Η Άγκυρα των Αχί και των έμπειρων εμπόρων.

Από τον σταθμό του μετρό Ulus, περπατήστε κατά μήκος της λεωφόρου Atatürk προς νότια. Το απλό, συμμετρικό κτίριο που βρίσκεται απέναντι από το κτίριο της Όπερας είναι το μουσείο της Γενικής Διεύθυνσης Βακουφιών. Το κτίριο χτίστηκε κατά την περίοδο της Πρώτης Εθνικής Αρχιτεκτονικής. Το Νομικό Σχολείο της Άγκυρας, το οποίο ιδρύθηκε το 1925, μεταφέρθηκε εδώ το 1928 και παρέμεινε εδώ μέχρι το 1941. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε ως σχολή καλών τεχνών για κορίτσια, φοιτητικό συγκρότημα και, μέχρι τον Απρίλιο του 2004, ως έδρα της Μουφτής της Άγκυρας. Μετά την ανακαίνιση, άνοιξε ως μουσείο στις 7 Μαΐου 2007. Στο κτίριο, το οποίο αποτελείται από υπόγει, ισόγειο και πρώτο όροφο, εκτίθενται 236 αντικείμενα από μια συλλογή 2.669 αντικειμένων. Τα αντικείμενα χρονολογούνται από τον 13ο αιώνα έως τον 20ο αιώνα και προέρχονται όλα από ιδρύματα σε όλη την Τουρκία.

Σε αυτή τη διαδρομή, αυτό που αναζητάτε βρίσκεται στην αίθουσα των ξύλινων αντικειμένων: είναι ένα ζευγάρι παραθύρων από το τζαμί Ahi Evran, που χρονολογούνται στον 13ο αιώνα. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, ο Ahi Evran είναι ο Σεΐχ Νασιρουντίν Μαχμούντ, ο οποίος απεβίωσε το 1262. Ίδρυσε την κοινότητα των Ahi στην Ανατολία, συνδυάζοντας τη σχέση σεΐχ-μαθητή στο zawiya με τη σχέση μάστορα-μαθητή στο εργαστήριο. Πολλά από τα χανατά που θα δείτε στη συνέχεια της διαδρομής είναι επίσης ιδρύματα: το Suluhan και το Çukurhan ανήκαν σε ένα ίδρυμα, ενώ το Çengelhan ήταν ιδιοκτησία του ιδρύματος Ρουστέμ Πασά. Το μουσείο είναι το ιδανικό σημείο για να κατανοήσετε πώς αυτό το ίδρυμα διατήρησε αυτά τα κτίρια.

Στον ισόγειο όροφο υπάρχουν χαλιά, κιλίμια και εργαλεία υφαντουργίας, ενώ στον πάνω όροφο υπάρχουν χειρόγραφα, πλακάκια, μεταλλικά και ξύλινα αντικείμενα. Ενδεικτικά, υπάρχουν τα φτερά της πόρτας του Μεγάλου Τζαμιού του Divriği, καντήλια, κηρύγματα, ρολόγια και πίνακες καλλιγραφίας. Υπάρχει επίσης ένα εργαστήριο συντήρησης με πισίνες για το πλύσιμο χαλιών και μια συσκευή ηχητικής ξενάγησης σε πολλές γλώσσες. Ε

Από τη λεωφόρο, στρίψτε προς την πλατεία Ulus και εισέλθετε στην οδό Anafartalar. Το Suluhan βρίσκεται στο νησίδας που βρίσκεται ανάμεσα στις οδούς Anafartalar και Posta. Κατασκευάστηκε μεταξύ 1508 και 1511 από τον Hasan Paşa, έναν αξιωματούχο των ηγεμονιών του Βαγιαζίδ Β' και του Σελίμ Α'. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ήταν γνωστό ως "Hasanpaşa Han", ενώ η ονομασία "Suluhan" εμφανίζεται στα αρχεία από το 1688. Στην λίστα των περίπου τριάντα χαναδων της Οθωμανικής Άγκυρας που περιλαμβάνεται στην "Εγκυκλοπαίδεια του Ισλάμ" της TDV, αναφέρεται ως "Hasanpaşa Han".

