Τζαμιά της Δημοκρατικής Περιόδου από το Μαλτέπε προς το Μπεστέπε.

Βγείτε από τον σταθμό Maltepe του Ankaray. Το τζαμί βρίσκεται στην οδό Gazi Mustafa Kemal, σε ένα λόφο ανατολικά του Anıtkabir, και οι δύο μιναρέδες του είναι ορατοί από μακριά. Σύμφωνα με τη Wikipedia, η κατασκευή του ξεκίνησε στις 16 Μαΐου 1954 και ολοκληρώθηκε στις 3 Αυγούστου 1959. Το έργο ανατέθηκε στην ένωση "Ankara Maltepe Bir Cami Yaptırma Derneği", που ιδρύθηκε το 1950, ενώ οι αρχιτέκτονες ήταν ο Recai Akçay και ο μηχανικός Mehmet Varlıer. Το όνομα του Akçay συνδέεται επίσης με την αποκατάσταση του Yeşil Türbe στη Βουργάζια και το κτίριο της Νομικής Σχολής στην Άγκυρα. Το αρχιτεκτονικό ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: το κτίριο μοιάζει με ένα κλασικό οθωμανικό τζαμί, κατασκευασμένο από λαξευτή πέτρα, με έναν θόλο και δύο μιναρέδες, ενώ στην πραγματικότητα είναι ένα μοντέρνο τζαμί που ολοκληρώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Με άλλα λόγια, το πρώτο μεγάλο τζαμί της Δημοκρατίας στην Άγκυρα επέλεξε μια γνωστή μορφή αντί να αναζητήσει μια νέα.

Αξίζει να παρατηρήσετε: το εσωτερικό του, με το τετράγωνο εσωτερικό χώρο (harim), που έχει διαστάσεις 20 μέτρα επί 20 μέτρα, τον πολύχρωμο φωτισμό που εισέρχεται από τα πολλά βιτρό παράθυρα, το απόσπασμα από το Σούρα αλ-Φάτιχα στην κορυφή του θόλου, τα πλακάκια Kütahya στα τοιχώματα, που φτάνουν σε ύψος 5 μέτρων, και τους πέντε μικρούς θόλους που καλύπτουν την αυλή. Ο θόλος έχει διάμετρο 30 μέτρων, οι μιναρέδες είναι 50 μέτρων και διαθέτουν ένα μπαλκόνι ο καθένας. Το σύστημα θέρμανσης από το έδαφος ήταν μια καινοτομία για την εποχή. Η συνολική έκταση, συμπεριλαμβανομένης της αυλής, υπερβαίνει τα επτά χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα, αλλά παραμένει σχετικά μικρή σε σύγκριση με το Kocatepe. Η διαφορά στην κλίμακα θα γίνει πιο εμφανής στον επόμενο σταθμό. Τραβήξτε φωτογραφίες της εξωτερικής όψης από τη λεωφόρο, όταν ο πρωινός ήλιος πέφτει πάνω στην πέτρα. Θα περπατήσετε προς το Kocatepe από εδώ, σε νοτιοανατολική κατεύθυνση, προς τον λόφο πάνω από την Kızılay, για περίπου 20 λεπτά. Επισκεφθείτε το τζαμί εκτός των ωρών της προσευχής και αφαιρέστε τα παπούτσια σας.

Η τζαμί Kocatepe, που βρίσκεται σε έναν λόφο πάνω από την πλατεία Kızılay, είναι ορατή σχεδόν από παντού στην πόλη. Η ιστορία της συνοψίζει τις συζητήσεις σχετικά με την αρχιτεκτονική των τζαμιών της Δημοκρατίας. Ο πρώτος διαγωνισμός το 1944 δεν έδωσε αποτελέσματα. Το 1957, το έργο των Vedat Dalokay και Nejat Tekelioğlu κέρδισε: ένας ογκώδης θόλος από οπλισμένο σκυρόδεμα, με διαστάσεις 50 μέτρα επί 50 μέτρα και ύψος 50 μέτρα. Στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1960, ξεκίνησαν οι εργασίες θεμελίωσης, αλλά στη συνέχεια σταμάτησαν. Σύμφωνα με την Wikipedia, δεν υπήρχε αρκετή εμπειρία για την κατασκευή του θόλου. Τα πειραματικά μοντέλα στο ODTÜ έδειξαν ότι ακόμη και μικρά λάθη μπορούσαν να είναι επικίνδυνα. Ο ειδικός σε θόλους, καθηγητής Zerna, προειδοποίησε, και τελικά ο σύλλογος επέλεξε ένα πιο παραδοσιακό σχέδιο. Η ιδέα του Dalokay εφαρμόστηκε στην τζαμί Faysal στην Ισλαμαμπάντ, όπου κέρδισε έναν διαγωνισμό το 1970. Το 1967, ο σύλλογος ανέθεσε απευθείας το έργο στους Hüsrev Tayla και Fatin Uluengin. Η θεμελίωση ξεκίνησε στις 30 Οκτωβρίου 1967. Ο Uluengin αποχώρησε το 1975, και ο Tayla συνέχισε μόνος του. Η κατασκευή ολοκληρώθηκε το 1981, και η τζαμί άνοιξε στις 28 Αυγούστου 1987.

