusu 1.713. Kışın bu küçük nüfus, yazın ise sayfiye için gelenlerle ada iki ayrı yüz gösterir.

Yürüyüş önerisi

Tek günlük bir plan şöyle kurulabilir. Vapurdan inince iskele meydanındaki heykelin önünde durun, sonra içeri doğru yürüyüp Çayır Sokak'taki müzeye gidin ve evi sakin sakin gezin. Müzeden çıkınca Gönüllü ve Mehtap sokaklarındaki köşklerin arasından kıyıya inin. Öğleden sonra eski plaja, Mezarlık Burnu'na ve güney kıyısına doğru ilerleyin; yolun sonunda Kalpazankaya'da gün batımını bekleyin. Dönüşte BU-1 hattını kullanabilir ya da hava henüz aydınlıksa aynı yoldan yürüyerek iskeleye dönebilirsiniz. Yolda öykü kitabını çıkarıp adı geçen yerleri sayfada aramak, bu gezinin küçük oyunu olsun.

Mevsim ve saat

İlkbahar ve sonbahar, hem yürüyüş hem müze için en rahat mevsimler. Mayısta gelirseniz anma gününe denk gelebilirsiniz; tarihini Darüşşafaka ya da Adalar Belediyesi duyurularından takip edin. Kalpazankaya'da gün batımını görmek istiyorsanız dönüş vapurunun saatini önceden öğrenin, çünkü akşam seferleri sınırlı olabilir. Yazın öğle sıcağında yürümek yorucu olur; yürüyüşü sabaha ya da ikindiye bırakın.

Pratik notlar

  • Müzenin resmi sitesi ziyaret günlerini çarşambadan pazara kadar gösteriyor; pazartesi ve salı kapalı. Saatleri ve bayram kapanışlarını gitmeden sitesinden kontrol edin.
  • On kişi ve üzeri gruplar için randevu gerekiyor.
  • Müzeyi sitesindeki sanal turla önceden gezip neye bakacağınızı seçebilirsiniz.
  • Ormanlık yamaçlarda sigara içmeyin, ateş yakmayın.
  • Yanınıza su ve rahat ayakkabı alın; ada küçük ama yokuşlu.
  • Son Kuşlar'ı yanınızda götürün; iskelede, vapuru beklerken bir öykü okumak bu gezinin en iyi parçalarından biri.

Kaynaklar

Konum - Burgazada'da Sait Faik'in İzinde

Gezi Bilgisi
ŞehirAdalar, İstanbul
TürKültürel
Tarih24 Eylül 2026
KaynakRadar Editör
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeKaynağı Ziyaret EtYol Tarifi Al