Από το Χασάνκαλε προς το Όλτου, η οδική διαδρομή προς την ανατολική και βόρεια περιοχή της Ερζουρούμ.

Ξεκινήστε από την περιοχή Pasinler, ανατολικά της Ερζουρούμ, και συγκεκριμένα από το Hasankale, ένα οχυρό που βρίσκεται σε έναν απότομο βράχο πάνω από την περιοχή. Σύμφωνα με τον οδηγό της Διεύθυνσης Πολιτισμού και Τουρισμού, το οχυρό βρίσκεται 36 χιλιόμετρα ανατολικά του κέντρου της πόλης, σε έναν απότομο λόφο μπροστά από το όρος Hasan Dede. Το οχυρό έδωσε το όνομά του στην περιοχή. Η πόλη Pasinler αναφερόταν στα οθωμανικά αρχεία και στον λαό για μεγάλο χρονικό διάστημα ως Hasankale. Πλησιάστε στο οχυρό από τη δυτική πλευρά, καθώς ο χωματόδρομος που οδηγεί στην πύλη του εσωτερικού οχυρού βρίσκεται από εκείνη την πλευρά. Όπως αναφέρει ο οδηγός, λόγω της απότομης τοποθεσίας του, στο παρελθόν δεν ήταν εφικτή η πρόσβαση στο οχυρό, ούτε καν με άλογα. Ο σημερινός δρόμος δημιουργήθηκε όταν το οχυρό χρησιμοποιήθηκε αργότερα ως λατομείο. Επομένως, το μονοπάτι που διασχίζετε είναι μέρος της διαδρομής που χρησιμοποιούσαν αυτοί που πήγαιναν στο οχυρό. Ανεβείτε το μονοπάτι χωρίς βιασύνη, καθώς το έδαφος είναι βραχώδες και σε ορισμένα σημεία ασταθές. Μόλις φτάσετε στην κορυφή, προσπαθήστε να μελετήσετε πρώτα το σχέδιο του οχυρού. Σύμφωνα με το άρθρο της Wikipedia στα αγγλικά, στην κορυφή υπάρχουν τρεις σειρές τειχών, και τα δύο εξωτερικά τείχη δεν σχηματίζουν έναν πλήρη κύκλο, αλλά τελειώνουν στην απότομη επιφάνεια του βράχου. Η πύλη βρίσκεται στη δυτική πλευρά. Ο οδηγός σημειώνει ότι οι κολώνες, οι καμάρες και η επιγραφή που διακοσμούσαν την πύλη του εσωτερικού οχυρού δεν υπάρχουν πλέον, και ότι οι πύλες του εξωτερικού οχυρού έχουν καταρρεύσει και έχουν χαθεί. Σύμφωνα με το Castles.nl, δεν υπάρχουν πλέον κτίρια μέσα στο εσωτερικό του οχυρού. Επομένως, αυτό που βλέπετε δεν είναι ένα σύνολο κτιρίων, αλλά μια αμυντική γραμμή που είναι χτισμένη πάνω στον βράχο. Το παρελθόν του οχυρού δεν περιορίζεται σε μια μόνο περίοδο. Στα ερείπια υπάρχουν επιγραφές και γλυπτά που χρονολογούνται από την εποχή του βασιλιά Minua του Ουραρτού, και θεωρείται ότι ο λόφος χρησιμοποιήθηκε ως αμυντικός χώρος από την εποχή του Σιδήρου. Σύμφωνα με το Castles.nl, κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ των Σελευκιδών και των Βυζαντινών το 1048, ο Σελευκιδής διοικητής Ιμπραήμ Γιαν Πηγή: Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της επαρχίας Ερζουρούμ, Οδηγός Τουρισμού· Castles.nl, Κάστρο του Χασάνκαλε· Wikipedia, Κάστρο του Πασινλέρ.