Το κτίριο είναι ένα πέτρινο χάνι δύο ορόφων, με δύο εσωτερικές αυλές. Η πρώτη αυλή έχει τετράγωνο σχέδιο και περιέχει 30 δωμάτια στον κάτω όροφο και 32 στον πάνω, καθώς και ένα σιντριβάνι και ένα μικρό τζαμί στο κέντρο. Η δεύτερη αυλή είναι ο χώρος των στάβλων και εκεί βρίσκεται το χαμάμ. Κατά την οθωμανική περίοδο, εδώ διεξαγόταν εμπόριο καφέ και νημάτων. Τα νήματα είναι σημαντικά για τη διαδρομή, καθώς στην πόλη Άγκυρα, η λέξη "νήμα" συνήθως αναφέρεται σε μαλλί. Το χάνι υπέστη ζημιές από την πυρκαγιά του Balıkpazarı το 1929, και μέχρι τη δεκαετία του 1950 χρησιμοποιήθηκε ως λαχαναγορά. Το 1984, η Γενική Διεύθυνση Βακουφιών το ανακαίνισε. Σήμερα, λειτουργεί ως εμπορικό κέντρο. Το κοντινό λαχανόπωλη, που χτίστηκε το 1937, και η αγορά των πωλητών ξυλοκόπων, που στηρίζεται στον τοίχο του χανα, δείχνουν πώς η περιοχή γύρω από το χάνι παρέμεινε πάντα μια εξειδικευμένη αγορά.

Εξερευνήστε το κτίριο, διασχίζοντας και τις δύο αυλές: παρατηρήστε τη διάταξη των δωματίων, τις στοές και τον όγκο της κεντρικής εισόδου. Μπορείτε να δείτε από κοντά το σχέδιο, το οποίο συχνά συγκρίνεται με το "Koza Han" της Βουργδουκίας. Στη συνέχεια, ξεκινά το πιο απότομο τμήμα της διαδρομής, μια απότομη ανηφόρα περίπου ενός χιλιομέτρου προς τη βάση του κάστρου.

Πηγή: Wikipedia, Suluhan; Εγκυκλοπαίδεια του Ισλάμ της TDV, Άγκυρα; Güven Dinçer, İdealkent 2014.

Το Μουσείο των Ανατολικών Πολιτισμών παρουσιάζει τη συλλογή του μέσα από διαφορετικές διαδρομές. Δείτε τα δύο κτίρια που βρίσκονται σε αυτή τη διαδρομή. Το μουσείο, που βρίσκεται στην οδό Gözcü, αποτελείται από δύο οθωμανικά κτίρια. Το Mahmut Paşa Bedesteni χτίστηκε από τον Mahmut Paşa, υπουργό του Φατίχ, μεταξύ των ετών 1464-1471 και δεν διαθέτει επιγραφή. Στο κέντρο βρίσκεται ένας ορθογώνιος χώρος με δέκα θόλους, περιτριγυρισμένος από μια σειρά 102 καταστημάτων με αψιδωτές καμάρες: ένα τυπικό παράδειγμα "bedesten". Το παρακείμενο Kurşunlu Han χτίστηκε επίσης από τον Mehmed Paşa, έναν ακόμη υπουργό του Φατίχ, στα μέσα του 15ου αιώνα. Είναι ένα διώροφο κτίριο κατασκευασμένο από χαλίκι, με 28 δωμάτια στο κάτω επίπεδο και 30 στο πάνω.

Αυτή ήταν η καρδιά του εμπορίου μεταξιού. Το μετάξι που υφάνθηκε στην Άγκυρα μπορούσε να πωληθεί μόνο στους έμποροι μεταξιού που βρίσκονταν στο "bedesten", προκειμένου να αποφευχθεί ο φόρος. Από εδώ, το ύφασμα διανέμονταν στην Κωνσταντινούπολη, το Χαλέπι και τη Βενετία. Το ενοίκιο των καταστημάτων στο Kurşunlu Han, σύμφωνα με μια καταγραφή που αναφέρει η Wikipedia, ήταν 41.500 ακτσέ ετησίως, ενώ σε άλλο μέρος ήταν 1.800 ακτσέ. Και τα δύο κτίρια εγκαταλείφθηκαν μετά την πυρκαγιά του 1881. Η ιδέα για το μουσείο γεννήθηκε το 1921 στο Akkale, εντός των τειχών, αλλά λόγω έλλειψης χώρου, με την πρόταση του Hamit Zübeyir Koşay, αγοράστηκαν το "bedesten" και το "han". Οι εργασίες αποκατάστασης διήρκεσαν από το 1938 έως το 1968, με αρχιτέκτονες τους Macit Kural, Zühtü Bey και İhsan Kıygı. Το κεντρικό τμήμα του "bedesten" άνοιξε για το κοινό το 1943. Το μουσείο ανακηρύχθηκε "Μουσείο της Χρονιάς" στην Ευρώπη το 1997.

Μέσα στο "bedesten", παρατηρήστε τους θόλους και τον ρυθμό των καταστημάτων. Το Kurşunlu Han σήμερα χρησιμοποιείται ως διοικητικό κτίριο του μουσείου και ενδέχεται να μην είναι πάντα δυνατό να επισκεφθείτε το εσωτερικό του. Ορισμένες αίθουσες είναι υπό ανακαίνιση έως το 2027. Ελέγξτε την τρέχουσα κατάσταση στην επίσημη ιστοσελίδα.

