Οι ημέρες της Μεγάλης Επίθεσης, από το Σουχούτ μέχρι την Κοτσατέπε.

Η τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου του 1922 ήταν μια περίοδος που καθόρισε την πορεία του Τουρκικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας, και μεγάλο μέρος αυτών των ημερών πέρασε στα εδάφη της Αφιόνκαραχισάρ. Σήμερα, είναι δυνατό να επισκεφθείτε αυτά τα ίδια μέρη σε μια μόνο ημέρα, ακολουθώντας τη σειρά των γεγονότων. Αυτή η εκδρομή ξεκινά από το αρχηγείο στο Σουχούτ, στο νότο, ανεβαίνει στην Κοτσεπέ, από όπου ξεκίνησε η επίθεση, και τελειώνει στο κέντρο της πόλης, στο κτίριο που χρησιμοποιήθηκε ως αρχηγείο μετά τη νίκη. Ο στόχος δεν είναι να ξαναγράψουμε ένα βιβλίο ιστορίας, αλλά να σταθούμε στους χώρους όπου διαδραματίστηκαν τα ιστορικά γεγονότα και να δούμε το έδαφος και τα κτίρια με τα δικά μας μάτια.

Πριν από την επίθεση:

Σύμφωνα με το άρθρο της Τουρκικής Βικιπαίδειας για την Μεγάλη Επίθεση, ο τουρκικός στρατός προετοιμαζόταν για σχεδόν ένα χρόνο μετά τη Μάχη της Σακάρια. Η απόφαση για την επίθεση ελήφθη στα μέσα του Ιουνίου του 1922 και διαμοιράστηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα μόνο σε λίγους ανθρώπους. Οι στρατιωτικές μονάδες ξεκίνησαν την πορεία τους στις 14 Αυγούστου, ενώ ο Αρχιστράτηγος Μουσταφά Κεμάλ Πασά έφυγε από την Άγκυρα για την Ακσέχιρ στις 19 Αυγούστου. Το ίδιο άρθρο αναφέρει ότι ο ελληνικός στρατός διατηρούσε ισχυρές θέσεις, ιδιαίτερα στις περιοχές της Εσκί Σεχίρ και της Αφιόν, με πέντε αλληλουχίες αμυντικών γραμμών να έχουν δημιουργηθεί στην περιοχή νότια της Αφιόνκαραχισάρ. Σύμφωνα με το τουρκικό σχέδιο, η 1η Στρατιά θα επιτίθεται από αυτήν την περιοχή προς το βορρά, ενώ η 2η Στρατιά θα εμπόδιζε την μετακίνηση των ελληνικών δυνάμεων. Να έχετε κατά νου αυτές τις πληροφορίες, καθώς οι τοποθεσίες που θα δείτε κατά τη διάρκεια της ημέρας βρίσκονται ακριβώς σε αυτήν την γραμμή. Το Σουχούτ βρίσκεται νότια, η Κοτσεπέ νοτιοδυτικά της πόλης, και το κέντρο της πόλης βόρεια αυτών των δύο. Έτσι, η εκδρομή ακολουθεί κατά προσέγγιση την κατεύθυνση της επίθεσης.

Πρώτος σταθμός: Το Σουχούτ

Στην ιστοσελίδα του Δήμου του Σουχούτ, η πόλη περιγράφεται ως ένα σημείο σύνδεσης μεταξύ της Δυτικής και της Κεντρικής Ανατολίας, σε υψόμετρο 1501 μέτρων, καθιστώντας την ένα Η Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της επαρχίας Afyonkarahisar αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Επίθεσης και σε προηγούμενες μάχες, Τούρκοι στρατιώτες που τραυματίστηκαν ή αρρώστησαν μεταφέρθηκαν στην περιοχή Shuhut, ενώ όσοι ανάρρωναν επανέρχονταν στο μέτωπο. Οι ηρωικά πεσόντες πρώτα τάφηκαν σε νεκροταφεία κοντά στην σημερινή αγορά Demirciler, και αργότερα μεταφέρθηκαν στην περιοχή που σήμερα αποτελεί το μνημείο. Το 1971, κατασκευάστηκε ένα μικρό πυραμιδοειδές μνημείο για να τιμήσουν τη μνήμη τους. Το δεύτερο σημείο είναι το Kocatepe.

