Από το λιμάνι προς την περιοχή Τσαμλίτσα: Τα τζαμιά της Ουζούνκιολού.

Καθώς φτάνετε στο Ουζουντούρ με το πλοίο, το πρώτο μεγάλο κτίριο που θα δείτε είναι το τζαμί Yeni Valide, που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το πάρκινγκ των πλοίων. Χτίστηκε από τη Γκιουλνουσ Εμετουλάχ Σουλτάν, τη μητέρα του Αχμέτ Γ', και η κατασκευή του ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1708, ενώ ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1711. Ο αρχιτέκτονας του δεν είναι γνωστός με βεβαιότητα, αν και ορισμένες έρευνες αναφέρουν τον Μεχμέτ Αγκά από το Καϊσέρι. Η "Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια" της TDV το χαρακτηρίζει ως ένα σύνολο κτιρίων όπου συναντώνται η κλασική αρχιτεκτονική και η αισθητική της Εποχής των Λουλουδιών.

Μπαίνοντας στην αυλή, το πρώτο πράγμα που θα παρατηρήσετε είναι το μέγεθος: η τετράγωνη αυλή είναι μεγαλύτερη από το εσωτερικό του τζαμιού, και στο κέντρο της βρίσκεται μια οκτάγωνη πηγή. Μπαίνοντας από τον εσωτερικό χώρο, που χωρίζεται σε πέντε τμήματα, θα δείτε ότι η κεντρική τρούλα στηρίζεται σε ένα οκτάγωνο σύστημα, ενώ στα πλάγια υπάρχουν δύο μιναρέδες και τρεις γκαλερί. Τα πλακάκια που περιβάλλουν το μιχράμπ (το σημείο προσευχής) είναι έργο της Κιουτάγια, ενώ το "χουνκάρ μαχφίλ" (το χώρος για τους αξιωματούχους) μοιάζει με ένα μπαλκόνι που βρίσκεται αριστερά του μιχράμπ. Δύο μιναρέδες με δύο επίπεδα πλαισιώνουν την είσοδο της αυλής.

Καθώς φεύγετε, ρίξτε μια ματιά στους εξωτερικούς τοίχους: εκεί βρίσκονται τα "κουσ εβλάρι", τα πρώτα παραδείγματα αυτού του είδους, δηλαδή τα σπιτάκια για τα πουλιά. Το μαυσωλείο όπου τάφηκε η Γκιουλνουσ Εμετουλάχ Σουλτάν το 1715 είναι καλυμμένο με μια θόλο σε σχήμα κλουβιού και περιβάλλεται από μπρούτζινες πλέξεις, μέσα από τις οποίες μπορείτε να δείτε το εσωτερικό. Η πολύγωνη βρύση και η πηγή με την περίτεχνη εργασία από πέτρα, που χρονολογούνται από το 1709, είναι επίσης μέρος του συγκροτήματος. Οι επιγραφές γράφτηκαν από τους κορυφαίους γραμματείς της εποχής.

Πριν μπείτε, ελέγξτε την ώρα: αν είναι ώρα προσευχής, αναβάλλετε την επίσκεψή σας. Αφαιρέστε τα παπούτσια σας στην είσοδο, οι γυναίκες πρέπει να καλύπτουν τα μαλλιά τους, και

Από το Νέο Βαλήντε, κατευθυνθείτε προς την ακτή και ανεβείτε στο λόφο πάνω από το Τζαμί Σέμσι Πασά. Το Τζαμί Ρούμ Μεχμέτ Πασά, που βρίσκεται στην ομώνυμη συνοικία, είναι ένα από τα παλαιότερα τζαμιά της Ουζούνκιού. Κατασκευάστηκε από τον Ρούμ Μεχμέτ Πασά, ο οποίος υπηρέτησε για μικρό χρονικό διάστημα ως Μεγάλος Βεζίρης κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Φατίχ Σουλτάν Μεχμέτ. Η αραβική επιγραφή με δύο στίχους πάνω από την πόρτα, με βάση το σύστημα αρίθμησης "αμπτζέντ", αναφέρεται στο έτος 876, δηλαδή στο διάστημα 1471-72.

Αυτό που κάνει το κτίριο ενδιαφέρον είναι η συνύπαρξη των οθωμανικών και βυζαντινών αρχιτεκτονικών στοιχείων. Η "Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV" αναφέρει ότι η χρήση τούβλων, τα κυματιστά κιονόκρανα και η σφαιρική βάση της τρούλου είναι χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στη βυζαντινή θρησκευτική αρχιτεκτονική. Κοιτάξτε την τρούλα από έξω: η σφαιρική γραμμή της βάσης και τα τούβλα στα τόξα δημιουργούν μια διαφορετική εικόνα σε σύγκριση με τα οθωμανικά τζαμιά της ίδιας εποχής. Ο σχεδιασμός ανήκει στην κατηγορία των τζαμιών με αυλή και έχει σχήμα ανάποδου Τ. Η κεντρική τρούλα στηρίζεται από μια ημικυκλική τρούλα προς την κατεύθυνση του μιχεράμπ (τοιχίο προσευχής), ενώ τα δωμάτια στα πλάγια καλύπτονται από μικρότερες τρούλες. Ο μιναρές βρίσκεται στη δυτική πλευρά, ενσωματωμένος στον τοίχο, και η βάση του (σχεφές) είναι διακοσμημένη με περίτεχνα σχέδια.

