Στην πορεία του μετώπου της Σακάρια: Πόλατλι.

Στο 31ο χιλιόμετρο της οδού προς την Εσκή Σεχίρ, στο χωριό Αλαγκόζ, βρίσκεται ένα διώροφο αγροτικό σπίτι. Κατά τη διάρκεια της Μάχης της Σακάρια, το Επιτελικό Σταθμό της Δυτικής Μέσης εγκαταστάθηκε εδώ. Το σπίτι ανήκε στον Τουρκολλού Αλί Αγκά από το χωριό. Ο Μουσταφά Κεμάλ διηύθυνε τον πόλεμο από αυτό το σπίτι για τρεις εβδομάδες. Στις 12 Αυγούστου 1921, ενώ επιθεωρούσε το μέτωπο, έπεσε από το άλογο και έσπασε ένα πλευρό, και συνέχισε να εργάζεται σε αυτά τα δωμάτια με το σπασμένο πλευρό. Μετά τον πόλεμο, το σπίτι παρέμεινε κατοικία της οικογένειας μέχρι το 1965, όταν οι κληρονόμοι το παραχώρησαν στο Υπουργείο Εθνικής Εκπαίδευσης. Το 1967, πέρασε στην αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Μουσείων του Ανιτκάμπιρ και ανακαινίστηκε. Ο πάνω όροφος άνοιξε για επισκέψεις στις 10 Νοεμβρίου 1968, ενώ ο κάτω όροφος το 1983.

Υπάρχουν δώδεκα δωμάτια, και όλα είναι διαμορφωμένα σύμφωνα με τη λειτουργία τους κατά τη διάρκεια του πολέμου: δωμάτιο του ανώτατου διοικητή, δωμάτιο του επιτελείου, δωμάτιο επικοινωνιών, δωμάτιο των βοηθών, τραπεζαρία των αξιωματικών, υπνοδωμάτιο και τραπεζαρία του Ατατούρκ, δωμάτιο αναπαύσης, ντουλάπα, βιβλιοθήκη, δωμάτιο αναμνηστικών και δωμάτιο για τους στρατιώτες. Τα εκθέματα και τα έγγραφα ανήκουν στον Ατατούρκ και στους αξιωματικούς της Δυτικής Μέσης. Στα δωμάτια του ανώτατου διοικητή και των επικοινωνιών στον πάνω όροφο, αντιλαμβάνεστε ότι μια έκταση μετώπου 100 χιλιομέτρων διοικούνταν όχι από μια πεδιάνα, αλλά από αυτά τα δύο μικρά δωμάτια ενός αγροτικού σπιτιού.

Πρακτικά: Το σπίτι είναι μικρό, σαράντα πέντε λεπτά είναι αρκετά. Επειδή είναι το πρώτο σημείο της διαδρομής, καλό είναι να έρθετε νωρίς το πρωί. Για τις ημέρες και τις ώρες λειτουργίας, ανατρέξτε στην πιο πρόσφατη ανακοίνωση του ιδρύματος που διαχειρίζεται το μουσείο. Εάν έχετε επισκεφθεί ήδη το Ανιτκάμπιρ, εδώ θα δείτε την πιο απλή εκδοχή της μεγάλης ιστορίας. Είναι εύκολο να εξηγήσετε στα παιδιά, καθώς σε κάθε πόρτα δωματίου είναι γραμμένη η χρήση του.

Πηγή

Ο σιδηροδρομικός σταθμός Malıköy, που βρίσκεται στην γραμμή Άγκυρας-Εσκί Σεχίρ, ήταν ένας από τους σημαντικότερους κόμβους μετά το στρατηγείο κατά τη διάρκεια της Μάχης της Σακάρια. Από εδώ τροφοδοτούνταν το μέτωπο: πυρομαχικά και στρατιώτες έφταναν με τρένο, ενώ οι τραυματίες λάμβαναν τις πρώτες τους φροντίδες σε αυτόν τον σταθμό. Ο σταθμός λειτουργούσε ταυτόχρονα ως νοσοκομείο, κέντρο εφοδιασμού και αεροδρόμιο. Βρίσκεται 30 χιλιόμετρα από την εθνική οδό Άγκυρας-Εσκί Σεχίρ, σε απόσταση έξι χιλιομέτρων από τη βιομηχανική περιοχή, και ανήκει στην πόλη Polatlı.

