Από το φρούριο Χισάρ, προς την πλαγιά, από τα τείχη της Βουρσάς προς το παλάτι Χουνκάρ.

Ξεκινήστε τη διαδρομή σας από την Πύλη Ζιντάν, στο νοτιοδυτικό άκρο του τείχους. Τα λεωφορεία 4/A από την Πλατεία της Πόλης ή 4/İ από το Τσακίρ Χαμάμ θα σας μεταφέρουν στην περιοχή Πιναρμπάσι. Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Μουσείων της Μπουρσάς, τα τείχη χρονολογούνται από τον 2ο αιώνα π.Χ. και συνδέονται με τον βασιλιά της Βιθυνίας, Προύσια Α'. Οι Ρωμαίοι, οι Βυζαντινοί και οι Οθωμανοί τα συντήρησαν και τα χρησιμοποίησαν μέχρι τον 19ο αιώνα. Το Κέντρο Πολιτισμού αναφέρει συνολικό μήκος 3,38 χιλιόμετρα και 14 πύργους μεταξύ της Τοφάνιε και του Τσακίρ Χαμάμ. Σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, τα περισσότερα από τα τμήματα του τείχους που σώζονται σήμερα χτίστηκαν τον 3ο αιώνα μ.Χ., μετά από επιθέσεις των Γότθων. Η Πύλη Ζιντάν, μετά από εργασίες αποκατάστασης που ξεκίνησαν το 2015, άνοιξε ξανά στις 17 Οκτωβρίου 2021. Οι υπόγειοι χώροι που έδωσαν το όνομά τους στην πύλη μετατράπηκαν σε γκαλερί σύγχρονης τέχνης. Στο εσωτερικό, η "Λιμνοθάλασσα" (Kanlı Kuyu) φημολογείται ότι ήταν το μέρος όπου εκτελούνταν σωματικές τιμωρίες. Τα επίπεδα του κτιρίου αναπαριστούν διαδοχικά την περίοδο της Βιθυνίας και την Ελληνιστική εποχή, την ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο και την οθωμανική περίοδο. Από τον τρίτο όροφο, μπορείτε να δείτε τους πύργους με αριθμούς 9 και 10. Η σελίδα του μουσείου ανέφερε ότι το κτίριο ήταν προσωρινά κλειστό για επισκέψεις κατά τη σύνταξη αυτής της διαδρομής. Ελέγξτε αν είναι ανοιχτό στην ιστοσελίδα bursamuze.com. Εάν είναι κλειστό, μπορείτε να το δείτε από έξω και να συνεχίσετε. Σύμφωνα με το Κέντρο Πολιτισμού, ο γωνιακός πύργος στα ανατολικά της πύλης χτίστηκε το 1418 από τον Τσελεμπί Σουλτάν Μεχμέτ και έχει διατηρηθεί σε καλή κατάσταση μέχρι σήμερα. Είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα τμήματα του τείχους, οπότε αξίζει να το δείτε. Στα δύο πλευρά της πύλης, μπορείτε να δείτε τα ερείπια της παλιάς φυλακής. Η Βικιπαίδεια αναφέρει ότι στην νότια πλευρά, όπου η άμυνα ήταν πιο δύσκολη, υπήρχαν διπλά τείχη, ενώ Η πύλη Saltanat Kapı, που βρίσκεται στην ανατολική άκρη του τείχους, είναι επίσης γνωστή ως Hisar Kapısı. Σύμφωνα με το Kültür Portalı, ήταν η κύρια πύλη της πόλης της Βουρσάς πριν από την Οθωμανική περίοδο και οδηγούσε στον Δρόμο του Μεταξιού και των Μπαχαρικών. Ο σεισμός του 1855 κατέστρεψε τμήματα του τείχους και των πυλών. Σύμφωνα με την Wikipedia, το 1904, ο τότε κυβερνήτης κατέστρεψε την πύλη Saltanat Kapı, η οποία ανακατασκευάστηκε τη δεκαετία του 2000, με βάση την αποκατάσταση του αρχιτέκτονα İbrahim