Δύο ημέρες από την Άγκυρα προς τη χώρα των Χιττιτών.

Στην περιοχή Ulus, στους πρόποδες του Κάστρου της Άγκυρας, βρίσκονται δύο οθωμανικά κτίρια: το Mahmut Paşa Bedesteni και το Kurşunlu Han. Το μουσείο ιδρύθηκε το 1921, όταν ο Ατατούρκ ζήτησε τη δημιουργία ενός μουσείου για τα έργα των Χετταίων. Αρχικά, στεγάστηκε σε έναν πύργο του κάστρου, με την ονομασία Μουσείο των Χετταίων, και η συλλογή φιλοξενήθηκε προσωρινά στον ναό του Αυγούστου και στα ρωμαϊκά λουτρά. Το 1938, ξεκίνησαν εργασίες αναστήλωσης και το μουσείο μεταφέρθηκε στο Bedesteni. Το κεντρικό τμήμα του Bedesteni άνοιξε για το κοινό το 1943, ενώ οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1968. Το 1997, το μουσείο ανακηρύχθηκε "Μουσείο της Χρονιάς" στην Ευρώπη, το πρώτο τουρκικό μουσείο που έλαβε αυτό το βραβείο.

Για την επίσκεψη, επικεντρωθείτε στην προσεκτική εξερεύνηση των εκθεμάτων των Χετταίων. Ξεκινήστε από την παλαιολιθική περίοδο και προχωρήστε στα εκθέματα των Χετταίων: τα ηλιακά κυκλικά μοτίβα και τα χάλκινα αγάλματα με ελάφια και φώκιες από τους βασιλικούς τάφους της Alacahöyük, τα ανάγλυφα της πύλης της Alacahöyük με τη σφίγγα, που απεικονίζουν τον βασιλιά και τη βασίλισσα μπροστά από το βωμό, ακροβάτες που καταπίνουν σπαθιά και ανεβαίνουν σκάλες, μουσικούς και σκηνές κυνηγιού, το πρωτότυπο του αγάλματος του πολεμιστή στην πύλη του Hattuşa, και μια επιστολή της αιγυπτιακής βασίλισσας προς τον βασιλιά των Χετταίων, που βρέθηκε στο Boğazköy. Αύριο θα δείτε αντίγραφα ή τις κενές θέσεις αυτών των αντικειμένων. Επομένως, εξετάστε προσεκτικά τις λεπτομέρειες: την περίπλοκη εργασία στα αγάλματα, την κατεύθυνση της κίνησης των μορφών στα ανάγλυφα, τη στάση του πολεμιστή στην πύλη.

Πρακτικές πληροφορίες: Η διεύθυνση είναι Gözcü Sokak No 2, πάνω από το μονοπάτι που οδηγεί στο κάστρο, προσβάσιμο με τα πόδια από την περιοχή Ulus. Είναι ανοιχτό καθημερινά, διαθέτει ηχητικό οδηγό και δέχεται την κάρτα Müzekart. Ορισμένοι χώροι του μουσείου υπόκεινται σε περιοδικές εργασίες συντήρησης. Ελέγξτε τις ανακοινώσεις στην επίσημη ιστοσελίδα. Αφιερώστε τουλάχιστον δύο ώρες, και τουλάχιστον μισή ώρα για το τμήμα των

Σε απόσταση εξήντα χιλιομέτρων νότια της Άγκυρας, δώδεκα χιλιόμετρα από την Χαϊμάνα και δύο χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Ντερεκιογλου, βρίσκεται ένας βραχώδης λόφος που υψώνεται εξήντα μέτρα πάνω από το στενό φαράγγι του ποταμού Μπαγιακούπ. Στην περιοχή, ο λόφος αυτός είναι γνωστός ως "Gavur Kalesi" (Κάστρο του Εθνικά Άλλου). Στην νότια πλευρά της κορυφής, υπάρχουν τρεις φιγούρες χαραγμένες σε βράχο: δύο μεγάλες ανδρικές θεότητες που βαδίζουν προς τα αριστερά και, απέναντί τους, μια μικρότερη θεότητα, καθισμένη με μυτερό κεφάλι. Τα κεφάλια των θεοτήτων με τα κέρατα, οι κοντές φούστες, τα παπούτσια με καμπυλωτές μύτες και τα σπαθιά στις ζώνες τους, αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία της Χεττικής τέχνης. Ένας από τους θεούς έχει γενειάδα, ενώ ο άλλος είναι ξυρισμένος. Η μορφή της θεότητας είναι δύσκολο να διακριθεί με γυμνό μάτι σήμερα, αλλά είναι πιο ευδιάκριτη όταν το φως έρχεται πλάγια.

