Πεζοπορία από την Γαλατά προς την Τοπχανέ, στην παλιά περιοχή του λιμανιού.

Σε έναν από τους δρόμους που ξεκινούν από τη βάση του Πύργου της Γαλατάς και καταλήγουν στην οδό των Τραπεζών, αυτή η σκαλωσιά, που κατηφορίζει με καμπύλες, είναι από τα πιο φωτογραφημένα σημεία της περιοχής του Καρακόι. Η σκαλωσιά κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα από τον Αβραάμ Σαλόμον Καμόντο, τον επικεφαλής μιας από τις σημαντικότερες οικογένειες τραπεζιτών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι πηγές διαφωνούν σχετικά με την ακριβή ημερομηνία κατασκευής, με κάποιες να αναφέρουν τη δεκαετία του 1850 και άλλες τη περίοδο μεταξύ 1870 και 1880.

Σύμφωνα με τις πηγές, η σκαλωσιά εξυπηρετούσε δύο σκοπούς. Συντόμευε τη διαδρομή από το σπίτι του Καμόντο προς την οδό των τραπεζών και διευκόλυνε την πρόσβαση των παιδιών του στο κοντινό αυστριακό σχολείο. Επομένως, αυτή η επιβλητική κατασκευή είναι στην πραγματικότητα μια συντόμευση και εξακολουθεί να εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό σήμερα, με τους ανθρώπους να κινούνται συνεχώς μεταξύ Καρακόι και Γαλατά μέσω αυτής.

Ο σχεδιασμός της βρίσκεται κάπου ανάμεσα στο Νεοκλασικό και το πρώιμο Αρ Νουβό. Οι καμπύλες γραμμές δίνουν στη σκαλωσιά μια γλυπτική εμφάνιση, και γι' αυτό είναι καλύτερο να την θαυμάσετε από τον δρόμο ή από την πάνω πλατφόρμα. Δώστε προσοχή στο διακοσμητικό μοτίβο στις μπάρες και στο εξαγωνικό σχήμα των σκαλοπατιών. Λέγεται ότι αυτό το σχήμα επιλέχθηκε για να αποτρέψει τα παιδιά από το να γλιστρήσουν και να πέσουν. Ο φωτογράφος Ενρί Καρτιέ-Μπρεσόν κατέγραψε τη σκαλωσιά με την κάμερά του το 1964, και από τότε έχει γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της πόλης.

Εάν θέλετε να τραβήξετε φωτογραφίες, επιλέξτε τις πρώτες ώρες του πρωινού, καθώς η περιοχή γίνεται πιο πολυσύχναστη καθώς περνάει η μέρα. Επειδή η σκαλωσιά είναι στενή, αφήστε χώρο στους ανθρώπους που ανεβαίνουν και κατεβαίνουν και μην σταματάτε για πολύ ώρα στα σκαλοπάτια. Στο τέλος της σκαλωσιάς, θα βρεθείτε απευθείας στην οδό των Τραπεζών. Το επόμενο αξιοθέατο, το SALT Galata, βρίσκεται λίγα βήματα παραπέρα.

Πηγή: Wikipedia (Kamondo Stairs).

Η ονομασία της λεωφόρου Μπανκαρλάρ (Bankalar Caddesi) προέρχεται από το παλαιότερο όνομά της, Βοϊβόντα (Voyvoda). Ο Εβλιά Τσελεμπί αναφέρει αυτή τη λεωφόρο ως "Δρόμος του Βοϊβόντα" τον 17ο αιώνα. Στα τελευταία χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η λεωφόρος ήταν το οικονομικό κέντρο της αυτοκρατορίας, και οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες βρίσκονταν εκεί μέχρι τη δεκαετία του 1990. Το χρηματιστήριο, που ιδρύθηκε το 1866 με την ονομασία "Χρηματιστήριο Ντερσάαδετ", βρισκόταν επίσης σε αυτή τη λεωφόρο, μέχρι το 1995, όταν μεταφέρθηκε στην περιοχή Ιστινιέ.