Yılmaz. Κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης, διατηρήθηκαν οι υπάρχοντες λίθοι και αφαιρέθηκαν οι ρίζες των φυτών. Μπορείτε να διακρίνετε τη γραμμή όπου η παλιά και η νέα κατασκευή συναντώνται στο τόξο της πύλης. Σύμφωνα με το Kültür Portalı, η αποκατάσταση των πρώτων 500 μέτρων του τείχους και τα έργα της πύλης Saltanat Kapı εγκρίθηκαν από το συμβούλιο προστασίας στις αρχές του 2005. Η Wikipedia προσθέτει ότι οι δήμοι Osmangazi και Büyükşehir συνεργάζονται σε αυτά τα έργα από το 2004. Βόρεια του τείχους, στην οδό Osmangazi, βρίσκεται το Surüstü Konağı, ένα κτίριο που βρίσκεται σε έναν πύργο. Σύμφωνα με τον δήμο Osmangazi, το κτίριο χτίστηκε ξανά μεταξύ 2008 και 2011, μετά από απαλλοτρίωση, στα μέσα του 19ου αιώνα. Η θέα από το κτίριο προς την πεδιάδα εξηγεί με μια ματιά γιατί το Hisar ήταν γραμμή άμυνας για δύο χιλιάδες χρόνια. Για να φωτογραφίσετε τα τόξα των πυλών, επιλέξτε ώρες της ημέρας όπου οι επιφάνειες δεν είναι στη σκιά. Η πλευρά του Pınarbaşı φωτίζεται καλύτερα το πρωί, ενώ η ανατολική πλευρά, η πύλη Saltanat Kapı, φωτίζεται καλύτερα γύρω στο μεσημέρι. Από την πύλη Saltanat Kapı, το πάρκο Tophane απέχει λίγα λεπτά με τα πόδια και η διαδρομή συνεχίζει εκεί. Πηγές: Kültür Portalı, Τείχη της Βουρσάς; Bursa Müzeler, Zindan Kapı; Wikipedia, Κάστρο της Βουρσάς.

Από την Πύλη του Σουλτανάτου, περπατήστε προς τη βορειοανατολική πλευρά του Κάστρου. Το πάρκο Tophane βρίσκεται στην κορυφή του αναχώματος που βλέπει την πεδιάδα, στην τοποθεσία της παλιάς πλατείας Osmaniye. Σύμφωνα με το άρθρο για τη Βουρσα στην "Εγκυκλοπαίδεια του Ισλαμικού Ιδρύματος", αυτό είναι το μέρος όπου ο Ορχάν Γκαζί ίδρυσε το παλάτι του που βλέπει την πεδιάδα, και η τοποθεσία του παλατιού ονομάζεται σήμερα Tophane. Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο, ο Ορχάν Γκαζί μετέτρεψε το μοναστήρι μέσα στο κάστρο σε τζαμί, και μια επιγραφή που χρονολογείται από το 1337-1338 δείχνει ότι εκεί χτίστηκε ένα τζαμί. Στο κέντρο του πάρκου βρίσκεται ένας πύργος ρολογιού. Σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, έχει ύψος 33 μέτρα, πλάτος 4,65 μέτρα και αποτελείται από έξι ορόφους. Ο πρώτος πύργος, που χτίστηκε κατά τη διάρκεια της εποχής του Αμπντουλχαμίντ, κατέρρευσε πριν από τη δεκαετία του 1900, σε άγνωστη ημερομηνία. Η κατασκευή του σημερινού πύργου ξεκίνησε στις 2 Αυγούστου 1904 και ολοκληρώθηκε στις 31 Αυγούστου 1905. Ο διοικητής Ρεσιτ Μουμτάζ Πασά τον εγκαινίασε κατά τις εορταστικές εκδηλώσεις για την 29η επέτειο της άνοδου του Β' Αμπντουλχαμίντ στον θρόνο. Το κουτί πληροφοριών του άρθρου αναφέρει ως έτος ολοκλήρωσης το 1906, ενώ το κείμενο αναφέρει το 1905. Εμείς βασιζόμαστε