Στην περιοχή Κοζάκ, συναντάμε πεύκα καστανιάς και παραδοσιακά χωριά της ορεινής περιοχής.

Πολλοί από τους τουρίστες που επισκέπτονται την Βέργαμα περνούν τη μέρα τους εξερευνώντας τον Ακρόπολη και το Ασκληπιόν, και επιστρέφουν χωρίς να ρίξουν μια ματιά στο βουνό που υψώνεται στα βορειοδυτικά της πόλης. Ωστόσο, ο παλιός ορεινός δρόμος που συνδέει την Βέργαμα με την Αϊβαλίκ, μετά από μερικές στροφές, ανοίγει σε ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο: πεύκα που καλύπτουν τις κορυφές των λόφων σαν ομπρέλες, μικρά χωριά χτισμένα από πέτρα διάσπαρτα ανάμεσά τους και γρανιτένιες βραχώδεις εκτάσεις. Αυτό είναι το Κόζακ Γιαϊλάς (Kozak Yaylası). Αυτό το κείμενο δεν περιγράφει την αρχαία πόλη, αλλά το ορεινό έδαφος πίσω από αυτήν, ιδανικό για όσους επιθυμούν να περάσουν μια μέρα κάτω από τη σκιά των πεύκων, περιπλανώμενοι από χωριό σε χωριό. Πού βρίσκεται το Γιαϊλάς και πόσο ψηλά είναι;

Σύμφωνα με την Τουρκική Βικιπαίδεια, το Κόζακ Γιαϊλάς βρίσκεται ανάμεσα στα διοικητικά κέντρα της Βέργαμα και της Αϊβαλίκ, περίπου είκοσι χιλιόμετρα από τη Βέργαμα. Εκτείνεται στους πρόποδες του Όρους Μάντρα (Madra Dağı). Ένα ταξιδιωτικό άρθρο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Cumhuriyet αναφέρει ότι το Όρος Μάντρα είναι εξίσου σημαντικό για τη Βόρεια Αιγέα όσο τα Όρη Καζντάγκ (Kaz Dağları) και ότι το Κόζακ είναι η πηγή οξυγόνου της Αϊβαλίκ. Όσον αφορά το υψόμετρο, οι πηγές δίνουν διαφορετικά νούμερα. Η Βικιπαίδεια και η Milliyet αναφέρουν ένα υψόμετρο που κυμαίνεται μεταξύ πεντακοσίων και χιλίων μέτρων, ενώ η σελίδα ταξιδιών της Hürriyet γράφει ότι, αφού ο δρόμος ανεβαίνει περίπου εννιακόσια μέτρα, το ορεινό έδαφος απλώνεται μπροστά σας σαν θάλασσα. Το πιστοποιητικό γεωγραφικής ένδειξης του Τουρκικού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Εμπορικών Σημάτων αναφέρει ότι τα δάση από πεύκα φτάνουν σε υψόμετρο έως και εβρακόσια εβδομήντα μέτρα σε εδάφη από γρανίτη. Αυτά τα νούμερα δεν είναι αντιφατικά, καθώς το Γιαϊλάς δεν είναι μια ενιαία πεδιάδα, αλλά ένα σύνολο χωριών και δασών σε διαφορετικά υψόμετρα. Ένα άρθρο στην Milliyet αναφέρει ότι το όνομα του Γιαϊλάς προέρχεται από τον κώνο του πεύκου. Τα κωνοφόρα που συλλέγονται από τα δέντρα ονομάζονται "küner" στην περιοχή. Τα "küner" ζυγίζονται και αποθηκεύονται, πλένονται και αφήνονται να στραγγίσουν, στη συνέχεια διαχωρίζονται ανάλογα με το μέγεθός τους, και στα ειδικά μηχανήματα, ο φλοιός διαχωρίζεται από τους ξηρούς καρπούς. Οι ξηροί καρποί απλώνονται σε λεπτή στρώση σε κιβώτια και στεγνώνουν φυσικά για μερικές ημέρες, ο φλοιός αφαιρείται με βούρτσες, οι ακατάλληλοι καρποί απορρίπτονται και, μετά από ένα τελευταίο στάδιο στεγνώματος, συσκευάζονται. Η επιθεώρηση της γεωγραφικής ένδειξης πραγματοποιείται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο από μια επιτροπή που συντονίζεται από το Εμπορικό Επιμελητήριο της Bergama, με τη συμμετοχή της αγροτικής υπηρεσίας της περιοχής και του αγροτικού συνδέσμου. Μια ανακοίνωση της Διεύθυνσης Δασών της Σμύρνης αναφέρει ότι η περιοχή καλύπτει το εβδομήντα τοις εκατό της παραγωγής ξηρών καρπών από πεύκο στην Τουρκία, και την χαρακτηρίζει ως "αποθήκη ξηρών καρπών" για τη χώρα, αν και αυτό το ποσοστό μπορεί να διαφέρει από χρόνο σε χρόνο ανάλογα με την παραγωγή. Η Διεύθυνση Δασών αναφέρει ότι η ειδική περιοχή αναδάσωσης που έχει διατεθεί στον δήμο της Karaveliler έχει φτάσει τα 662 εκτάρια, και ότι αυτά τα δάση, που δημιουργήθηκαν μεταξύ 1992 και 2011, παρέχουν εισόδημα σε εκατοντάδες νοικοκυριά σήμερα. Κατά τη συλλογή των κωνοφόρων, οι αγρότες σκαρφαλώνουν σε δέντρα ύψους αρκετών μέτρων. Τα τελευταία δέκα χρόνια, η παραγωγή έχει μειωθεί. Σύμφωνα με το Anadolu Agency, το 2019, η Γενική Διεύθυνση Δασών ξεκίνησε ένα πρόγραμμα, και διαπιστώθηκε ότι το Leptoglossus occidentalis, ένα είδος που εισήχθη στην Τουρκία το 2012, έπαιξε σημαντικό ρόλο στη μείωση της παραγωγής. Στο πλαίσιο της βιολογικής καταπολέμησης, αυγά παρασιτοειδών εντόμων που επιτίθενται σε αυτό το έντομο, τοποθετήθηκαν στα δέντρα που φέρουν την ένδειξη στην περιοχή της Karaveliler. Εάν δείτε σημάδια στα δέντρα καθώς περπατάτε, μην τα αγγίζετε, καθώς αυτά μπορεί να είναι δέντρα που χρησιμοποιούνται για έρευνα.

