Μια μέρα στην Τσαταλχόι, μια πόλη εννέα χιλιάδων ετών.

Από την Κόνυα, η οδός που κατευθύνεται προς το νοτιοανατολικό τμήμα, μετά από λίγο, μετατρέπεται σε ένα απόλυτα επίπεδο τμήμα. Τα χωράφια σιταριού, τα αρδευτικά κανάλια και οι αραιές σειρές ιπποκάμπων εκτείνονται μέχρι τον ορίζοντα, ενώ τα βουνά παραμένουν ένα αχνό περίγραμμα στο βάθος. Στο κέντρο αυτής της πεδιάδας, λίγα χιλιόμετρα βόρεια της Τσούμρα, δεν διακρίνονται παρά δύο λόφοι που φαίνονται ελαφρώς υψηλότεροι από τα χωράφια. Ωστόσο, αυτοί οι δύο λόφοι είναι η Τσαταλχόι, ένας από τους σημαντικότερους νεολιθικούς οικισμούς στον κόσμο, όπου οι άνθρωποι έχτισαν σπίτια το ένα πάνω στο άλλο για δεκαεπτά ορόφους. Αυτή η εκδρομή αφιερώνεται σε αυτούς τους δύο λόφους και στην πεδιάδα που τους περιβάλλει. Στόχος δεν είναι απλώς να παρατηρηθεί ο αρχαιολογικός χώρος, αλλά και να κατανοηθεί γιατί αυτός ο τόπος επιλέχθηκε για τον οικισμό, πώς ανακαλύφθηκε και πού βρίσκονται σήμερα τα ευρήματα. Στην πεδιάδα, οι δύο λόφοι...

Η Τσούμρα είναι μια επαρχία που βρίσκεται στην καρδιά της πεδιάδας της Κόνυα, σε υψόμετρο λίγο πάνω από χίλια μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Σύμφωνα με τη βρετανική Wikipedia, η πόλη βρίσκεται στο κέντρο της εκτεταμένης αρδευτικής περιοχής της Τσούμρα, η οποία ιδρύθηκε το 1912, και αποτελεί σημαντικό σταθμό στην ιστορική σιδηροδρομική γραμμή Κωνσταντινούπολης-Βαγδάτη. Η τακτική διάταξη των χωραφιών που βλέπετε σήμερα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε αυτό το αρδευτικό σύστημα. Η εικόνα πριν από εννέα χιλιάδες χρόνια ήταν πολύ διαφορετική. Σύμφωνα με τον ιστότοπο του Ερευνητικού Προγράμματος της Τσαταλχόι, όταν οι πρώτοι οικιστές εγκαταστάθηκαν εδώ, η περιοχή ήταν υγρή και βροχερή, μια υγροτοπική περιοχή. Εδώ ήταν εύκολο να βρεθούν ψάρια, υδρόβια πουλιά και αυγά, ενώ σε πιο ξηρά εδάφη απλώνονταν τα χωράφια και στην πεδιάδα κυκλοφορούσαν αγέλες άγριων ζώων. Το όνομα του οικισμού προέρχεται από αυτή την εικόνα. Στην προώθηση του μουσείου, αναφέρεται ότι ο λόφος έχει δύο επίπεδα σε διαφορετικά ύψη και ότι ο όρος "τσάταλ" (σχισμή) προέρχεται από αυτό. Σύμφωνα με το Κέντρο Πολιτισμού, ο μεγάλος λόφος στην ανατολή αποτελείται από δεκαοκτώ στρώσεις νεολ Για να φτάσετε στην περιοχή από την Κωνυά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε υπεραστικό λεωφορείο ή τρένο. Ωστόσο, για τα τελευταία χιλιόμετρα από το κέντρο της περιοχής μέχρι τον αρχαιολογικό χώρο, θα χρειαστείτε όχημα ή ταξί. Δεδομένου ότι οι συνδέσεις των μέσων μαζικής μεταφοράς ενδέχεται να αλλάζουν, ελέγξτε τις πιο πρόσφατες πληροφορίες από τις σχετικές ιστοσελίδες πριν ξεκινήσετε το ταξίδι σας. Η τουρκική Wikipedia αναφέρει ότι η περιοχή βρίσκεται κοντά στο χωριό Κουτσούκκοι, και οι πινακίδες επίσης δείχνουν αυτό το χωριό.