Από το συγκρότημα που αποτελούταν από τζαμί, μαυσωλείο, σχολή, χαμάμ και νοσοκομείο, σήμερα έχουν διασωθεί μόνο το τζαμί και το μαυσωλείο. Το μαυσωλείο, με οκταγωνικό σχέδιο και τρούλο, που βρίσκεται στον περίβολο πίσω από τον τοίχο της καμπίλας, θεωρείται ότι ανήκει στον Ρούμ Μεχμέτ Πασά. Ο χώρος για την τελευταία προσευχή ανακαινίστηκε το 1953.

Αυτό είναι ένα τζαμί συνοικίας. Η πόρτα μπορεί να είναι κλειστή κατά τη διάρκεια των διαστημάτων μεταξύ των προσευχών. Σε αυτήν την περίπτωση, εξετάστε την εξωτερική αρχιτεκτονική και τον περίβολο. Εάν μπορέσετε να μπείτε, αφαιρέστε τα παπούτσια σας, προσέξτε την ενδυμα

Από τον δρόμο Ρουμ Μεχμέτ Πασά, προχωρώντας κατά μήκος των λόφων του Σαλακ, θα συναντήσετε το τζαμί Αγιαζμά, το οποίο διακρίνεται από την ημικυκλική σκάλα του. Ο Σουλτάνος Μουσταφά Γ' έκανε τη δημιουργία αυτού του τζαμιού για την μητέρα του, Μιχρίσαχ Εμίνε Σουλτάν, και τον αδελφό του, Σαχζάντε Σουλεϊμάν. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, η κατασκευή ξεκίνησε στις 29 Μαρτίου 1758 και ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 1761. Στην ίδια θέση βρισκόταν προηγουμένως το παλάτι Αγιαζμά, και το τζαμί πήρε το όνομά του από αυτό το παλάτι. Η εγκυκλοπαίδεια αναφέρει ότι ο Ισάκ Αγκά, ο οποίος ανέθεσε την κατασκευή της διάσημης πλατείας του Μπέγκοζ, ήταν υπεύθυνος για την κατασκευή του κτιρίου, ενώ οι πηγές δίνουν διαφορετικά ονόματα για τον αρχιτέκτονα.

Το τζαμί φέρει στοιχεία του οθωμανικού μπαρόκ. Η πρόσβαση στον εσωτερικό χώρο γίνεται μέσω μιας σκάλας με δέκα σκαλοπάτια, η οποία έχει ημικυκλικό σχήμα και αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της πρόσοψης. Στο εσωτερικό, ο εσωτερικός χώρος έχει ορθογώνιο σχήμα και καλύπτεται από μια ενιαία τρούλο, η οποία στηρίζεται σε τέσσερις αψίδες. Το μιχράμπ, το μιμπερ και η πλατφόρμα έχουν κατασκευαστεί με μαρμάρινο και άλλα πολύχρωμα υλικά, και αν το παρατηρήσετε προσεκτικά, μπορείτε να δείτε πώς τα υλικά έχουν συνδυαστεί. Στο πλάι του τζαμιού βρίσκεται ένα "χούνκαρ κόσκου" (ένα είδος ιδιωτικού θαλάμου) και ένα μπαλκόνι με χρυσή διακόσμηση.

Βγαίνοντας, παρατηρήστε τις μικρές προεξοχές στους τοίχους: εκεί βρίσκονται τα "κωνάκια" (σπιτάκια για πουλιά), κατασκευασμένα σε μορφή μικρών παλατιών. Σε μια γωνία του τοίχου που περιβάλλει την ευρεία αυλή, βρίσκεται μια μεγάλη μαρμάρινη βρύση. Ο μιναρές κατέρρευσε και ξαναχτίστηκε δύο φορές. Μετά από μια εκτεταμένη ανακαίνιση, το τζαμί άνοιξε ξανά για τους πιστούς τον Αύγουστο του 2022.