Ο ευκολότερος τρόπος για να φτάσετε στην περιοχή είναι πρώτα να φτάσετε στην Bergama. Υπάρχουν δρομολόγια λεωφορείων από τη Σμύρνη προς την Bergama. Ελέγξτε τα ωράρια των δρομο Σε ένα σημείο του δρόμου που ξεχωρίζει, βρίσκεται ένα άγαλμα του Ατατούρκ, τοποθετημένο πάνω σε έναν μεγάλο βράχο. Σύμφωνα με ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Cumhuriyet, το άγαλμα κατασκευάστηκε από τον συνταξιούχο δάσκαλο Σουχά Σεν, ο οποίος ζει στη Γερμανία, και αυτό είναι ένα από τα πιο επισκέψιμα μέρη της περιοχής. Η φωτογραφία στην εξώφυλλο απεικονίζει το τοπίο από αυτό το σημείο: έναν χωματόδρομο, πεύκα με σχήμα ομπρέλας και γρανιτένιους βράχους. Η περιοχή του Κοζάκ δεν είναι μόνο γνωστή για τα πεύκα. Σύμφωνα με πληροφορίες από την εφημερίδα BirGün, στο παρελθόν στην περιοχή καλλιεργούνταν εκτενώς δύο ποικιλίες σταφυλιών, το "Kozak Siyahı" (Μαύρο Κοζάκ) και το "Kozak Beyazı" (Λευκό Κοζάκ), αλλά καθώς τα πεύκα έγιναν πιο επικερδή, οι αμπελώνες άρχισαν να παραμελούνται. Ο Δήμος Μεγάλης Πόλης της Σμύρνης και το Ερευνητικό Ινστιτούτο Αμπελουργίας της Μανίσας έχουν δημιουργήσει πειραματικούς αμπελώνες στο Ντεμιρσιδέρε και το Ασάγιεμπέι για να αναβιώσουν αυτές τις δύο τοπικές ποικιλίες. Εάν επισκεφθείτε την περιοχή το καλοκαίρι, μπορείτε να δείτε αυτούς τους νέους αμπελώνες. Μια άλλη πτυχή της περιοχής είναι ο γρανίτης. Όπως αναφέρει η εφημερίδα Hürriyet, τα λατομεία γρανίτη στην περιοχή αποτελούν πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους, μαζί με την κτηνοτροφία. Στον δρόμο, είναι πιθανό να δείτε φορτηγά λατομείων και σκόνη. Προσέξτε ιδιαίτερα στους στενούς αγροτικούς δρόμους.