Η ιστορία των ανασκαφών:

Σύμφωνα με το "Çatalhöyük Research Project", η περιοχή ανακαλύφθηκε τυχαία το 1958 από μια βρετανική ομάδα που αποτελούνταν από τους David French, Alan Hall και James Mellaart. Ο Mellaart, με τη βοήθεια της συζύγου του Arlette, σχεδίασε τις ανασκαφές. Η πρώτη σεζόν διήρκεσε τριάντα εννέα ημέρες το 1961, και η ομάδα ανακάλυψε σαράντα σπίτια, καθώς και γλυπτά, κεραμικά και τοιχογραφίες. Οι εργασίες συνεχίστηκαν κάθε καλοκαίρι μέχρι το 1965, και στη συνέχεια η περιοχή παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό ακατανόητη για περίπου τριάντα χρόνια. Η αγγλική Wikipedia υπενθυμίζει ότι ο Mellaart έσκαψε σχεδόν διακόσια κτίρια σε τέσσερις σεζόν, ενώ ο μαθητής του, Ian Hodder, ο οποίος επανέλαβε τις ανασκαφές χρόνια αργότερα, αφιέρωσε ολόκληρη μια σεζόν σε ένα μόνο κτίριο. Αυτή η σύγκριση αποκαλύπτει τις διαφορές στις μεθόδους των δύο περιόδων. Η ομάδα του Hodder ξεκίνησε επιφανειακές έρευνες στα μέσα της δεκαετίας του 1990, και οι πηγές αναφέρουν ότι οι κύριες ανασκαφές ξεκίνησαν το 1995 ή το 1996. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του έργου, από τότε και κάθε χρόνο, ελληνικές και διεθνείς ομάδες συνεργάζονται. Μια πιο ολοκληρωμένη έρευνα στο δυτικό λόφο ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και συνεχίστηκε από δύο νέες ομάδες μετά το 2006. Λόγω των αντίξοων καιρικών συνθηκών, δύο μεγάλες στέγαστρα κατασκευάστηκαν στη νότια πλευρά το 2002-2003 και στη βόρεια πλευρά το 2007-2008. Τα κτίρια που βλέπετε σήμερα είναι αυτά. Το έργο υπό τη διεύθυνση του Hodder ολοκληρώθηκε το 2018. Η ιστοσελίδα του έργου αναφέρει ότι οι ανα Μια φαινομενικά απλή αλλαγή υλικών, δίνει ενδείξεις για το πώς μια κοινότητα κατανάλωνε το περιβάλλον της πριν από εννέα χιλιάδες χρόνια. Ο ιστότοπος του έργου αναφέρει επίσης την εμφάνιση πιο αποτελεσματικών σκευών μαγειρέματος γύρω στο 6500 π.Χ., την εξάπλωση της οικόσιμης βοοειδούς και του γάλακτος, καθώς και την αύξηση του πληθυσμού και της πυκνότητας των κατοικιών. Ο αριθμός των ανθρώπων που ζούσαν εκεί είναι αμφιλεγόμενος: ο ιστότοπος του έργου αναφέρει πληθυσμό μεταξύ 3.500 και 8.000 ατόμων στην πιο πολυσύχναστη περίοδο, ενώ η αγγλική έκδοση της Wikipedia αναφέρει ότι πιο πρόσφατοι υπολογισμοί υποδεικνύουν 600 έως 800 άτομα κατά τη διάρκεια της μέσης περιόδου. Οι αρχαιολογικές ομάδες έχτισαν επίσης ένα ανακατασκευασμένο σπίτι στην περιοχή με την πάροδο των ετών. Οι φωτογραφίες στον ιστότοπο του έργου δείχνουν πειράματα φούρνων και προετοιμασίες για εκθέσεις σε αυτό το σπίτι. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής σας, ρωτήστε στην είσοδο αν αυτό το κτίριο είναι ανοιχτό. Στη συνέχεια, κατευθυνθείτε προς τον δυτικό λόφο: σύμφωνα με τον ιστότοπο του έργου, εκεί δεν υπάρχουν τάφοι κάτω από τα σπίτια, τοιχογραφίες ή σπίτια που έχουν γεμίσει με χώμα, αλλά ανακαλύφθηκαν σχολαστικά διακοσμημένα σκεύη. Αυτή η μετάβαση μεταξύ των δύο λόφων σας επιτρέπει να δείτε την αλλαγή από τη Νεολιθική στην Χαλκολιθική περίοδο. Κτίριο Επισκεπτών