Το σχέδιο ακολουθεί το κλασικό οθωμανικό πρότυπο: έναν κεντρικό θόλο που στηρίζεται σε τέσσερις κολώνες, και τέσσερις ημικυκλικούς θόλους. Σύμφωνα με τον TDV, το εσωτερικό χώρο (harim) έχει διαστάσεις 56,30 μέτρα επί 56,30 μέτρα, και το εσωτερικό ύψος είναι 44,85 μέτρα. Οι τέσσερις μιναρέδες έχουν ύψος 88 μέτρα και τρία επίπεδα. Η αυλή έχει διαστάσεις 57 μέτρα επί 38 μέτρα και είναι διακοσμημένη με είκοσι έξι θόλους. Τα δομικά υλικά είναι οπλισμένο σκυρόδεμα, ενώ η επένδυση είναι από τραβέρτινο, τεχνητή πέτρα και μάρμαρο. Οι διακοσμητικές γραμμές είναι έργο των Hamit Aytaç, Mahmut Öncü και Emin Barın, ενώ τα πλακάκια είναι από την Κιουτάγια. Οι κριτικές επικεντρώθηκαν σε δύο σημεία: το σχέδιο του Dalokay θεωρήθηκε υπερβολικά μοντέρνο, ενώ το υλοποιη

Πάρτε το μετρό M2 από τον σταθμό Kızılay και κατεβείτε στον σταθμό Bilkent. Σύμφωνα με τη Wikipedia, στην περιοχή γύρω από τον σταθμό βρίσκονται η Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων και ένα τζαμί, τα οποία θα δείτε αμέσως μόλις βγείτε. Το όνομα του τζαμιού προέρχεται από τον Ahmet Hamdi Akseki, τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων που διοργάνωσε τον πρώτο διαγωνισμό για την περιοχή Kocatepe. Αυτή είναι η σύνδεση μεταξύ των δύο τοποθεσιών. Ο αρχιτέκτονας είναι ο Salim Alp. Η θεμελίωση έγινε στις 19 Νοεμβρίου 2008, ενώ το τζαμί εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 19 Απριλίου 2013. Τα στοιχεία που παρέχει η Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων είναι εντυπωσιακά: 80.000 τετραγωνικά μέτρα κλειστού χώρου, 20.618 τετραγωνικά μέτρα αυλής, 11.087 τετραγωνικά μέτρα διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου και χωρητικότητα για 5.000 άτομα. Η κορυφή του τζαμιού στηρίζεται σε τέσσερα "πόδια" και, σύμφωνα με τη Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων, η διάμετρος της είναι 33 μέτρα, ενώ η Wikipedia αναφέρει 30 μέτρα. Οι τέσσερις μιναρέδες έχουν ύψος 66 μέτρα και διατομή σε οκτάγωνο.

Η αρχιτεκτονική γλώσσα εδώ παραπέμπει περισσότερο στην περίοδο των Σελτζούκων παρά στην Οθωμανική. Όπως αναφέρει η Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων, ο σχεδιασμός βασίζεται στην αρχιτεκτονική των Σελτζούκων της Ανατολίας, με οκτάγωνα και δεκαπενταγωνικά σχέδια να επαναλαμβάνονται σε διάφορα σημεία του κτιρίου. Δεν υπάρχουν πολυέλαια, ο φωτισμός έχει επιλυθεί με διαφορετικό τρόπο και θα το παρατηρήσετε όταν βρίσκεστε κάτω από την κορυφή. Οι γραμματικές διακοσμήσεις είναι του Hüseyin Kutlu, ενώ το μιναρέ και η πλατφόρμα είναι διακοσμημένα με μαργαριτάρια. Μια αξιολόγηση που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları" το 2025, εξετάζει το κτίριο ως ένα παράδειγμα εκλεκτισμού στη σύγχρονη αρχιτεκτονική τζαμιών: δημιουργεί έναν ευρύχωρο και φωτεινό χώρο, αλλά δεν καταφέρνει να δημιουργήσει μια ισχυρή σύνθεση μεταξύ παράδοσης και μοντερνισμού. Εσείς αποφασίστε: πώς διαβάζετε αυτούς τους μιναρέδες με διατομή σε αστέρι και την ευρεία αυλή, μετά τη διά