Μπορείτε να τραβήξετε φωτογραφίες στις σκάλες και στην αυλή, αλλά δείξτε σεβασμό σε όσους προσεύχονται στο εσωτερικό. Ολοκληρώστε την επίσκε

Από την Ayazma, με μια διαδρομή περίπου ενός και μισού χιλιομέτρου, η οποία περιλαμβάνει μια ανηφόρα, φτάνετε στο Toptaşı, το πιο σημαντικό σημείο της διαδρομής από αρχιτεκτονικής άποψης. Το συγκρότημα Atik Valide χτίστηκε από τη Nurbanu Sultan, τη σύζυγο του Σελίμ Β' και μητέρα του Μουράτ Γ', μεταξύ των ετών 1570 και 1579, με σχέδια του Μιμάρ Σινάν. Τα κτίρια είναι τοποθετημένα σε μια πλαγιά που κατηφορίζει προς την κοιλάδα του Çavuşderesi, σε διαδοχικά επίπεδα. Το συγκρότημα, που αρχικά ονομαζόταν Valide Sultan, πήρε το όνομα "Eski" (Παλαιό) ή "Atik" (Αρχαίο) όταν η Gülnuş Emetullah Sultan έχτισε ένα νέο συγκρότημα στην πλατεία.

Το τζαμί εξελίχθηκε σε τρεις φάσεις για να αποκτήσει την τωρινή του μορφή. Η επιγραφή στην πόρτα χρονολογείται το 1583. Μεταξύ 1582 και 1583, το χαρέμι επεκτάθηκε προς τα ανατολικά και τα δυτικά με δύο τρούλους. Την εποχή του Μαχμούτ Β', προστέθηκαν το "hünkar dairesi" (δωμάτιο του σουλτάνου) και το "mahfili" (μπαλκόνι). Ο κύριος τρούλος, με διάμετρο περίπου 13 μέτρων και εξαγωνικό σχήμα, στηρίζεται από πέντε ημικυκλικούς τρούλους. Τα "mahfilli" (μπαλκόνια) περιβάλλουν το χαρέμι από τα δυτικά, τα ανατολικά και τα βόρεια.

Πρώτα, σταθείτε στην αυλή του "şadırvan" (πηγή): οι στοές, που αποτελούνται από τριάντα οκτώ τρούλους, περιβάλλουν την αυλή από τρεις πλευρές, ενώ στο κέντρο βρίσκεται η πολυγωνική πηγή. Στον τοίχο της αυλής υπάρχουν τέσσερις βρύσες. Στο εσωτερικό, τα πλακάκια İznik συγκεντρώνονται στην προεξοχή του "mihrab" (προσευχητικός χώρος). Στα πλαϊνά πάνελ του "mihrab", θα δείτε τουλίπες και κρίνοι, ζωγραφισμένα με λευκό χρώμα σε φόντο μπλε, κοραλλί και σκούρο πράσινο. Δώστε προσοχή επίσης στο διακοσμητικό σχέδιο "mukarnas" στο "mihrab" και στις λεπτομερείς μεταλλικές μπάρες του "minber" (κιβωτίδιο).

Το "darüşşifa" (νοσοκομείο), το "medrese" (σχολή) και οι υπόλοιποι χώροι του συγκροτήματος χρησιμοποιήθηκαν για διάφορους σκοπούς με την πάροδο των αιώνων, από στρατώνα μέχρι φυλα

Περπατώντας μερικές εκατοντάδες μέτρα ανατολικά από το Atik Valide, φτάνετε στην περιοχή Murat Reis, όπου βρίσκεται η μικρότερη, αλλά ταυτόχρονα η πιο πολύχρωμη τζαμί της διαδρομής, η Çinili Mescid. Η τζαμί χτίστηκε από την Kösem Mahpeyker Valide Sultan, και οι επιγραφές δείχνουν ότι το συγκρότημα χτίστηκε το 1640. Θεωρείται ότι ο αρχιτέκτονας ήταν ο Kasım Αğa, ο επικεφαλής αρχιτέκτονας της εποχής. Εκτός από την τζαμί, το συγκρότημα περιλαμβάνει επίσης ένα τεκκέ, ένα νεροχύτη, ένα σιντριβάνι, ένα χαμάμ, ένα σχολείο για παιδιά και μια βρύση.

Η τζαμί έχει τετράγωνο σχέδιο και μια μόνο τρούλο. Στο χώρο των πιστών υπάρχουν οκτάγωνοι μαρμάρινοι στύλοι, ενώ ο μιναρές, με μια μόνο γωνία, βρίσκεται στη δεξιά πλευρά. Μόλις μπείτε, καταλαβαίνετε την προέλευση του ονόματός της: ο κύριος χώρος, συμπεριλαμβανομένου του μιχράμπ, είναι καλυμμένος με πλακάκια. Η "Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια" της TDV περιγράφει αυτά τα πλακάκια ως έργο της Κιουτάγια, με μοτίβα τουλίπας, κρίνο και άλλα λουλούδια σε μπλε, τιρκουάζ και πράσινες αποχρώσεις, πάνω σε λευκό φόντο, χρησιμοποιώντας την τεχνική "sır altı". Η εγκυκλοπαίδεια τα θεωρεί ως ένα από τα τελευταία δείγματα της κλασικής τέχνης των πλακιδίων. Δείτε επίσης το πλακάκι που καλύπτει την κορυφή του μιναρέ.