Το 2007, με απόφαση, ο σταθμός μετατράπηκε σε μουσείο μέσω της συνεργασίας του Γενικού Επιτελείου, του Υπουργείου Μεταφορών και της TCDD (Τουρκικών Σιδηροδρόμων), και άνοιξε τις πόρτες του στις 1 Ιουνίου 2008. Στον προαύλιο χώρο βρίσκεται ένα μνημείο αφιερωμένο σε 5.713 ήρωες και ένα άγαλμα του Ατατούρκ με πολιτικά ρούχα. Αυτό που τραβάει περισσότερο την προσοχή είναι τα αντικείμενα στις γραμμές: μια ατμομηχανή γερμανικής κατασκευής του 1897, που χρησιμοποιήθηκε στη Μάχη της Σακάρια και έχει αποκατασταθεί από την TCDD, καθώς και ένα βαγόνι γερμανικής κατασκευής του 1909. Δύο ακριβή αντίγραφα των αεροσκαφών της εποχής συμπληρώνουν την ιστορία του αεροδρομίου. Τα τμήματα των τρένων και των αεροσκαφών περιηγούνται με ηχητικά εφέ, ενώ στο κτίριο του σταθμού εκτίθενται σιδηροδρομικά αντικείμενα και εικόνες από τον Αγώνα για την Ανεξαρτησία.

Αφιερώστε του μια ώρα. Για οικογένειες με παιδιά, αυτό είναι το πιο αγαπημένο σημείο, καθώς η αφηρημένη αφήγηση του πολέμου μετατρέπεται σε μια ατμομηχανή, ένα βαγόνι και ένα αεροσκάφος. Το μουσείο ανήκει στην TCDD. Για τις ημέρες λειτουργίας, ανατρέξτε στη σελίδα των μουσείων της TCDD. Καθώς συνεχίζετε το δρόμο προς την Polatlı, να γνωρίζετε ότι πλησιάζετε την πραγματική γραμμή του μετώπου. Η διαδρομή από το Malıköy μέχρι το Duatepe διαρκεί περισσότερο από μισή ώρα.

Πηγή: Πολιτιστικό Πρόγραμμα, Wikipedia, Μουσείο Σιδηροδρομικού Σταθμού Malıköy της TCDD.

Το Duatepe, που βρίσκεται δυτικά της πόλης Polatlı και προσβάσιμο μέσω του χωριού Çekirdeksiz, είναι ένας από τους λόφους που αποτελούσαν την τελευταία αμυντική γραμμή κατά τη διάρκεια της Μάχης της Σακάρια. Αυτός ήταν ο πρώτος λόφος που ανακτήθηκε από τον εχθρό με την αντεπίθεση που ξεκίνησε στις 10 Σεπτεμβρίου 1921 από τον Αρχιστράτηγο, και θεωρείται το σημείο από όπου ξεκίνησε η υποχώρηση του ελληνικού στρατού από την Ανατολία. Στον λόφο βρίσκονται τα μνήματα 81 ηρώων, των οποίων τα ονόματα και τα στοιχεία έχουν χαραχτεί με χάλκινους χαρακτήρες στους τοίχους του μνημείου.