Πάνω από τις αναγλύφες, υπάρχει ένας κυκλώπειος τοίχος κατασκευασμένος από μεγάλες πέτρες, και πίσω από αυτόν, υπάρχει ένας δωματιο με τοίχο από πέτρες, η λειτουργία του οποίου εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης. Έχουν διατυπωθεί διάφορες ερμηνείες, όπως τάφος του βασιλιά, ιερός χώρος ή παρατηρητήριο, αλλά δεν έχουν βρεθεί γραπτές αποδείξεις. Ο λόφος χρησιμοποιήθηκε κατά τις περιόδους των Χετών και των Φρυγών. Ταξιδιώτες το επισκέφτηκαν τη δεκαετία του 1860, ενώ το 1930, ο H. H. von der Osten από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο, πραγματοποίησε ανασκαφές κατόπιν αιτήματος του Ατατούρκ. Το Πανεπιστήμιο Bilkent διεξήγαγε έρευνες μεταξύ 1993 και 1998. Το άρθρο του Ali Özcan, που δημοσιεύτηκε στο "Belleten" το 2014, αποτελεί μια σύγχρονη πηγή που συγκρίνει τις αναγλύφες με κείμενα των Χετών.

Πρακτικές πληροφορίες: Ο λόφος βρίσκεται στα δεξιά, κατά μήκος του δρόμου που οδηγεί από την Χαϊμάνα προς την Ντερεκιογλου, στην περιοχή Mandıra. Δεν υπάρχουν πληροφορίες για εισιτήρια ή συγκεκριμένες ώρες λειτουργίας. Η ανάβαση είναι σύντομη, αλλά βραχώδης, οπότε απαιτούνται κατάλληλα παπούτσια. Ο δήμος ανακοίνωσε το 2021 ένα έργο που περι

Ακριβώς πάνω από το Βόγκαζκαλέ, σε απόσταση 190 χιλιομέτρων από την Άγκυρα. Η πόλη, η οποία έγινε πρωτεύουσα κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Χατουσίλι Α' γύρω στο 1650 π.Χ., παρέμεινε το κέντρο του Χεττιτικού κράτους μέχρι περίπου το 1180 π.Χ., όταν κατέρρευσε κατά την περίοδο του Χαλκού. Στη συνέχεια, πυρπολήθηκε και εγκαταλείφθηκε. Ο Charles Texier αναγνώρισε τα ερείπια το 1834, ο Hugo Winckler ξεκίνησε τις ανασκαφές το 1906 και ανακάλυψε το αρχείο με τα κείμενα σε κωνική γραφή. Ο Kurt Bittel ανέλαβε το έργο το 1931 εκ μέρους του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, ενώ οι Peter Neve, Jürgen Seeher και από το 2006 ο Andreas Schachner συνεχίζουν το έργο. Το αρχείο περιέχει περίπου τριάντα χιλιάδες πινακίδες. Μια από αυτές, η πινακίδα της Συνθήκης της Καδές, βρέθηκε εδώ και σήμερα εκτίθεται στα Αρχαιολογικά Μουσεία της Κωνσταντινούπολης. Η πόλη ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO το 1986, ενώ το αρχείο ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Μνήμης το 2001.

Η διαδρομή για την επίσκεψη ξεκινά από το κάτω μέρος: πρώτα, ο Μεγάλος Ναός στην Κάτω Πόλη, και στη συνέχεια, οι πύλες του τείχους που εκτείνεται για περισσότερα από έξι χιλιόμετρα. Οι λιονταροί της Πύλης των Λιονταριών βρίσκονται ακόμα στη θέση τους. Στην Πύλη της Γης, περνάτε μέσα από μια σήραγγα από πέτρα μήκους εβδομήντα μέτρων και βγαίνετε σε μια ράμπα. Πάνω, βρίσκεται η θέση της Πύλης των Σφίγγων. Τα πρωτότυπα σφίγγες βρίσκονται στο Μουσείο του Βόγκαζκαλέ. Στην Πύλη του Βασιλιά, υπάρχει ένα αντίγραφο ενός πολεμιστή. Το πρωτότυπο το είδατε χθες στην Άγκυρα. Το Μπιγιούκκαλέ είναι το βασιλικό κάστρο και η τοποθεσία του αρχείου. Στο Νισάντας, υπάρχει μια ιερογλυφική επιγραφή χαραγμένη στον βράχο. Το 2005, ένα τμήμα του τοίχου από πλίνθους μήκους εξήντα πέντε μέτρων ανακατασκευάστηκε με την αυθεντική τεχνική. Μόνο εκεί μπορείτε να δείτε πώς ήταν το Χεττιτικό τείχος σε πραγματικό μέγεθος.