Το πιο εντυπωσιακό κτίριο της λεωφόρου είναι το κεντρικό κτίριο της Οθωμανικής Τράπεζας, σχεδιασμένο από τον Γάλλο αρχιτέκτονα με λιβανέζικες ρίζες, Αλεξάντρ Βαλαύρι, και το οποίο τέθηκε σε λειτουργία το 1892. Προσπαθήστε να δείτε το κτίριο από τις δύο πλευρές του. Η πρόσοψη που βλέπει στη λεωφόρο είναι μια σοβαρή, νεοκλασική όψη, διακοσμημένη με ανάγλυφα, που θυμίζει τράπεζα. Η πίσω όψη, που βλέπει στον Κεράτιο Κόλπο, είναι πιο περίτεχνη, με μπαλκόνια και στοιχεία ανατολίτικης αισθητικής. Αυτή η διαφορά μεταξύ των δύο όψεων μπορεί να ερμηνευθεί ως έκφραση της θέσης της τράπεζας μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Το κτίριο λειτούργησε ως κεντρική έδρα της τράπεζας από το 1892 έως το 1999. Μετά από μια ανακαίνιση υπό την ηγεσία του Χαν Τιουμέρτεκιν, άνοιξε τον Νοέμβριο του 2011 ως SALT Galata. Το πρώτο μέρος που πρέπει να επισκεφθείτε είναι το Μουσείο της Οθωμανικής Τράπεζας, που βρίσκεται στον ημιόροφο. Το μουσείο, που ιδρύθηκε το 2002, είναι το πρώτο μουσείο που ιδρύθηκε από μια ιδιωτική τράπεζα στην Τουρκία, και βρίσκεται μέσα στους χώρους όπου η τράπεζα άρχισε τη λειτουργία της το 1892. Μέσω εκθεμάτων όπως τραπεζογραμμάτια, βιβλία, μετοχές και φωτογραφίες προσωπικού, το μουσείο αφηγείται την ιστορία της τράπεζας μέχρι το 1933. Ο χώρος στο ισόγειο αφηγείται τη διαδικασία κατασκευής του κτιρίου, και ένα μέρος της συλλογής είναι επίσης διαθέσιμο online μέσω της πλατφόρμας Google Arts & Culture.

Στους αν

Καθώς περπατάτε από την οδό των Τραπεζών προς τα δυτικά, προς την οδό Galata Mahkemesi, ανάμεσα στα στενά σοκάκια, υψώνεται ένας μιναρές με τετράγωνο σώμα και μυτερό θόλο. Δεν μοιάζει με κανέναν άλλο μιναρέ στην Κωνσταντινούπολη, καθώς η ιστορία του διαφέρει από αυτή των περισσότερων τζαμιών της πόλης. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, στην περιοχή αυτή υπήρχε ένας μεγάλος ναός που είχαν χτίσει οι Δομινικανοί μοναχοί τον 14ο αιώνα. Μετά την κατάκτηση, γύρω στο 1475, ο Φατίχ Σουλτάνος Μωάμετ το μετέτρεψε σε τζαμί, ως κληροδότημα, και αναφέρεται στα έγγραφα ως Τζαμί Γκαλάτα. Μετά την πτώση του κράτους των Μπενί Νασρ το 1492, οι Μουσουλμάνοι από την Ανδαλουσία που ήρθαν από την Ισπανία εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, και το τζαμί άρχισε να ονομάζεται Αραμπικό Τζαμί.

Ο μιναρές είναι μια μετατροπή ενός παλιού καμπαναριού. Το τετράγωνο σχέδιό του και τα τριπλά παράθυρα θυμίζουν τους μιναρέδες της εποχής των Ομεγιανών στη Συρία. Στο εσωτερικό, οι Γοτθικές καμάρες προς την κατεύθυνση της προσευχής είναι το πιο εμφανές στοιχείο της μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής. Στο κτίριο συνυπάρχουν στοιχεία από τον Μεσαίωνα, τον 18ο και τον 20ο αιώνα. Προσπαθήστε να διακρίνετε αυτά τα διαφορετικά στρώματα στο εσωτερικό. Τον 18ο αιώνα, η Σαλίχα Σουλτάν επεξέτεινε και ανακαίνισε το κτίριο, και το 1734-35 πρόσθεσε ένα σιντριβάνι. Το 1868-69, η Αδίλε Σουλτάν κατασκεύασε μια δεξαμενή νερού και μια βρύση στην αυλή. Μεταξύ 1913 και 1919, ο Χασάν Μπέι από την Κρήτη πραγματοποίησε μια εκτεταμένη ανακαίνιση, κατά την οποία αντικαταστάθηκε η στέγη, προστέθηκε μια βεράντα σε αραβικό στυλ στην είσοδο, και οι ιταλικές επιτύμβιες πλάκες που βρέθηκαν στο έδαφος μεταφέρθηκαν στα Αρχαιολογικά Μουσεία της Κωνσταντινούπολης.