στο κείμενο. Στον τελευταίο όροφο υπάρχουν τέσσερις ρόδες, με διάμετρο 90 εκατοστά η καθεμία. Μια ξύλινη σκάλα με 89 σκαλοπάτια οδηγεί από την νότια πύλη, και το ρολόι είναι σήμερα ηλεκτρονικό. Λόγω του ύψους του, ο πύργος χρησιμοποιήθηκε ως παρατηρητήριο πυρκαγιάς, και ο Δήμος Μητροπολιτικής Περιφέρειας συνεχίζει αυτή τη χρήση. Μπορεί να μην είναι πάντα δυνατή η είσοδος, οπότε μετακινηθείτε στην απέναντι πλευρά του πάρκου για να τραβήξετε φωτογραφίες ολόκληρου του πύργου. Ένα αντίγραφο του πύργου εκτίθεται στο πάρκο των πύργων ρολογιών που άνοιξε το 2012 στο Safranbolu. Το σημείο θέασης στην άκρη του πάρκου προσφέρει θέα στην πεδιάδα της Βουρσας και στο βό Εάν δεν επιθυμείτε να περπατήσετε, επιβιβαστείτε στα λεωφορεία που κινούνται προς την περιοχή Yeşil, ακολουθώντας τη διαδρομή που περιγράφεται από το "Πολιτιστικό Πρόγραμμα", μέσω της οδού Atatürk. Ο σταθμός "Şehreküstü" του συστήματος BursaRay βρίσκεται επίσης πολύ κοντά στην περιοχή Hisar. Το Ulu Cami (Μεγάλο Τζαμί) και τα χαράκια (παραδοσιακά εμπορικά κτίρια) δεν βρίσκονται σε αυτή τη διαδρομή. Αυτά αναφέρονται στις διαδρομές που περνούν από την πρώτη πρωτεύουσα και την αγορά. Συνεχίστε το ταξίδι σας και παρακάμπτοντας αυτά τα σημεία. Πηγή: Wikipedia, Πύργος του Ρολογιού της Tophane (Bursa), Εγκυκλοπαίδεια του TDV για το Ισλάμ, Bursa, Πολιτιστικό Πρόγραμμα, Τάφος του Osman Gazi.

Βρίσκεται στο συγκρότημα Yeşil, στο κτίριο της μαδρασής δίπλα από το τζαμί, στην οδό Zehrimar, στην οδό Yeşil. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, το μουσείο δεν έχει καθόλου κλειστά. Για τις ώρες λειτουργίας και τις τιμές, επισκεφθείτε το muze.gov.tr. Το Μουσεία Κάρτα είναι έγκυρη. Το κτίριο είναι η μαδρασή του συγκροτήματος Yeşil, γνωστή και ως Μαδρασή Sultaniye, και αποτελεί ένα από τα πρώτα παραδείγματα των πρώιμων οθωμανικών μαδρασών. Το Υπουργείο χρονολογεί το συγκρότημα μεταξύ των ετών 1414 και 1424 και αναφέρει τον Hacı İvaz Paşa ως αρχιτέκτονα. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια (TDV), η κατασκευή του τζαμιού ξεκίνησε το 1414 και ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 1419, ενώ η επιγραφή αναφέρει τον Hacı İvaz Paşa ως τον αρχιτέκτονα που σχεδίασε το κτίριο. Αυτό το συγκρότημα, σύμφωνα με το Kültür Portalı, έδωσε νέα ζωή στην Προύσα, η οποία είχε καταστραφεί μετά την εποχή του Τιμούρ. Το όνομα του Hacı İvaz Paşa είναι οικείο: ήταν ο υπουργός που υπερασπίστηκε και επισκεύασε τα τείχη, και εδώ ήταν ο προστάτης και ο αρχιτέκτονας του συγκροτήματος. Σύμφωνα με την TDV, το 1424 αναγκάστηκε να εγκατασταθεί στην Προύσα, όπου του αφαιρέθηκαν τα μάτια, και πέθανε από μια επιδημία πανώλης το 1428. Η είσοδος