Το μνημείο και τα αγάλματα είναι έργο του γλύπτη Metin Yurdanur. Τα έργα ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 1999, φυτεύτηκαν δέκα χιλιάδες δέντρα στον λόφο, και το μνημείο εγκαινιάστηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2000. Ο χώρος αποτελείται από πέντε τμήματα: χώρος στάθμευσης, δρόμος πρόσβασης, πεζόδρομος, χώρος τελετών και το ίδιο το μνημείο. Το γλυπτικό σύμπλεγμα απεικονίζει προσωπικότητες της εποχής του πολέμου: τον Ατατούρκ πάνω σε άλογο, τον Ατατούρκ με τον υπαρχηγό του να παρατηρούν την πεδιάδα με ένα τηλεσκόπιο, τον Ισμέτ Ινώνου, τον Μάρσαλο Φεβζί Τσακμάκ και την Χαλιντέ Εντιμπ Αντιβάρ, η οποία συμβολίζει τις Τουρκίδες της Εθνικής Αντίστασης. Όλο το σύνολο έχει σχεδιαστεί ως η πορεία του λαού της Ανατολίας προς τη νίκη και τον πολιτισμό υπό την ηγεσία του Ατατούρκ.

Ο κύριος λόγος για να επισκεφθείτε αυτό το μέρος είναι η θέα: από τον λόφο μπορείτε να δείτε την πεδιάδα και καταλαβαίνετε γιατί ο πόλεμος διεξήχθη σε αυτές τις περιοχές, χωρίς να χρειάζεται να συμβουλευτείτε χάρτη. Το γλυπτικό σύμπλεγμα με το τηλεσκόπιο αποτυπώνει ακριβώς αυτή την οπτική γωνία. Κατά μήκος του πεζόδρομου, τα δέντρα έχουν μεγαλώσει, αλλά ο λόφος είναι αέρινος, οπότε καλό είναι να έχετε μαζί σας ένα μπουφάν. Το Duatepe βρίσκεται στο τμήμα Duatepe-Kartaltepe του εθνικού πάρκου. Είναι κλειστό τις Δευτέρες, αλλά ανοιχτό τις υπόλοιπες ημέρες. Στον χώρο των τελετών και μπροστά από τον τοίχο με τα ονόματα, πρέπει να τηρείται σιγή. Την εβδομάδα της επετείου, στα μέσα Σεπτεμβρίου, υπάρχει συνήθως πολύ κόσμος, οπότε καλό είναι να

Στα έξι χιλιόμετρα δυτικά της Πολάτλι, ακριβώς δίπλα στον αυτοκινητόδρομο E-90, βρίσκεται η Καρταλτέπε, ένα από τα πιο ορατά σημεία της μεθοριακής γραμμής. Σύμφωνα με διάφορες πηγές, το άγαλμα του "Στρατιώτη" από χάλυβα, μαζί με τη βάση του, έχει ύψος μεταξύ 32 και 40 μέτρων. Το άγαλμα εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο του 2008 και δημιουργήθηκε από τον Σαΐντ Ρουστέμ. Το μνημείο, γνωστό και ως "Σταματήστε, ταξιδιώτη", είναι αφιερωμένο στους 5.713 στρατιώτες που σκοτώθηκαν στη Σακάρια και είναι ορατό από τον δρόμο. Η Καρταλτέπε είναι ένα από τα κρίσιμα σημεία όπου σταμάτησε η ελληνική προέλαση στο εθνικό πάρκο.

Το Κέντρο Προβολής και Πληροφόρησης για τη Μάχη της Σακάρια και την Τουρκική Ιστορία, που βρίσκεται πίσω από το μνημείο, είναι η μεγαλύτερη εσωτερική στάση κατά μήκος της διαδρομής. Το κέντρο, του οποίου η κατασκευή ξεκίνησε ταυτόχρονα με τα εγκαίνια του μνημείου, λειτουργεί ως ένα πανοραμικό μουσείο και περιλαμβάνει χώρους προβολής, εκθεσιακούς χώρους, οθόνες πληροφοριών, διαδραστικά τραπέζια, προβολές φωτός και ήχου, διακοσμημένους χώρους με τρισδιάστατα μοντέλα και εικόνες, καθώς και τοίχους βίντεο, που αφηγούνται την ιστορία του πολέμου. Σύμφωνα με τις πηγές, διαθέτει πέντε ορόφους και η επίσκεψη διαρκεί περίπου μία ώρα. Εάν επισκέπτεστε με παιδιά, αφιερώστε ολόκληρη την ημέρα σε αυτό το σημείο, καθώς η σημασία των χαρακώματος στην πεδιάδα γίνεται πιο κατανοητή εδώ.