Η δεύτερη στάση είναι η γέφυρα Çobandede, που βρίσκεται ακριβώς ανατολικά του κέντρου της επαρχίας Köprüköy, πάνω από τον ποταμό Aras. Η γέφυρα σήμερα είναι κλειστή στην κυκλοφορία. Ο αυτοκινητόδρομος περνάει από μια παράλληλη γέφυρα περίπου πεντακόσια μέτρα ανατολικά, οπότε μπορείτε να επισκεφθείτε το ιστορικό μνημείο περπατώντας και απολαμβάνοντας ένα ήσυχο περιβάλλον. Πρώτα, δείτε τη γέφυρα από την ακτή, από πλάγια. Μόνο έτσι μπορείτε να διακρίνετε όλα τα στοιχεία της σε μια φωτογραφία. Σύμφωνα με το "Κέντρο Πολιτισμού", η γέφυρα έχει μήκος 128 μέτρα και πλάτος 8,5 μέτρα, με το μεγαλύτερο άνοιγμα να φτάνει τα 13 μέτρα και το υψηλότερο σημείο τα 30 μέτρα. Η γέφυρα αποτελείται από επτά αψίδες, αλλά σήμερα μπορείτε να δείτε μόνο έξι, καθώς η πρώτη αψίδα καλύφθηκε κατά τη διάρκεια των επισκευών. Σύμφωνα με την "Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια", αυτή η αψίδα καταστράφηκε πιθανότατα από πλημμύρα και καλύφθηκε με πέτρες κατά τη διάρκεια των επισκευών το 1872. Στη συνέχεια, πλησιάστε τη γέφυρα και παρατηρήστε τα χρώματα των λίθων. Οι αψίδες είναι κατασκευασμένες από μαύρες, κόκκινες και γκρι λαξευμένες πέτρες, και τα χρώματα αλλάζουν ανάλογα με το φως της ημέρας. Σύμφωνα με έναν τοπικό μύθο, οι πέτρες αυτές προήλθαν από ένα χωριό περίπου έξι χιλιόμετρα μακριά. Σύμφωνα με το "Κέντρο Πολιτισμού", η βάση της γέφυρας είναι στρωμένη με πεύκα, γεγονός που αποτρέπει τη διάβρωση, και υπάρχουν κενά ανάμεσα στους τοίχους για να μειωθεί το βάρος. Οι αιχμηρές ρωγμές μπροστά από τις βάσεις και οι ημικυκλικές κολώνες στο πίσω μέρος είναι τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της γέφυρας. Στην κορυφή αυτών των προεξοχών, υπάρχουν μικροί, γωνιακοί πύργοι, καλυμμένοι με ημικυκλικά "καπέλα" σε σχήμα πυραμίδας. Η λειτουργία αυτών των πύργων είναι αμφιλεγόμενη. Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι ήταν καταφύγια για φρουρούς, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι είναι απλώς διακοσμητικά στοιχεία που εμπλουτίζουν την εμφάνιση της γέφυρας. Αναζητήστε ανάγλυφα με γεωμετρικά σχέδια και αλυσίδες στην ανατολική πλευρά, πάνω από τις βάσεις. Επίσης, αναφέρεται ότι στις πέτ Από εδώ, επιστρέψτε στο Pasinler και ακολουθήστε το δρόμο προς το βορρά, προς το Narman. Πηγές: Κέντρο Πολιτισμού, Γέφυρα Çobandede; Εγκυκλοπαίδεια TDV για τον Ισλάμ, Γέφυρα Çoban; Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της επαρχίας Erzurum, Οδηγός Τουρισμού; Wikipedia, Γέφυρα Çobandede.

Η τρίτη στάση βρίσκεται επτά χιλιόμετρα νότια του κέντρου της επαρχίας Narman, κατά μήκος της οδικής αρτηρίας Narman-Pasinler, και αποτελείται από περίεργους βραχώδεις σχηματισμούς. Σύμφωνα με το "Κέντρο Πολιτισμού", η στάση βρίσκεται στο έβδομο χιλιόμετρο αυτού του δρόμου. Επομένως, αν ακολουθήσετε το δρόμο που ξεκινά από την Pasinler και κατευθύνεται προς το βορρά, θα φτάσετε στη στάση πριν φτάσετε στο κέντρο της επαρχίας. Αρχικά, σταματήστε στο σημείο παρατήρησης δίπλα στο δρόμο και θαυμάστε τη θέα της κοιλάδας από ψηλά. Μια ανακοίνωση της Περιφέρειας Erzurum από το 2020 αναφέρει ότι έχει κατασκευαστεί ένα διώροφο κτίριο για τους επισκέπτες δίπλα στο δρόμο και ότι η πρόσβαση στην περιοχή γίνεται μέσω ενός δρόμου μήκους περίπου τρεισήμισι χιλιομέτρων. Από εδώ, οι κόκκινοι βράχοι, οι αιχμηρές κορυφές και οι στενές κοιλάδες συνδυάζονται σε ένα εντυπωσιακό θέαμα. Η γνώση της προέλευσης των χρωμάτων και των σχημάτων αλλάζει την αντίληψη του τοπίου. Η κόκκινη απόχρωση προέρχεται από την οξείδωση του σιδήρου στους ιζηματογενείς βράχους, ενώ τα σχήματα δημιουργήθηκαν από την παρατεταμένη διάβρωση του αέρα και του νερού στην άμμο. Οι πηγές δίνουν διαφορετικές ηλικίες για τον σχηματισμό. Το "Κέντρο Πολιτισμού" και ο τοπικός οδηγός αναφέρουν ότι οι βραχώδεις σχηματισμοί δημιουργήθηκαν πριν από 2,5 έως 3 εκατομμύρια χρόνια, από τη διάβρωση υλικών που συσσωρεύτηκαν σε μια ιζηματογενή λεκάνη, ενώ η ανακοίνωση της περιφέρειας αναφέρει μια πολύ παλαιότερη ημερομηνία. Στην περιοχή, οι ντόπιοι την αποκαλούν "Χώρα των Κόκκινων Ξωτικών", και το "Κέντρο Πολιτισμού" συγκρίνει την κοιλάδα με το Μεγάλο Κάβο που σχημάτισε ο ποταμός Colorado. Το μονοπάτι που οδηγεί στην κοιλάδα είναι ο καλύτερος τρόπος για να δείτε την περιοχή από κοντά, και το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου που θα αφιερώσετε σε αυτή τη στάση θα το περάσετε εκεί. Στην ανακοίνωση της περιφέρειας αναφέρεται ένα μονοπάτι πεζοπορίας διάρκειας περίπου μιας ώρας. Κατά την κατάβαση, το έδαφος είναι αμμώδες και ολισθηρό, ακόμη και σε ξηρό καιρό, οπότε είναι καλύτερο να φορέσετε παπούτσια με καλή πρόσφυση. Μετά τη βροχή, το αμμώδες έ Πηγή: Πύλη Πολιτισμού, Βραχοπλάσματα του Ναρμάν; Διοίκηση της Επαρχίας Ερζουρούμ, Η Ερζουρούμ θα γίνει Γεωπάρκο της "Κόκκινης Χώρας των Ξωτικών"; Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της Ερζουρούμ, Οδηγός Τουρισμού; Βικιπαίδεια, Βραχοπλάσματα του Ναρμάν.