Το Αραμπικό Τζαμί είναι σήμερα ο τόπος λατρείας της γειτονιάς. Επισκεφθείτε το εκτός των ωρών της προσευχής, και αφαιρέστε τα παπούτσια σας στην είσοδο. Οι γυναίκες πρέπει να καλύπτουν

Καθώς περπατάτε από την περιοχή του Καρακόι προς τα ανατολικά και φτάνετε στην πλατεία Τοπχανέ, το μεγάλο κτίριο με τον θόλο που βρίσκεται μπροστά σας είναι το τζαμί του συγκροτήματος που έχτισε ο Κιλίτς Αλί Πασά, υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Μιμάρ Σινάν. Σύμφωνα με την επιγραφή, το τζαμί ολοκληρώθηκε το 1580. Ο Σινάν ανέλαβε αυτό το έργο στα τελευταία χρόνια της ζωής του, όταν ήταν ήδη ενενήντα ετών. Το συγκρότημα χτίστηκε σε μια προβλήτα, στην άκρη της θάλασσας. Σήμερα, λόγω της αναγόμωσης της ακτής, τα κτίρια του Galataport βρίσκονται μπροστά από το τζαμί.

Το σχέδιο του τζαμιού είναι μια μικρότερης κλίμακας εκδοχή της Αγίας Σοφίας. Ο κύριος θόλος, με διάμετρο περίπου 12,70 μέτρα, υποστηρίζεται από δύο ημικυκλικούς θόλους κατά μήκος του άξονα της καμπίλα (κατεύθυνσης προς τη Μέκκα). Μπαίνοντας μέσα, μπορείτε να παρατηρήσετε αυτό το σχέδιο κοιτάζοντας την οροφή. Σε αντίθεση με την επιβλητικότητα του Σουλεϊμανιέ, εδώ συναντάτε έναν πιο συμπαγή και ισορροπημένο εσωτερικό χώρο. Το μιχράμπ (η θέση για την προσευχή) βρίσκεται μέσα σε μια προεξοχή που εξέχει από τον τοίχο και είναι διακοσμημένο με πλακάκια από τα καλύτερα εργαστήρια της Νίκαιας. Οι επιγραφές στην είσοδο και οι γραφές στο μιχράμπ γράφτηκαν από τον γραμματικό Ντεμίρτσικουλύ Γιουσούφ Εφέντι, από την τελευταία γενιά του σχολείου του Καραχισάρι.

Εκτός από το τζαμί, το συγκρότημα περιλαμβάνει ένα μεντρεσέ (σχολή) με δεκαεπτά κελιά, ένα χαμάμ (λουτρό), ένα οκταγωνικό μαυσωλείο του Κιλίτς Αλί Πασά, ένα σχολείο για παιδιά και ένα σεμπίλ (πηγή νερού). Το τζαμί και το μαυσωλείο ανακαινίστηκαν το 2011, ενώ το υπόλοιπο συγκρότημα, συμπεριλαμβανομένου του μεντρεσέ, ανακαινίστηκε μέχρι το 2015. Στο προαύλιο βρίσκονται τάφοι, μεταξύ των οποίων και αυτός του Ναυάρχου Ατές Μεχμέτ Πασά. Η παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο το τζαμί, το μαυσωλείο και το χαμάμ στηρίζονται το ένα στο άλλο, από το προαύλιο, είναι ο ευκολότερος τρόπος για να κατανοήσετε την τοποθεσία του συγκροτήματος στην ακτή.