**Πρόταση για πεζοπορία:**

Δεν μπόρεσα να επιβεβαιώσω την ύπαρξη ενός επίσημου, σηματοδοτημένου μονοπατιού πεζοπορίας στο Κοζάκ. Γι' αυτό, προτείνω σύντομες και ανεξάρτητες πεζοπορίες. Η εφημερίδα Yeni Asır προτείνει σύντομες πεζοπορίες και διαλείμματα για πικνίκ ανάμεσα στα πεύκα, ειδικά για οικογένειες με παιδιά. Αυτό το διάστημα μπορεί να παραταθεί για μεγαλύτερα παιδιά. Ένα πρακτικό σχέδιο θα μπορούσε να είναι το εξής: παρκάρετε το αυτοκίνητό σας σε μια πλατεία του χωριού ή σε ένα ασφαλές σημείο δίπλα στο δρόμο, ακολουθήστε έναν από τους δασικούς δρόμους ανάμεσα στα πεύκα για περίπου μία ώρα και επιστρέ Αυτή η πρόταση περιλαμβάνει μια ολόκληρη ημέρα στην ορεινή περιοχή, ενώ η αρχαία πόλη αξίζει μια ξεχωριστή επίσκεψη. Για να γνωρίσετε την περιοχή:

Στο Kozak, το τραπέζι στρώνεται με φιστίκια. Ένα άρθρο στην Cumhuriyet αναφέρεται στο χαλβά που παρασκευάζεται από τα φιστίκια της περιοχής και στο "cilveli çayı", ένα ζεστό ρόφημα με καβουρδισμένα φιστίκια. Η Hürriyet, από την άλλη, τονίζει ότι οι γάμοι, που είναι συνηθισμένοι στα χωριά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, είναι ο πιο ζεστός τρόπος για να γνωρίσετε την περιοχή. Στα χωριά, ο αριθμός των καταστημάτων και των επιχειρήσεων είναι περιορισμένος. Εάν θέλετε να αγοράσετε τοπικά προϊόντα, αναζητήστε τις κεντρικές πλατείες των χωριών και τους παραγωγούς που βρίσκονται κατά μήκος των δρόμων.

Πρακτικές συμβουλές:

• Όπως προειδοποιεί η Yeni Asır, στην ορεινή περιοχή δεν υπάρχει τόσο εκτεταμένο δίκτυο επιχειρήσεων όπως στην πόλη. Προμηθευτείτε νερό, τρόφιμα και ό,τι χρειάζεται για τα παιδιά σας από την Bergama.
• Φορέστε άνετα παπούτσια, καπέλο, αντηλιακό και πάρτε μαζί σας επιπλέον ρούχα.
• Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ο κίνδυνος πυρκαγιών είναι αυξημένος. Μην ανάψετε φωτιά στο δάσος, μην πετάτε τσιγάρα και χρησιμοποιήστε μόνο τις καθορισμένες περιοχές για πικνίκ.
• Μην συλλέγετε κωνοφόρα και φιστίκια από τα δέντρα. Μεγάλο μέρος του δάσους αποτελεί πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους της περιοχής.
• Όταν τραβάτε φωτογραφίες στα χωριά, ζητήστε την άδεια των ανθρώπων.

Πηγές:

• Wikipedia, Kozak Yaylası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kozak_Yaylası
• Türk Patent ve Marka Kurumu, Bergama Kozak Çam Fıstığı γεωγραφική ένδειξη, https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/883c3883-9511-46ba-8df7-4cd4c4ba2c2c.pdf
• İzmir Orman Bölge Müdürlüğü, Τα δάση φιστικιών στο Kozak Yaylası αποτελούν πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους του δάσους, https://www.ogm.gov.tr/izmirobm/haberler/kozak-yaylasinda-fistikcami-ormanlari-orman-koylusune-gelir-kapisi-oluyor
• Anadolu Ajansı, Βιολογική καταπολέμηση των παρασίτων των φιστικιών στο Kozak Yaylası, https://www.aa.com.tr/tr/yesilhat/dogal-yasam/ko