Το τμήμα της Καρταλτέπε είναι το πιο επισκέψιμο μέρος του εθνικού πάρκου. Είναι κλειστό τις Δευτέρες και τις Τρίτες, ενώ τις υπόλοιπες ημέρες είναι ανοιχτό κατά τις ώρες της ημέρας. Ελέγξτε τις τρέχουσες ώρες λειτουργίας και τυχόν χρεώσεις στην ιστοσελίδα της αρμόδιας διεύθυνσης. Η περιοχή γύρω από το μνημείο είναι ευρεία και επίπεδη, με λίγες ευκαιρίες για περπάτημα. Η διαδρομή από το Ντουατέπε διαρκεί λίγα λεπτά με το αυτοκίνητο, ενώ η απόσταση από το Σέχιτλέρ Κασί είναι μικρή. Είναι εφικτό να επισκεφθείτε και τα δύο μνημεία και το κέντρο την ίδια ημέρα.

Πηγή: Διοίκηση της Πολάτλι, Διεύθυνση Γεωργίας και Δασών, 9η Πε

Στην κορυφή Şehitler Kaşı, λίγο έξω από την πόλη Polatlı, σε απόσταση ογδόντα χιλιομέτρων από την Άγκυρα, βρίσκεται αυτό το μνημείο. Η κατασκευή του ξεκίνησε κατά τη συμπλήρωση πενήντα ετών από τη νίκη, στις 13 Σεπτεμβρίου 1971, και άνοιξε για το κοινό στις 28 Οκτωβρίου 1973. Στο μητρώο πολιτιστικής κληρονομιάς, ο γλύπτης αναφέρεται ως Haluk Tezonar. Το μνημείο αποτελείται από τρία μέρη: το κυρίως τμήμα, το γλυπτικό σύμπλεγμα και το μουσείο. Η διαδρομή ξεκινά από το ορεινό έδαφος στα 915 μέτρα και, μέσω 420 σκαλοπατιών, φτάνει στα 970 μέτρα. Ο δρόμος είναι αρχικά πλατύς και στενεύει καθώς ανεβαίνει. Στα δύο πλευρά υπάρχουν 42 ζεύγη κολώνων, οι οποίες συμβολίζουν τις ημέρες και τις νύχτες του πολέμου, ενώ ο στενός δρόμος συμβολίζει τη νίκη επί των ανώτερων εχθρικών δυνάμεων.

Στο τέλος των σκαλοπατιών, υπάρχουν ανάγλυφα που αφηγούνται την ιστορία της νίκης και το μουσείο. Στο μουσείο, υπάρχουν αγάλματα του Ανώτατου Αρχηγού Μουσταφά Κεμάλ, του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Φεβζί Τσακμάκ και του Διοικητή της Δυτικής Μέσης, Ισμέτ Ινώνου, καθώς και κολώνες με τα ονόματα αξιωματικών, από διοικητές λόχων μέχρι διοικητές σωμάτων, που συμμετείχαν στον πόλεμο, καθώς και έγγραφα και φωτογραφίες σχετικά με τη Μάχη του Σακάρια. Το γλυπτικό σύμπλεγμα απεικονίζει στρατιώτες, γυναίκες και παιδιά, υπογραμμίζοντας τη συμμετοχή ολόκληρου του λαού στον πόλεμο. Το νεκροταφείο του Σακάρια στην Πολάτλι άνοιξε για το κοινό το 1932, ενώ το μνημείο χτίστηκε σαράντα χρόνια αργότερα, με σκοπό να τιμήσει τη νίκη σε επίπεδο πόλης.