Πηγή: Επίσημη ιστοσελίδα του Μουσείου των Ανατολικών Πολιτισμών, Wikipedia,

Από το μουσείο, κατευθυνθείτε προς την κύρια είσοδο του Κάστρου. Στην πλατεία Atpazarı, μπροστά από την πύλη, βρίσκονται δύο χαράκια δίπλα-δίπλα. Το μικρότερο από τα δύο ονομάζεται Çukurhan. Χρονολογείται από τον 16ο-17ο αιώνα και ανήκει στο θεσμικό ίδρυμα του Ankaravi Mehmed Emin Efendi, ενός σημαντικού θρησκευτικού ηγέτη της εποχής. Έχει υποστεί δύο σημαντικές ανακαινίσεις, το 1791 και το 1801. Είναι ένα διώροφο κτίριο με πέτρινη βάση και τοίχους από τούβλα, με ξύλινη σκελετή. Λόγω της κλίσης του εδάφους στη δυτική πλευρά, υπάρχει ένα μερικό υπόγειο, και το όνομα "Çukur" (λακκούβα) πιθανώς αναφέρεται σε αυτό το επίπεδο. Η είσοδος στην ορθογώνια αυλή γίνεται από το βόρειο τμήμα. Η διάταξη είναι η κλασική για τα χαράκια στις οθωμανικές πόλεις, θυμίζοντας το μικρότερο αδελφό του, το Çengelhan.

Στα αρχικά χρόνια του 21ου αιώνα, το κτίριο συμπεριλήφθηκε στη λίστα των κτιρίων που απαιτούσαν άμεση αποκατάσταση από το Παγκόσμιο Ταμείο Μνημείων. Με μια ανακαίνιση που διήρκεσε από τον Οκτώβριο του 2007 έως τον Μάιο του 2010, το κτίριο αποκαταστάθηκε με σεβασμό στην αρχική του μορφή, και η αυλή του καλύφθηκε με γυάλινη στέγη για λόγους προστασίας. Σήμερα, λειτουργεί ως καταλύματα. Επομένως, η στάση διαρκεί περίπου δέκα πέντε λεπτά, κατά τη διάρκεια των οποίων μπορείτε να θαυμάσετε την υφή της πέτρας και των τούβλων στην πρόσοψη, το ξύλο του δεύτερου ορόφου, την είσοδο της αυλής και τον τρόπο με τον οποίο το κτίριο προσαρμόζεται στην κλίση του εδάφους.

Η τοποθέτηση αυτών των δύο χαρακιών δίπλα-δίπλα στην πύλη του Κάστρου δεν είναι τυχαία. Στην οθωμανική Άγκυρα, υπήρχαν περίπου τριάντα χαράκια, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονταν στα περίχωρα του Κάστρου, γύρω από την αγορά. Εδώ, τα καραβάνια αποφόρτωναν τα φορτία τους, και τα εμπορεύματα διανέμονταν στις παρακάτω αγορές. Από το Çukurhan, με λίγα βήματα φτάνετε στο Çengelhan. Αφού δείτε και τα δύο, κοιτάξτε

Το μεγάλο χάνι που βρίσκεται απέναντι από την πύλη του κάστρου είναι το Τσενγκελχαν. Σύμφωνα με τις πηγές, χτίστηκε το 1522, κατά τη διάρκεια της εποχής του Σουλτάνου Σουλεϊμάν, και ανήκε στο βακούφ του Ρουστέμ Πασά. Θεωρούνταν ένα από τα τέσσερα μεγάλα χάνια της εποχής. Με το σχεδόν τετράγωνο σχέδιό του, την ανοιχτή αυλή στο κέντρο, τα πολλά δωμάτια και το τμήμα για τα καραβάνια, αποτελεί το καλύτερα διατηρημένο δείγμα ενός κλασικού οθωμανικού χανιού στην Άγκυρα. Αναφέρεται στις πρώτες θέσεις της λίστας των τριάντα χανιών στην "Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια" της TDV. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το χάνι χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη για μαλλί, δέρμα και άλλα προϊόντα, αποτελώντας τον πυρήνα του εμπορίου. Ένα αρχείο από τα δικαστικά αρχεία της Άγκυρας, χρονολογούμενο το 1721, αναφέρει ότι ένας έμπορος που διέμενε στο Τσενγκελχαν πούλησε 750 βουκίγια βελούδινο νήμα σε έναν Ολλανδό έμπορο. Αυτό αποτελεί την πιο συγκεκριμένη απόδειξη του εμπορικού δικτύου που βρισκόταν σε αυτή τη διαδρομή: ο ξένος έμπορος έφτανε στο χάνι, αγόραζε το νήμα και το μετέφερε στην Ευρώπη μέσω Σμύρνης ή Κωνσταντινούπολης.