Από το Shuhut, κατευθυνθείτε βόρεια προς την επαρχία Afyonkarahisar και ανεβείτε στο Kocatepe. Η Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού περιγράφει την κορυφή ως σημείο που βρίσκεται περίπου είκοσι χιλιόμετρα νότια της πόλης, οκτώ χιλιόμετρα πάνω από την πόλη Kocatepe (Büyükkalecik), σε υψόμετρο 1.874 μέτρα. Ο Δήμος της Afyonkarahisar αναφέρει ότι η απόσταση από το κέντρο της πόλης είναι περίπου είκοσι δύο χιλιόμετρα. Σήμερα, η κορυφή βρίσκεται εντός του Ιστορικού Εθνικού Πάρκου του Ανωτάτου Αρχηγού. Σύμφωνα με την Τουρκική Βικιπαίδεια, το πάρκο ανακηρύχθηκε στις 31 Αυγούστου 1981 και καλύπτει μια έκταση 34.834 εκτάρια στα σύνορα των επαρχιών Afyonkarahisar, Kütahya και Uşak. Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού, ο Ανώτατος Αρχηγός και οι συνεργάτες του έφτασαν στο Kocatepe στις 25 Αυγούστου 1922, και η επίθεση ξεκίνησε από εκεί στις 26 Αυγούστου. Η πρώτη φάση της επίθεσης διοργανώθηκε από το στρατηγείο που είχε στηθεί εκεί και από την τάφρο που βρίσκεται ακόμα και σήμερα, ενώ ο Ανώτατος Αρχηγός έφυγε από την κορυφή στις 27 Αυγούστου. Το άρθρο για τη Μεγάλη Επίθεση περιγράφει επίσης την εξέλιξη της ημέρας: μετά από πυροβολισμούς, οι Τούρκοι πεζοί κατέλαβαν την Tınaztepe, και στη συνέχεια την Belentepe και την Kalecik Sivrisi. Στο τέλος της πρώτης ημέρας της επίθεσης, οι μονάδες της 1ης Στρατιάς κατέλαβαν τις πρώτες θέσεις του εχθρού σε μια περιοχή δέκα χιλιομέτρων που εκτεινόταν από το Büyük Kaleciktepe μέχρι το Çiğiltepe. Στην κορυφή, εξετάστε πρώτα τα μνημεία. Το 1953, Η Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της επαρχίας αναφέρει ότι αυτό το νεκροταφείο βρίσκεται 16 χιλιόμετρα έξω από την πόλη, στη διασταύρωση των δρόμων Αφιόν Καραχισάρ-Ανταλία-Σμύρνης, και ότι κατασκευάστηκε το 1993 για να τιμήσει τους 275 αξιωματικούς και τους 2150 στρατιώτες που έπεσαν ως μάρτυρες μεταξύ 26 και 29 Αυγούστου 1922. Ο τελευταίος σταθμός της ημέρας είναι το Μουσείο της Νίκης. Το "Πολιτιστικό Πόρταλ" περιγράφει ότι το κτίριο χτίστηκε το 1913-1914 από τον δήμαρχο της εποχής, Εσμπάμπζαντ Χουσέιν Τεβφίκ Εφέντι, ως κτίριο δημοτικών υπηρεσιών. Μετά την απελευθέρωση της πόλης, ο Μουσταφά Κεμάλ Πασά, ο Ισμέτ Πασά, ο Φεβζί Πασά και ο Τεβφίκ Μπιγικόγλου χρησιμοποίησαν το κτίριο ως επιτελικό κέντρο της Δυτικής Μετώπης, και εκεί σχεδιάστηκε η Γενική Μάχη του Αρχηγού. Το κτίριο εκκενώθηκε όταν χτίστηκε το νέο δημαρχείο το 1935 και το 1985 μεταφέρθηκε στην Διεύθυνση Ιστορικού Εθνικού Πάρκου του Αρχηγού για να μετατραπεί σε μουσείο. Στο μουσείο εκτίθενται φωτογραφίες σχετικά με τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας, τοπογραφικοί χάρτες, έγγραφα, όπλα, αμυντικά συρματοπλέγματα και κονσέρβες, δηλαδή υλικά που χρησιμοποιήθηκαν στον πόλεμο. Το "Πολιτιστικό Πόρταλ" αναφέρει ότι υπάρχουν 213 εκθέματα και ότι τα δωμάτια όπου διέμεναν οι διοικητές ανακαινίστηκαν και άνοιξαν για το κοινό το 1995. Αξίζει να σταθείτε και έξω από το κτίριο: τα παράθυρα του κάτω ορόφου είναι χαμηλά, ενώ τα παράθυρα του πάνω ορόφου έχουν αψιδωτά πλαίσια, και οι άκρες των παραθύρων είναι κατασκευασμένες από λαξευμένη πέτρα. Το μουσείο βρίσκεται απέναντι από το "Ανιτπάρκ" στην πόλη. Η Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της επαρχίας αναφέρει ότι το Μνημείο της Νίκης στο πάρκο εγκαινιάστηκε το 1936 και ότι κατασκευάστηκε από τον Κρίπελ. Στη βάση του μνημείου υπάρχουν ανάγλυφα που απεικονίζουν τον σχεδιασμό του Αγώνα της Ανεξαρτησίας και σκηνές από τον πόλεμο. Περπατήστε αργά γύρω από τη βάση για να δείτε και τις τέσσερις πλευρές της, Πρακτικές συμβουλές:

• Η επίσκεψη πραγματοποιείται με ιδιωτικό αυτοκίνητο. Ο Δήμος Αφιόν Καραχισάρ ανακοινώνει ότι κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας της Νίκης, έχουν οργανωθεί δρομολόγια δημόσιων συγκοινωνιών για την περιοχή Κοτσετέπε.
• Ελέγξτε τις επίσημες ιστοσελίδες για τις τρέχουσες πληροφορίες σχετικά με τις ημέρες και τις ώρες λειτουργίας του Σπιτιού του Ατατούρκ και του Μουσείου της Νίκης.
• Τα νεκροταφεία είναι μνημειακοί χώροι, επομένως παραμείνετε σιωπηλοί και δείξτε σεβασμό.
• Στην περιοχή Κοτσετέπε, ο μνημειακός χώρος είναι μια ευρεία πλατφόρμα. Φορέστε καπέλο και πάρτε μαζί σας νερό για να προστατευτείτε από τον ήλιο.

Πηγές:

• Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της επαρχίας Αφιόν Καραχισάρ, Ιστορικό Εθνικό Πάρκο του Ανώτατου Αρχηγού, https://afyon.ktb.gov.tr/TR-63495/baskomutan-tarihi-milli-parki.html
• Δήμος Αφιόν Καραχισάρ, Κέντρο Επιχειρήσεων της Μεγάλης Επίθεσης (Σπίτι του Ατατούρκ), https://www.afyon.bel.tr/afyonkarahisar/tarihi-yerler/buyuk-taarruz-karargahi-ataturk-evi
• Δήμος Αφιόν Καραχισάρ, Κοτσετέπε, https://www.afyon.bel.tr/afyonkarahisar/tarihi-yerler/kocatepe
• Πύλη Πολιτισμού, Μουσείο της Νίκης, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/afyonkarahisar/gezilecekyer/zafer-muzesi
• Δήμος Σουχούτ, Ιστορικό, https://www.suhut.bel.tr/sayfa-352-tarihce.html
• Wikipedia, Μεγάλη Επίθεση, https://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Taarruz
• Wikipedia, Σπίτι του Ατατούρκ στο Σουχούτ, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Euhut_Atat%C3%BCrk_Evi
• Wikipedia, Ιστορικό Εθνικό Πάρκο του Ανώτατου Αρχηγού, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9Fkomutan_Tarih