Προσέξτε τις ώρες των προ

Το χαμάμ, που βρίσκεται ακριβώς δίπλα από το τζαμί, αποτελούσε ένα σημαντικό κομμάτι του συγκροτήματος, αποφέροντας έσοδα. Σύμφωνα με την "Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια της TDV", ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 1583. Το χαμάμ, που βρίσκεται σε μια περιοχή δίπλα στο λιμάνι, εξυπηρετούσε τους ναυτικούς και παράλληλα παρείχε έσοδα στο ίδρυμα. Σχεδιάστηκε ως ένα ενιαίο χαμάμ, χωρίς διαχωρισμό μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Το πιο ιδιαίτερο στοιχείο της κατασκευής είναι ο χώρος του "θερμού". Αυτός ο χώρος, με εξαγωνικό σχέδιο, διαθέτει έξι θόλους, από τους οποίους τέσσερις χρησιμοποιούνται για το μπάνιο, ενώ οι δύο άλλοι οδηγούν σε δύο παρακείμενους χώρους ψύξης. Στο κέντρο βρίσκεται μια πλατφόρμα, ενώ στην κορυφή υπάρχει ένας θόλος που επιτρέπει την είσοδο του φωτός. Οι τοίχοι είναι κατασκευασμένοι με μια τεχνική τοιχοποιίας που συνδυάζει πέτρα και τούβλο. Με την πάροδο των αιώνων, οι σεισμοί προκάλεσαν ζημιές, κυρίως στον θόλο, και το κτίριο παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς συντήρηση.

Το 2005, η οικογένεια İren αγόρασε το κτίριο και ξεκίνησε μια εκτεταμένη ανακαίνιση. Η εργασία, υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Cafer Bozkurt, διήρκεσε περίπου επτά χρόνια και ολοκληρώθηκε το 2012. Κατά τη διάρκεια της ανακαίνισης, απομακρύνθηκαν οι ξύλινοι χώροι αποδυτηρίων που είχαν προστεθεί στον χώρο ψύξης, αποκαλύπτοντας τον αρχικό σχεδιασμό του Sinan. Ο θόλος ανακαινίστηκε με παραδοσιακές τεχνικές. Το έργο βραβεύτηκε με το Εθνικό Βραβείο Αρχιτεκτονικής το 2016 και με το Βραβείο Europa Nostra το 2017.

Σήμερα, το χαμάμ λειτουργεί ξανά. Το κτίριο, που αρχικά εξυπηρετούσε μόνο άνδρες, είναι πλέον ανοιχτό σε γυναίκες και άνδρες σε διαφορετικές ώρες. Εάν επιθυμείτε να το επισκεφθείτε και να μπείτε μέσα, μπορείτε να βρείτε τις ώρες λειτουργίας και τους όρους χρήσης στην επίσημη ιστοσελίδα του χαμάμ. Ακόμη και αν απλώς περνάτε από δίπλα, η θέα του θολωτού κτιρίου και η παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο ο Sinan σχεδίασε το τζαμί και το χαμάμ δίπλα-δίπλα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

Πηγές: TDV İslam Ansiklopedisi (Ισλαμική Εγκυκλο

Όταν βγαίνετε από το χαμάμ, σταματήστε πρώτα μπροστά από τη βρύση του Tophane. Αυτή η πλατεία βρύση, που χτίστηκε το 1732 από τον Μαχμούτ Α', έχει τετράγωνο σχέδιο, οι τέσσερις όψεις της είναι πανομοιότυπες και οι γωνίες της είναι στρογγυλεμένες μέχρι τα δύο τρίτα του ύψους της. Εξετάστε προσεκτικά τις πέτρινες διακοσμήσεις στις όψεις: τα δέντρα με τα φρούτα που αναδύονται από τα βάζα και τα μπουκέτα λουλουδιών σε γλάστρες είναι τοποθετημένα σε ορθογώνιες κορνίζες. Μαζί με τα κυματιστά κηροπήγια στις γωνίες, η βρύση αποτελεί ένα τυπικό παράδειγμα της μετάβασης από την κλασική οθωμανική αισθητική στις δυτικές διακοσμήσεις και θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες πλατείες βρύσες της Κωνσταντινούπολης. Το ιστορικό ποίημα ανήκει στον ποιητή Nafihi. Η βρύση κάποτε βρισκόταν στην ακτή, αλλά λόγω των αναχωμάτων βρίσκεται τώρα στο εσωτερικό. Το 2006, ανακαινίστηκε πλήρως.

Βόρεια της βρύσης, βρίσκεται το Tophane-i Amire, ένα κτίριο με θόλο που εκτείνεται προς την περιοχή Boğazkesen. Ο Φατίχ Σουλτάν Μωάμετ, μετά την κατάκτηση, ίδρυσε εδώ ένα χυτήριο όπου χύνονταν τα πυροβόλα του στρατού και του ναυτικού. Το κτίριο ανακαινίστηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σουλεϊμάν και ανακαινίστηκε και τον 18ο αιώνα. Σύμφωνα με τις πηγές, το σημερινό κτίριο χτίστηκε ξανά το 1743. Το 1843, ιδρύθηκε μια σιδηρουργία στην περιοχή Zeytinburnu και το 1850, άρχισε να λειτουργεί πλήρως, με αποτέλεσμα η παραγωγή πυροβόλων να μεταφερθεί σταδιακά από εδώ.