Η τελευταία στάση της διαδρομής είναι το κάστρο στο κέντρο της επαρχίας Oltu. Το κάστρο βρίσκεται σε έναν απότομο, αλλά όχι πολύ ψηλό βράχο, στο σημείο όπου τα νερά του Narman και του Sivri Deresi συγκλίνουν και σχηματίζουν τον ποταμό Oltu. Όπως αναφέρει ο τοπικός ξεναγός, το κάστρο βρίσκεται μέσα στην κοίτη του ποταμού Oltu και, καθώς πλησιάζετε στην πόλη, το βλέπετε στην κορυφή του βράχου. Η είσοδος του εσωτερικού κάστρου βρίσκεται νότια και η πρόσβαση στην πύλη γίνεται με σκάλες. Ανεβείτε τις σκάλες αργά και, όταν φτάσετε στην κορυφή, κάντε πρώτα έναν γύρο γύρω από το κάστρο.

Το τμήμα που σώζεται σήμερα είναι το εσωτερικό κάστρο. Τα εξωτερικά τείχη που περιβάλλουν τις συνοικίες της πόλης δεν έχουν διατηρηθεί μέχρι σήμερα. Το εσωτερικό κάστρο παρουσιάζει μια αρχιτεκτονική που ακολουθεί το σχήμα του φυσικού βράχου που βρίσκεται κάτω από αυτό και περιβάλλεται από ψηλούς, χοντρούς τοίχους και πύργους. Σύμφωνα με το "Πολιτιστικό Πρόγραμμα", το κάστρο καλύπτει μια έκταση τριών χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων και είναι κατασκευασμένο από λαξευμένη πέτρα. Δώστε προσοχή στους πύργους και τα τμήματα των τειχών στη βορειοδυτική πλευρά, καθώς οι πηγές αναφέρουν ότι αυτό το τμήμα ήταν στο παρελθόν πολύ πιο επιβλητικό. Μέσα στο εσωτερικό κάστρο, αναζητήστε τα ίχνη των δεξαμενών νερού και των χώρων που προορίζονταν για τους φύλακες του κάστρου.

Η ημερομηνία κατασκευής του κάστρου είναι αμφιλεγόμενη. Ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του κάστρου χρονολογούνται από την εποχή των Ουραρτών, ενώ η Wikipedia αναφέρει διαφορετικές εκδοχές και σημειώνει ότι τον 19ο αιώνα βρέθηκαν γκραφίτι στα Γεωργιανά στο κάστρο. Σύμφωνα με το "Πολιτιστικό Πρόγραμμα", το κάστρο ανακαινίστηκε κατά τη διάρκεια των περιόδων των Βυζαντινών, των Σελευκιδών, των Ακ Κογιουνλού, των Καρακ Κογιουνλού και των Οθωμανών, και κατά τη διάρκεια της οθωμανικής περιόδου χρησιμοποιήθηκε για ένα διάστημα ως καραβανσαράι. Σύμφωνα με την Wikipedia, το κάστρο πέρασε στα χέρια των Οθωμανών στα μέσα του 16ου αιώνα και στη συνέχεια έγινε το διοικητικό κέντρο του διαμερίσματος Oltu. Μετά τον πόλεμο του 1877-1878, το Oltu βρέθηκε για