Τα 420 σκαλοπάτια αποτελούν μια απαιτητική ανάβαση. Οι επισκέπτες που είναι ηλικιωμένοι ή συνοδεύονται από μικρά παιδιά, θα πρέπει να ενημερωθούν στην είσοδο για την ύπαρξη δρόμου που οδηγεί με αυτοκίνητο στην κορυφή. Από εκεί ψηλά, μπορείτε να θαυμάσετε την Πολάτλι και την πεδιάδα. Αυτός είναι ένας τόπος μνήμης, όπου αναμένεται σιωπή και σεβασμός. Για όσους φτάνουν στην Πολάτλι με δημόσια μέσα μεταφοράς, αυτός είναι ο μοναδικός προορισμός. Λάβετε υπόψη ότι τα

Για να ολοκληρώσετε την ημέρα σας, στρέψτε την πορεία σας προς τα βορειοδυτικά, προς το χωριό Yassıhüyük, σε απόσταση είκοσι εννέα χιλιομέτρων από την Polatlı. Το Gordion ήταν η πρωτεύουσα της Φρυγίας. Ο οικισμός στον λόφο διαρκεί από τον τρίτο αιώνα π.Χ. έως την ρωμαϊκή περίοδο, ενώ η πεδιάδα είναι γεμάτη με περίπου ογδόντα πέντε τύμβους που χρονολογούνται από τον ένατο αιώνα π.Χ. έως τον δεύτερο αιώνα μ.Χ. Ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι ο τύμβος του Μίδα: ένα σωρό που χτίστηκε περίπου το 740 π.Χ., με ύψος που ξεπερνά τα πενήντα μέτρα και διάμετρο κοντά στα τριακόσια μέτρα. Το 1957, η ομάδα του Rodney Young κατάφερε να φτάσει στην ξύλινη θαλαμίσκο του τάφου, όπου βρέθηκε ένας βασιλιάς ξαπλωμένος σε ανοιχτό φέρετρο από κορμούς δέντρων, πάνω σε υφάσματα μωβ και χρυσού χρώματος, καθώς και χάλκινα σκεύη, χάλκινες αγκράφες, δερμάτινες ζώνες με χάλκινες λεπτομέρειες και εξαιρετικά καλά διατηρημένα ξύλινα έπιπλα με ανάγλυφα σχέδια. Οι αναλύσεις των υπολειμμάτων στα σκεύη έδειξαν ότι κατά τη διάρκεια της κηδείας, σερβίρονταν αρνί ή κατσικάκι και ένα είδος αλκοολούχου ποτού. Πιστεύεται ότι ο τάφος ανήκει στον πατέρα του Μίδα, τον Γορδία, και ότι το έργο αυτό ήταν το πρώτο μεγάλο έργο που ξεκίνησε ο Μίδας όταν ανέβηκε στον θρόνο.

Οι ανασκαφές ξεκίνησαν στις αρχές του 20ου αιώνα από τους αδελφούς Körte, και συνεχίστηκαν από το Μουσείο του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας υπό τη διεύθυνση του Young, από το 1950 έως το 1973. Το 2023, το Gordion συμπεριλήφθηκε στη λίστα Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το Μουσείο του Gordion, που άνοιξε το 1963, εκθέτει ευρήματα από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού έως την ρωμαϊκή περίοδο, σε χρονολογική σειρά, κοντά στον λόφο και τους τάφους. Η περιγραφή της εκδρομής "Στο Gordion με το τρένο" περιγράφει λεπτομερώς την περιοχή. Αφιερώστε δύο ώρες για να εξερευνήσετε τους τάφους, το μουσείο και τον λόφο. Για τις ώρες λειτουργίας, ανατρέξτε στη σελίδα της Διεύθυνσης Μουσείων. Η επιστροφή στην Άγκυρα είναι περίπου ενενήντα χιλιόμετρα