Το 1992, το κτίριο παραδόθηκε στο Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών Mimar Sinan και σήμερα χρησιμοποιείται ως Πολιτιστικό και Τέχνης Κέντρο Tophane-i Amire. Διαθέτει τρεις εκθεσιακούς χώρους: Beş Kubbe (Πέντε Θόλοι), Tek Kubbe (Ένας Θόλος) και τα Υπόγεια Δεξαμενές. Εάν υπάρχει έκθεση, επισκεφθείτε την αίθουσα Beş Kubbe και προσπαθήστε να αντιληφθείτε την κλίμακα του κτιρίου κάτω από τους θόλους που δίνουν το όνομά της. Ελέγξτε τις ανακοινώσεις του πανεπιστημίου πριν επισκεφθείτε, καθώς το πρόγραμμα των εκθέσεων αλλάζει. Ακόμα και αν δεν υπάρχει έκθεση, η θέα της βρύσης

Η τελευταία στάση της διαδρομής είναι το τζαμί Νουσρετιγιέ, που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη στάση του τραμ Τοπχανέ. Το τζαμί αυτό χτίστηκε με ένα εντελώς διαφορετικό στυλ, δύο και μισή αιώνα μετά από τα προηγούμενα. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, το τζαμί, που κατασκευάστηκε από τον Σουλτάνο Μωάμεθ Β', ξεκίνησε να χτίζεται τον Ιούνιο του 1823, μετά από μια μεγάλη πυρκαγιά, και ολοκληρώθηκε στις 8 Απριλίου 1826. Ο αρχιτέκτονας ήταν ο Κρίκορ Αμίρα Καλφά από την οικογένεια Μπαλγιάν. Το όνομά του σημαίνει "νίκη" και συνδέεται με την κατάργηση του σώματος των Γιανιτσάρων από τον Σουλτάνο Μωάμεθ Β'.

Από έξω, αυτό που θα τραβήξει αμέσως την προσοχή σας είναι οι δύο μιναρέδες, ασυνήθιστα λεπτοί. Το τζαμί είναι ένα επιβλητικό κτίριο που συνδυάζει στοιχεία της ευρωπαϊκής μπαρόκ και νεοκλασικής αρχιτεκτονικής. Συγκρίνετε τις διακοσμητικές λεπτομέρειες της πρόσοψης με την απλή δομή του τζαμιού Κιλιτς Αλί Πασά, που βρίσκεται λίγα μέτρα πίσω. Έτσι, σε μια σύντομη βόλτα, μπορείτε να δείτε τη μετάβαση της οθωμανικής αρχιτεκτονικής από την κλασική γλώσσα του 16ου αιώνα στη δυτικοποιημένη γλώσσα του 19ου αιώνα. Το "χουνκάρ κασρί", το οποίο χρησιμοποιούσε ο σουλτάνος όταν επισκεπτόταν το τζαμί, είναι επίσης μέρος του κτιρίου.

Οι εσωτερικές διακοσμήσεις, αντί για παραδοσιακά τουρκικά μοτίβα, χρησιμοποιούν ένα δυτικό ρεπερτόριο διακοσμητικών στοιχείων. Δείτε την τρούλο: εδώ, αντί για την συνηθισμένη ταινία με επιγραφές, υπάρχει ένα φυτικό διάκοσμο, μια καινοτόμα λεπτομέρεια για την εποχή. Στο πρόγραμμα των επιγραφών, υπάρχει η δουλειά του διάσημου γραμματολόγου της εποχής, Μουσταφά Ρακίμ. Απέναντι από το τζαμί, υπήρχε ένα "μουβακκιθάνε" (ρολόι) και ένα "σεμπίλ" (πηγή νερού). Οι αστικές αλλαγές του 20ού αιώνα μεταμόρφωσαν την περιοχή και αυτά τα κτίρια μεταφέρθηκαν αργότερα σε άλλα μέρη.

Το τζαμί είναι ανοιχτό για προσευχή σήμερα. Επισκεφθείτε το εκτός των ωρών της προσευχής, αφαιρέστε τα παπούτσια σας, οι γυναίκες πρέπει να φορούν μαντήλα, να καλύπτουν τους ώμους και τα γ