Özel Gösterim: Peter Watkins Kısaları

Ağ (The Web) Yönetmen: Peter Watkins Senaryo: Peter Watkins Oyuncular: Michael Roy, Michael Ratledge, Geraldine Roy Birleşik Krallık / 1956 / 20 dk. / Siyah Beyaz / Diyalogsuz Fransız direnişçilerden kaçan bir Alman askeri, direnişçilerin üniformalarını giyerek saklanmaya çalışır. Hayatta kalmaya gayret ederken korku içindedir ve zaman geçmek bilmez. Peter Watkins’in 20 yaşındayken 8 mm çektiği ilk filmi Ağ’ın savaş karşıtı temasının hem geri planında hem de üretim sürecinde Watkins’in savaşta geçmiş çocukluğu vardır: Londra’nın bombalandığı günlerde ailenin yemek masasının altına sığındığı, sessizlikle sirenlerin birbirine karıştığı geceler geçiren Watkins, filmografisinin başlangıcında Ağ’dan başlayarak savaşı sorguladığı filmlere imza atıyor. İlk filmlerini birlikte ürettiği amatör tiyatro topluluğu Playcraft ile tanışması ise Kenya’da askere gönderilmemek için Kent’te bürokratik bir pozisyonda çalışması sayesinde oluyor. Watkins’in sistemleri sorguladığı ve hümanist bir bakışa sahip Ağ, savaşların sıradan insanlar üzerindeki etkilerini Gladyatörler ve Culloden Muharebesi’nden önce odağına aldığı bir erken dönem çalışması. Meçhul bir Askerin Güncesi (The Diary of an Unknown Soldier) Yönetmen: Peter Watkins Senaryo: Peter Watkins Oyuncular: Brian Robertson, Peter Watkins Birleşik Krallık / 1959 / 17 dk. / Siyah Beyaz / İngilizce / Türkçe Altyazılı “Bugün, hayatımın son günü”... “200 metre kare çamur aldılar diye nasıl da seviniyorlar”. Peter Watkins’in kendi sesinden duyduğumuz bu cümleler, Meçhul Bir Askerin Güncesi’nin odağındaki İngiliz askere ait. 1. Dünya Savaşı sırasında geçen bu amatör kısa filmde ölmek istemeyen bu sese; silahların, cephedeki diğer askerlerin görüntüleri eşlik ediyor. Merkeze eri alan Watkins, kurduğu sinemasal dille izleyiciyi erin psikolojisine ve dünyasına ortak ediyor. Film, Watkins’in hem savaş ve sistem karşıtı, yaşam hakkını savunan sesini kariyerinin başında bulduğunun ve hem de sıklıkla tarihe dönüp baktığının erken bir işareti. Amatör tiyatro topluluğu Playcraft ile birlikte ortaya çıkardığı film, özellikle dinamik kamera hareketleri ve gerçekçi anlatımı ile 1960’larda İngiliz bağımsız sinemasına damga vuracak estetikten de izler barındırıyor. Unutulmuş Yüzler (The Forgotten Faces) Yönetmen: Peter Watkins Senaryo: Peter Watkins Oyuncular: Michael Roy, John Newing, Irene Mallard Birleşik Krallık / 1960 / 17 dk. / Siyah Beyaz / İngilizce / Türkçe Altyazılı 1956’da Macaristan’da öğretmenler, öğrenciler, teknisyenler, avukatlar geniş bir halk ayaklanmasında, komünist hükümete meydan okur ve ayaklanma şiddetle bastırılır. Peter Watkins, Unutulmuş Yüzler’de “devrimin yaraları”nı, imzası hâline gelecek sahte haber belgeseli formatıyla canlandırıyor. Amatör tiyatro topluluğu Playcraft ile birlikte Canterbury sokaklarını Budapeşte’ye çevirdiği filmde anlatım, dönemin televizyon yetkililerinin, filmi arşiv görüntüsü zannetmesi ile sonuçlanacak kadar gerçekçi. Ayaklanmayı gerçek fotoğraflara odaklanarak yeniden yaratan Watkins’in bu erken dönem filmi, 2000 yapımı son filmi Komün (Paris, 1871) ile benzer sorulardan yola çıkıyor: Politik mücadele neden başlar ve bedeli nedir? Watkins’in kariyeri boyunca irdelemeye davet ettiği soruları, dinamik kamera ve haber filmlerinin mesafeli üst sesi eşliğinde aktaran filmde, yönetmenin BBC tarafından keşfedilmesine ve işe alınmasına vesile olan yönetmenlik zanaatindeki gücü de dikkat çekiyor.