Πρακτικά: Ο αρχαιολογικός χώρος είναι αρκετά μεγάλος για να τον επισκεφ

Περίπου δύο χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Χαττούσας, βρίσκεται η ιερή περιοχή. Δύο ανοιχτές θαλάμες σκαλισμένες στον βράχο, ανάμεσα σε φυσικούς βράχους. Μπροστά τους, σώζονται μόνο τα θεμέλια των ναών που κάποτε φύλαγαν την είσοδο. Οι περισσότερες από τις ανάγλυφες παραστάσεις δημιουργήθηκαν στα τέλη του 13ου αιώνα π.Χ., κατά τη διάρκεια της βασιλείας των Τουθαλιά και Σουπιλουλίουμ Β', αλλά είναι γνωστό ότι η περιοχή χρησιμοποιήθηκε πολύ νωρίτερα.

Η αίθουσα Α είναι μια μεγάλη γκαλερί: περισσότεροι από εξήντα θεοί παρελαύνουν σε δύο ομάδες, με τους αρσενικούς θεούς στον αριστερό τοίχο και τις θεές στη δεξιά πλευρά. Οι δύο ομάδες συναντιούνται στον πίσω τοίχο: ο Θεός της Καταιγίδας Τεσούπ, που στέκεται πάνω από τους θεούς των βουνών, και η Θεά του Ήλιου Χεπατ, που στέκεται πάνω σε μια πάνθηρα, μαζί με τους γιους και τις κόρες τους. Δώδεκα θεοί του υπογείου και θεοί των βουνών βρίσκονται επίσης σε αυτή την αίθουσα. Η είσοδος στην αίθουσα Β γίνεται μέσω ενός στενού διαδρόμου και η αίθουσα είναι πιο προσωπική: στην είσοδο, υπάρχουν φύλακες με κεφάλια ζώων και φτερά, ενώ στο εσωτερικό, δώδεκα θεοί του υπογείου, ο Θεός του Σπαθιού και η πιο διάσημη παράσταση, όπου ο Σαρρούμα αγκαλιάζει τον Τουθαλιά, με το χέρι του στον ώμο του βασιλιά. Πιστεύεται ότι αυτή η αίθουσα είναι ένα μνημείο ή ένας χώρος αφιερωμένος στον Τουθαλιά, κατασκευασμένος από τον γιο του. Η γενική ερμηνεία είναι ότι ο χώρος χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της εαρινής γιορτής της νέας χρονιάς. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2021 υποστήριξε ότι οι αναγλύφες απεικονίζουν τον ουρανό, τη γη και τον κάτω κόσμο, δηλαδή ολόκληρο το σύμπαν.

Πρακτικές συμβουλές: Το φως που έρχεται υπό γωνία αναδεικνύει τις αναγλύφες, ενώ το μεσημεριανό φως τις κάνει να φαίνονται επίπεδες. Προτιμήστε το πρωί ή το απόγευμα. Μην αγγίζετε τον βράχο. Για να δείτε τη διαφορά στο ύψος των μορφών, πλησιάστε στο επίπεδο των γονάτων. Μία ώρα είναι αρκετή. Για πληροφορίες σχετικά με τα εισιτήρια, επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα. Το μουσείο βρίσκεται λίγα λεπτά από το κέντρο της Μπογάζκαλε.

Πηγές: Hittite Monuments, Yazılıkaya; Wikipedia

Στο κέντρο του Μπογάζκαλε, στην περιοχή Τσαρσί, σε απόσταση 82 χιλιομέτρων από το Τσόρουμ. Το μουσείο άνοιξε το 1966, ανακαινίστηκε το 2011 και εκείνη τη χρονιά απέκτησε την πραγματική του μορφή. Δύο σφίγγες που βρέθηκαν στο Γιερκάπι το 1907, καταστράφηκαν σε μια πυρκαγιά που έπληξε την πόλη. Τα θραύσματα στάλθηκαν στο Βερολίνο για αποκατάσταση το 1915-1917. Η μία σφίγγα επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη το 1924, ενώ η άλλη παρέμεινε στο Βερολίνο. Οι διαπραγματεύσεις για την επιστροφή της συνεχίστηκαν μέχρι το 1938, διακόπηκαν λόγω του πολέμου και της διαίρεσης του Βερολίνου, και ξεκίνησαν ξανά το 1974. Το 1987, απευθύνθηκε στην UNESCO. Το 2011, οι δύο χώρες κατέληξαν σε συμφωνία. Η σφίγγα ήρθε από το Βερολίνο, και η αντίστοιχη από την Κωνσταντινούπολη, και έκτοτε βρίσκονται δίπλα-δίπλα εδώ από τις 26 Νοεμβρίου 1991. Είναι κατασκευασμένες από ασβεστόλιθο, σκαλισμένες περίπου το 1300 π.Χ., έχουν σώμα λιονταριού και ανθρώπινο πρόσωπο.