Από το M2, κατευθυνθείτε προς το Söğütözü και στη συνέχεια προς το Beştepe. Το τζαμί βρίσκεται εντός του συγκροτήματος της Προεδρίας, στην περιοχή Yenimahalle, στην οδό Papatya. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Προεδρίας, άνοιξε τις πόρτες του για το κοινό στις 3 Ιουλίου 2015 και αποτελεί ένα από τα δημόσια μέρη του συγκροτήματος. Στις σελίδες της εταιρείας που ανέλαβε το έργο, οι αρχιτέκτονες του έργου αναφέρονται ως Şefik Birkiye και Selim Dalaman (Vizzion Architects), καθώς και ο Can Gökoğuz (NNC Mimarlık). Ο Birkiye είναι επίσης ο επικεφαλής αρχιτέκτονας του συγκροτήματος. Η επίσημη περιγραφή είναι: ένας συνδυασμός μοντέρνας αρχιτεκτονικής με την οθωμανική.

Στοιχεία: 5.177 τετραγωνικά μέτρα επιφάνεια, μια κεντρική τρούλα και τέσσερις ημικυκλικές τρούλες, τέσσερις μιναρέδες, καθένας με δύο μπαλκόνια και ύψος περίπου 60 μέτρα (το συγκρότημα αναφέρει 59,30 μέτρα), τρία επίπεδα: υπόγειο, επίπεδο προσευχής και εξώστη, χωρητικότητα για 3.000 άτομα. Δύο ανελκυστήρες οδηγούν στα επίπεδα προσευχής και στους χώρους για το τελετουργικό καθαρισμού (abdest), με ιδιαίτερη προσοχή στην προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία. Η κεντρική είσοδος είναι με μαρμάρινη πόρτα, διακοσμημένη με μέταλλο. Οι γραφιστικές παραστάσεις στους τοίχους είναι του Hüseyin Kutlu, ενώ η διακόσμηση είναι του Semih İrteş. Οι επιγραφές έχουν επιλεγεί από στίχους που αναφέρονται στη δικαιοσύνη και την αλήθεια. Για την αρχιτεκτονική ανάλυση, ανατρέξτε στη διάταξη της τρούλας: το κεντρικό σχέδιο με τις τέσσερις ημικυκλικές τρούλες ανήκει στην ίδια οικογένεια με το Kocatepe, αλλά η μορφή και η εξωτερική εμφάνιση είναι πιο απλές. Μετά τα σχέδια της περιόδου των Σελευκιδών στην Akseki, το κτίριο επανέρχεται σε ένα οθωμανικό σχέδιο. Οι επίσημες πηγές αναφέρουν ότι είναι ανοιχτό στο κοινό, ωστόσο πρόκειται για μια κρατική εγκατάσταση, οπότε φροντίστε να έχετε την ταυτότητά σας μαζί σας και περιορίστε τις φωτογραφίες στο εσωτερικό του τζαμιού. Κατά τη διάρκεια των προσευχών, δώστε χώρο στους πιστούς και αφαιρέστε τα παπούτσια σας. Από εδώ, επιστρέψτε στο Söğütözü και πάρτε τη γραμμή M2 για την Kızılay

Ελάτε με το μετρό M2 προς την Κιζιλάι και με το μετρό M1 προς την Ουλούς. Το τζαμί Μελίκε Χατούν βρίσκεται στην Ουλούς, ανατολικά του Πάρκου Γκεντσίλικ, στην περιοχή της παλιάς πλατείας Χεργέλεν. Όταν το βλέπετε από την λεωφόρο Ατατούρκ, τα τέσσερα μιναρέ του αποτελούν ένα νέο στοιχείο στο τοπίο της Ουλούς. Ο αρχιτέκτονας ήταν ο Χιλμί Σενάλπ (Hassa Mimarlık). Η κατασκευή διήρκεσε τέσσερα χρόνια, από το 2013 έως το 2017, και το τζαμί άνοιξε για τους πιστούς στις 27 Σεπτεμβρίου 2017. Το όνομα δόθηκε προς τιμήν της Μελίκε Χατούν, μιας φιλάνθρωπης γυναίκας που έζησε στην Άγκυρα τον 14ο αιώνα και συνέβαλε στην κοινωνική και θρησκευτική ζωή της πόλης.