Η τουρκική έκδοση της Wikipedia αναφέρει ότι το κέντρο πληροφόρησης και υποδοχής, το οποίο κατασκευάστηκε από τον Δήμο Konya με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, άνοιξε το 2023, βρίσκεται στην περιοχή μεταξύ των δύο λόφων και κατασκευάστηκε με ένα ξύλινο σκελετό. Σύμφωνα με την αγγλική έκδοση της Wikipedia, οι αίθουσες της έκθεσης παρουσιάζουν το περιβάλλον, την αρχιτεκτονική και την καθημερινή ζωή του οικισμού με διαδραστικές παρουσιάσεις στα τουρκικά και τα αγγλικά. Η παραμονή στο κέντρο αυτό πριν επισκεφθείτε την περιοχή των ανασκαφών είναι ο ευκολότερος τρόπος για να κατανοήσετε τους ημικυκλικούς τοίχους που θα δείτε κάτω από τις στέγες. Για να δείτε τα ευρήματα, επισκεφθείτε το Αρχαιολογικό Μουσείο της Konya και το Μουσείο των Αρχαίων Πολιτισμών της Άγκυρας.

Αυτό που βλέπετε στον Çatalhöyük αποτελείται από τοίχους Κατά την εξερεύνηση του χώρου, αναζητήστε τις πινακίδες που υποδεικνύουν από ποιο στρώμα προέρχεται κάθε αντικείμενο. Εποχή και ώρα.

Η πεδιάδα έχει ζεστό και ξηρό κλίμα το καλοκαίρι, ενώ το χειμώνα είναι κρύο και συχνά χιονίζει. Παρόλο που οι στέγες παρέχουν κάποια σκιά, ο ίδιος ο αρχαιολογικός χώρος είναι μια ανοιχτή έκταση. Η άνοιξη και το φθινόπωρο είναι οι πιο κατάλληλες εποχές για επίσκεψη, καθώς προσφέρουν και θέα στην πεδιάδα και ευνοϊκές συνθήκες για πεζοπορία. Νωρίς το πρωί, το φως του ήλιου απαλύνει τα περιγράμματα των λόφων, και υπάρχει αρκετός χρόνος για να εξερευνήσετε το κέντρο υποδοχής και τις δύο στέγες χωρίς βιασύνη. Πρακτικές συμβουλές:

Ο ιστότοπος των μουσείων ανακοινώνει ότι η κάρτα μουσείων (Müzekart) είναι έγκυρη στον χώρο, αλλά ότι το βόρειο τμήμα των στεγών είναι προσωρινά κλειστό για επισκέψεις. Λόγω πιθανών αλλαγών στους περιορισμούς και τα ωράρια λειτουργίας, ελέγξτε τις πιο πρόσφατες πληροφορίες στον ιστότοπο των μουσείων πριν ξεκινήσετε. Μην απομακρύνεστε από τις μπαριέρες που περιβάλλουν τις ανασκαφές, καθώς οι τοίχοι από πηλό είναι εύθραυστοι. Στην πεδιάδα υπάρχει λίγη σκιά, οπότε φροντίστε να έχετε μαζί σας καπέλο και νερό. Μην ξεχάσετε να συμπεριλάβετε στον προγραμματισμό σας την ημέρα που το Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνυάς είναι κλειστό. Ο ιστότοπος της περιφέρειας αναφέρει ότι το μουσείο είναι ανοιχτό εκτός από τη Δευτέρα, αλλά και πάλι, ελέγξτε τις πιο πρόσφατες πληροφορίες. Πηγές:

• Κέντρο Πολιτισμού, Νεολιθική Πόλη Τσαταλχόι, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/konya/gezilecekyer/catalhoyuk-neolitik-kenti
• Μουσεία, Αρχαιολογικός Χώρος Τσαταλχόι, https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=KCO01&DistId=MRK
• Έργο Έρευνας Τσαταλχόι, Ιστορία των Ανασκαφών, https://www.catalhoyuk.com/project/history
• Έργο Έρευνας Τσαταλχόι, Αρχιτεκτονική, https://www.catalhoyuk.com/site/architecture
• Έργο Έρευνας Τσαταλχόι, Η Άνοδος και η Πτώση μιας Νεολιθικής Πόλης, https://www.catalhoyuk.com/site/