Εκτός από την αίθουσα των σφιγγών, το μουσείο παρουσιάζει χρονολογικά όλα τα στρώματα της πόλης, από την Παλαιολιθική περίοδο μέχρι τη Βυζαντινή εποχή: μια πόρτα με κεφάλι ταύρου, που θεωρείται ότι συμβολίζει τον θεό των καταιγίδων, πινακίδες με κείμενο σε κωνικά σύμβολα και ιερογλυφικά, μακέτες της Χατούσα και του Μεγάλου Ναού, και επιτύμβιες στήλες από την ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο. Οι μακέτες επιτρέπουν να δείτε την πόλη από ψηλά, και η επίσκεψη στο μουσείο είναι ιδανική πριν την επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο. Οι εκθέσεις συμπληρώνονται από ενημερωτικές πινακίδες και αναπαραστάσεις.

Πρακτικά: Το μουσείο είναι ανοιχτό καθημερινά, δέχεται την κάρτα Μουζεκάρτ. Για το ακριβές ωράριο, ανατρέξτε στην επίσημη ιστοσελίδα. Είναι ένα μικρό μουσείο, και μια ώρα είναι αρκετή. Στο Μπογάζκαλε, κάντε ένα διάλειμμα για το μεσημεριανό γεύμα και κατευθυνθείτε προς το Αλάτσα. Ο δρόμος για το Αλατσογιούκ διαχωρίζεται από το Τσόρουμ.

Πηγή:

Σε απόσταση δεκαπέντε χιλιομέτρων βόρεια της πόλης Αλάτσα, στο χωριό Αλατζαχόι, και πενήντα χιλιόμετρα από την πόλη Τσόρουμ, βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος. Ο λόφος περιέχει στρώματα που χρονολογούνται από την προϊστορική εποχή έως την Οθωμανική περίοδο, με δεκαπέντε διαδοχικά στρώματα κατασκευών. Δύο είναι τα στοιχεία που τον κάνουν διάσημο. Πρώτον, οι βασιλικοί τάφοι της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, που χρονολογούνται στον τρίτο αιώνα π.Χ.: οι νεκροί είναι τοποθετημένοι με το κεφάλι τους προς τη Δύση, με τα γόνατα λυγισμένα, και δίπλα τους βρίσκονται χρυσά στεφάνια, κούμπες, μπρούτζινα αγάλματα και μπρούτζινα αντικείμενα, η χρήση των οποίων εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης, όπως ηλιακά ημερολόγια, ελάφια και ταύροι. Οι τάφοι έχουν αποκατασταθεί και είναι επισκέψιμοι, ενώ τα αυθεντικά αντικείμενα εκτίθενται στην Άγκυρα. Δεύτερον, η Νότια Πύλη με τις Σφίγγες: ανάμεσα σε δύο πύργους, δύο μονολιθικοί στύλοι ύψους τεσσάρων μέτρων έχουν σκαλισμένες σφίγγες στο κάτω μέρος τους, οι οποίες έχουν διατηρηθεί. Οι ανάγλυφες παραστάσεις στους στύλους απεικονίζουν τον βασιλιά και τη βασίλισσα σε τελετουργική σκηνή, ακροβάτες, μουσικούς και κυνηγούς. Μπορείτε να δείτε αντίγραφα αυτών των παραστάσεων, και να τα συγκρίνετε με τα αυθεντικά που εκτίθενται στο μουσείο. Η επικρατούσα άποψη τοποθετεί την χρονολογία κατασκευής στον 13ο αιώνα π.Χ.

Η ιστορία των ανασκαφών συνδέεται με την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας: οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1907 από τον Μακρίτι Μπέι, και το 1935, κατόπιν εντολής του Ατατούρκ, η Τουρκική Ιστορική Εταιρεία ανέλαβε τις ανασκαφές, αρχικά υπό τον Ρεμζί Ογούζ Αρίκ, και στη συνέχεια, από το 1936 έως το 1970, υπό τη διεύθυνση του Χαμίτ Ζουμπέρ Κοσάι. Από το 1997 έως το 2018, οι ανασκαφές συνεχίστηκαν από το Πανεπιστήμιο της Άγκυρας. Κοντά στον λόφο, στο Γκιόλπιναρ, βρίσκεται το φράγμα των Χετταίων, που χτίστηκε περίπου το 1240 π.Χ. από τον Τουθαλιά IV. Το