Στοιχεία: Η χωρητικότητα του χώρου προσευχής είναι 7.000 άτομα, η διάμετρος της τρούλου είναι 27 μέτρα, το ύψος της, σύμφωνα με τουρκικές πηγές, είναι 43 μέτρα, ενώ στην αγγλική έκδοση της Wikipedia αναφέρεται ότι είναι 47 μέτρα. Τα τέσσερα μιναρέ έχουν ύψος 72 μέτρα και τρία επίπεδα. Σύμφωνα με την περιγραφή στην αγγλική έκδοση της Wikipedia, το στυλ είναι κλασικό οθωμανικό. Οι τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι συνδυάζονται στοιχεία οθωμανικής, σελευκιδικής και σύγχρονης αρχιτεκτονικής. Στις επιγραφές στις εισόδους υπάρχουν στοιχεία από χρυσό φύλλο, μαργαριτάρια και ελεφαντοστό. Για όσους ενδιαφέρονται για αρχιτεκτονική, να θυμάστε ότι το πρώτο σημείο αυτής της διαδρομής είναι το Μαλτέπε, το οποίο επέλεξε το οθωμανικό στυλ το 1959. Εξήντα χρόνια αργότερα, το τζαμί Μελίκε Χατούν επαναλαμβάνει την ίδια επιλογή, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και με ένα αυστηρά κλασικό σχέδιο. Δηλαδή, η σύγχρονη πλευρά που έχασε στο Κότσετεπε, εκτός από την σελευκιδική προσπάθεια στο Ακσέκι, δεν κατάφερε να κερδίσει ξανά στα μεγάλα τζαμιά της Άγκυρας. Να το λάβετε αυτό ως μια παρατήρηση, όχι ως μια κρίση. Το βράδυ, τα μιναρέ φωτίζονται και είναι ορατά από το Πάρκο Γκεντσίλικ. Στο εσωτερικό επικρατεί ησυχία, ενώ στην είσοδο αφήνετε τα παπούτσια σας. Την Παρασκευή, όπως και σε όλα τα τζαμιά της Ουλού

Η διαδρομή από την Melike Hatun μέχρι την πλατεία Hacı Bayram διαρκεί λιγότερο από δέκα λεπτά. Ο λόγος για τον οποίο τελειώνουμε τη διαδρομή εδώ είναι απλός: ενώ τα πέντε νέα τζαμιά που βλέπετε σήμερα διακρίνονται για το μέγεθός τους, τους θόλους και τα μιναρέδες τους, το πιο γνωστό ιστορικό τζαμί της πόλης είναι ένα μικρό κτίριο, χτισμένο τον 15ο αιώνα με τούβλα και πλίνθους, με ξύλινη στέγη. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, το τζαμί χτίστηκε το έτος 831 του Ισλαμικού ημερολογίου (1427-28), ενώ ορισμένες πηγές αναφέρουν το 1425. Το 1714, κατά τη διάρκεια της περιόδου του Σουλτάνου Αχμέτ Γ', ο ηγούμενος του τεκέ, Σέιχ Μεχμέτ Μπάμπα, το ανακαίνισε, και η σημερινή του μορφή αντικατοπτρίζει τα χαρακτηριστικά των τζαμιών της Άγκυρας του τέλους του 17ου και της αρχής του 18ου αιώνα. Το γυναικείο τμήμα είναι ορθογώνιο, με διαστάσεις 20,25 μέτρα επί 13,45 μέτρα. Στο βόρειο τμήμα βρίσκεται ο χώρος για τους πιστούς και τα μπαλκόνια. Ο ανατολικός τοίχος στηρίζεται στον ναό του Αυγούστου από την εποχή της Ρώμης. Στο νότιο τμήμα, δίπλα στο τζαμί, βρίσκεται το μαυσωλείο του Hacı Bayram-ı Veli, χτισμένο το 1429, και αποτελεί μέρος του τζαμιού.

Στο εσωτερικό, θα βρείτε ξύλινη στέγη με περίτεχνα σχέδια, ένα γύψινο mihrab (νίκος) που φτάνει μέχρι τη στέγη, ένα ξύλινο μιναρέ με περίτεχνα σχέδια και κεραμικά πλακάκια από την Κιουτάγια του 18ου αιώνα κάτω από το μπαλκόνι του muezzin (αλεμπότη). Κατά τη διάρκεια της μεγάλης ανακαίνισης που πραγματοποιήθηκε το 2010-2011, ο βόρειος χώρος προσευχής κατεδαφίστηκε και ξαναχτίστηκε. Το τζαμί άνοιξε ξανά στις 14 Φεβρουαρίου 2011. Η σύγκριση ολοκληρώνεται εδώ: δίπλα στον μιναρέ των 88 μέτρων του Kocatepe, αυτός ο μικρός μιναρέ με δύο επίπεδα δείχνει την ιστορία των τζαμιών στην Άγκυρα. Οι κανόνες ευγένειας είναι ιδιαίτερα σημαντικοί εδώ: η πλατεία και το τζαμί είναι συνήθως γεμάτα κόσμο, υπάρχει ουρά στην είσοδο του μαυσωλείου.