Στον 20ό αιώνα, το πρώτο κατάστημα του Vehbi Koç βρισκόταν σε αυτό το χάνι. Το 2005, το Ίδρυμα Μουσείων και Πολιτισμού Rahmi M. Koç μίσθωσε το χάνι από τη Γενική Διεύθυνση Βακούφ και το ανακαίνισε, ανοίγοντας το πρώτο βιομηχανικό μουσείο της Άγκυρας. Το 2012-2016, το γειτονικό Σαφραχαν, που χρονολογείται από το 1511, ανακαινίστηκε και ενσωματώθηκε στο μουσείο. Η συλλογή περιλαμβάνει πάνω από δέκα χιλιάδες αντικείμενα, από μεταφορές μέχρι αεροπορία. Ωστόσο, ξεκινήστε εξερευνώντας την αυλή, παρατηρήστε τις στοές και τον ρυθμό των δωματίων, και στη συνέχεια προχωρήστε στις εκθέσεις.

Για πληροφορίες σχετικά με τις ημέρες λειτουργίας και τις προϋποθέσεις εισόδου, επισκεφθείτε τον επίσημο ιστότοπο. Μετά τη μετατροπή του σε μουσείο, σταθείτε μπροστά από την πύλη και συγκρίνετε ξανά το Τσενγκελχαν με το Τσουκχαν. Ίδια λειτουργία, διαφορετικές κλίμακες.

Πηγή: Wikipedia, Μουσείο Τσεν

Καθώς κατεβαίνετε τον λόφο του Koyunpazarı από την περιοχή του Atpazarı, στο δρόμο σας βρίσκεται το τζαμί Ahi Elvan. Η διαδρομή σας τελειώνει εδώ, στο τζαμί της οικογένειας που ίδρυσε τον οργανισμό του εμπορίου. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, το τζαμί χτίστηκε στα τέλη του 14ου αιώνα από τον Hacı Elvan bin Mehmed Bey, απόγονο του Nizameddin Zehrab. Οι επιγραφές στο μπαλκόνι αναφέρουν ότι ανακαινίστηκαν και επισκευάστηκαν από τον Çelebi Mehmed μεταξύ 1413 και 1414. Οι Ahi ήταν ένας οργανισμός που, τον 13ο αιώνα, συγκέντρωσε τεχνίτες στην Άγκυρα, οι οποίοι είχαν διαφύγει από την Μογγολική εισβολή. Πριν από την ένταξη της πόλης στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1354, διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στην κοινωνική και οικονομική ζωή. Ένα άλλο τζαμί στην κοντινή περιοχή του Samanpazarı, το Aslanhane Camii, χτίστηκε επίσης από έναν Ahi, τον Ahi Şerafeddin, αλλά αυτή η διαδρομή οδηγεί μόνο στο Ahi Elvan.

Στο εσωτερικό, ο ορθογώνιος χώρος χωρίζεται σε τέσσερα τμήματα με τρεις σειρές από τέσσερις ξύλινες κολώνες. Τα μαρμάρινα στηρίγματα των κολωνών είναι κατασκευασμένα από υλικά που προέρχονται από ρωμαϊκά και βυζαντινά ερείπια. Οι κάτω τοίχοι είναι από πέτρα, ενώ τα πάνω μέρη είναι από πηλό. Η οροφή είναι ξύλινη με κιονοστοιχίες, και τα μπαλκόνια είναι επίσης ξύλινα. Το μιχεράπ (η θέση του ιμάμη) είναι από γύψο, με διακοσμητικά στοιχεία και ανάγλυφα. Το μπαλκόνι είναι ένα λεπτομερές έργο ξυλουργικής, κατασκευασμένο από τον Harputlu Mehmed bin Bayezid. Οι πόρτες με τις επιγραφές που περιγράφουν την ίδρυση και τις ανακαινίσεις βρίσκονται σήμερα στο Εθνογραφικό Μουσείο.

Κανόνες επίσκεψης: Το τζαμί είναι ανοιχτό για προσευχή. Μην εισέρχεστε κατά τη διάρκεια των προσευχών ή περιμένετε σιωπηλά στο πίσω μέρος. Αφαιρέστε τα παπούτσια σας στην είσοδο, καλύψτε τους ώμους και τα γόνατα, και οι γυναίκες πρέπει να φορούν μαντήλα. Μην χρησιμοποιείτε φλας κατά τη φωτογράφιση. Είκοσι λεπτά είναι αρκετά για να θαυμάσετε το ξύλο των κολωνών και του μπαλκονιού. Από εδώ, κατεβαίνετε προς το Koyunpazarı και φτάνετε στην πλατεία Sam