Τα διακοσμητικά στοιχεία του τρούλου και του ημιτρούλου ανανεώθηκαν το 1938, ενώ ο μιναρές επισκευάστηκε το 1965 από τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων. Η τζαμί υπέστη μια σημαντική ανακαίνιση που ολοκληρώθηκε το 2018. Το συγκρότημα περιλαμβάνει επίσης ένα ξεχωριστό χαμάμ για άνδρες και γυναίκες.

Επειδή η τζαμί είναι μικρή, ακόμη και λίγα άτομα μπορούν να δημιουργήσουν την αίσθηση του συνωστισμού. Εάν επισκέπτεστε με μια ομάδα, μπείτε διαδοχικά. Μην αγγίζετε τα πλακάκια, μην χρησιμοποιείτε φλας. Αποφύγετε την επίσκεψη κατά τις ώρες της προσευχής, βγάλτε τα παπούτσια σας και οι γυναίκες πρέπει να καλύπτουν τα μαλλιά τους.

Πηγή: TDV İslam Ansiklopedisi; Wikipedia.

Ο τελευταίος σταθμός της διαδρομής είναι το Μεγάλο Τζαμί Τσαμλίτζα, το οποίο παρουσιάζει πώς η ίδια παράδοση ερμηνεύεται στις σημερινές διαστάσεις. Λόγω του ότι η διαδρομή από το Τσινίλι προς την κορυφή Τσαμλίτζα είναι μεγάλη και απότομη, συνιστάται να την κάνετε με λεωφορείο ή ταξί. Η κατασκευή του τζαμιού ξεκίνησε το 2013 και άνοιξε για λατρεία το 2019. Τα Εθνικά Παλάτια το περιγράφουν ως το μεγαλύτερο τζαμί της Κωνσταντινούπολης και της Τουρκίας. Σύμφωνα με τη Wikipedia, το αρχικό σχέδιο ανήκει στους αρχιτέκτονες Χαριγιέ Γκιουλ Τότου και Μπαχάρ Μιζράκ.

Οι διαστάσεις είναι εντυπωσιακές: σύμφωνα με την ίδια πηγή, η κορυφή έχει διάμετρο 34 μέτρα και ύψος 72 μέτρα, τέσσερις από τους έξι μιναρέδες έχουν ύψος 107,1 μέτρα και οι δύο έχουν ύψος 90 μέτρα, ενώ υπολογίζεται ότι στο τζαμί μπορούν να προσευχηθούν ταυτόχρονα 63.000 άτομα. Το περίγραμμα του τζαμιού, το οποίο είναι ορατό από πολλά σημεία της πόλης, οφείλεται σε αυτές τις διαστάσεις. Στο εσωτερικό, θαυμάστε τις γραφές στο εσωτερικό της κορυφής και τον τρόπο με τον οποίο φωτίζεται το ευρύ προαύλιο. Η σύγκριση των στοιχείων που βλέπετε εδώ με αυτά που βλέπετε στα κλασικά τζαμιά καθιστά την επίσκεψη πιο ουσιαστική.

Το συγκρότημα δεν περιλαμβάνει μόνο το τζαμί, αλλά και μια βιβλιοθήκη, μια γκαλερί τέχνης, μια αίθουσα συνεδρίων και εργαστήρια τέχνης. Το Μουσείο Ισλαμικών Πολιτισμών, που ανήκει στα Εθνικά Παλάτια, άνοιξε στις 8 Απριλίου 2022. Σε μια έκταση 10.000 τετραγωνικών μέτρων, εκτίθενται έργα από συλλογές όπως το Παλάτι Τοπ Καπί, το Μουσείο Τούρκικων και Ισλαμικών Έργων και τα Αρχαιολογικά Μουσεία της Κωνσταντινούπολης, που χρονολογούνται από τον 7ο έως τον 19ο αιώνα. Το μουσείο είναι κλειστό τις Δευτέρες. Ελέγξτε την επίσημη ιστοσελίδα για τις τρέχουσες ώρες λειτουργίας και τις πληροφορίες για τα εισιτήρια.

Εδώ, οι ώρες προσευχής είναι σημαντικές. Το τζαμί είναι πολύ γεμάτο κατά τις Παρασκευές και τις γιορτές. Παρακαλούμε ακολουθήστε τους κανόνες σχετικά με την ενδυμασία και τα παπούτσια και διατηρήστε τη σιωπή