γίνεται από την βόρεια, διαμορφωμένη με θόλο αίθουσα. Το Kültür Portalı περιγράφει το σχέδιο ως ορθογώνιο, με μόνο την κύρια αίθουσα να προεξέχει. Η ορθογώνια αυλή περιβάλλεται από τρεις πλευρές με καλυμμένες στοές, κατασκευασμένες από πέτρα και τούβλα. Οι αψιδωτές καμάρες των στοών στηρίζονται σε ανακατασκευασμένες κολώνες και κιονόκρανα. Πίσω από τις στοές βρίσκονται δεκατρείς κελιά, ένα δωμάτιο για τον καθηγητή και η είσοδος. Το σχέδιο, σύμφωνα με την TDV, περιλαμβάνει τρεις αίθουσες και αναφέρει ότι το κτίριο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Σύμφωνα με το Kültür Portalı, η κατασκευή της μαδρασής ξεκίνησε σε δύο ορόφους, αλλά ο θάνατος του Çelebi Mehmed εμπόδισε την ολοκλήρωση του δεύτερου ορόφου. Στο κέντρο της αυλής, μπορεί κανείς να φανταστεί τον ελλείποντα δεύτερο όροφο, καθώς το κτί Το τζαμί και το μαυσωλείο δεν αποτελούν στάσεις αυτής της διαδρομής, αλλά περιγράφονται λεπτομερώς στην διαδρομή που περιλαμβάνει την πρώην πρωτεύουσα. Ωστόσο, αμέσως μόλις βγείτε από την πύλη, θα δείτε το εντυπωσιακό εξωτερικό του Yeşil Türbe (Πράσινο Μαυσωλείο). Σύμφωνα με την TDV, τα κτίρια της κουζίνας του συγκροτήματος έχουν επισκευαστεί τα τελευταία χρόνια και χρησιμοποιούνται ως καφέ, προσφέροντας μια επιλογή για μια σύντομη στάση πριν ξεκινήσετε την ανηφόρα. Η μετάβαση στην τελευταία στάση είναι ανηφορική: το Hünkar Köşkü (Παλάτι του Χουνκάρ) βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του Yeşil, στην περιοχή Temenyeri, στους πρόποδες του Uludağ, και απέχει λίγο περισσότερο από ένα χιλιόμετρο. Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Μουσείων της Bursa, το λεωφορείο με αριθμό 37 φτάνει στο παλάτι μέσω της λεωφόρου Atatürk, κάτι που διευκολύνει όσους δεν επιθυμούν να ανεβούν. Το παλάτι είναι κλειστό τις Δευτέρες, οπότε αν ακολουθήσετε τη διαδρομή τη Δευτέρα, αφήστε αυτή τη στάση για μια άλλη μέρα. Πηγές: Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, Μουσείο Τούρκικων Ισλαμικών Αρχαιοτήτων της Bursa, Πολιτιστικό Πρόγραμμα, Yeşil Medresesi (Σχολή), Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, Συγκρότημα Yeşilcami.

Το κτήμα βρίσκεται στην περιοχή Mollaarap, στην οδό Köşk. Μπαίνοντας από την αυλή, θα δείτε πρώτα την πρόσοψη του κτηρίου με το τριγωνικό του σχήμα και τα παντζούρια. Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Μουσείων της Βουρσάς, το κτήμα χτίστηκε το 1844 από τον Μουχάμεντ Σαλίχ Πασά, τότε κυβερνήτη της Βουρσάς, ως κυνηγετικό περίπτερο για την επίσκεψη του Σουλτάνου Αμπντουλμετζίτ. Η κατασκευή ολοκληρώθηκε σε περίπου 19 ημέρες. Το "Πολιτιστικό Πόρταλ" αναφέρει την ημερομηνία κατασκευής ως 1859, ενώ η επίσημη σελίδα του μουσείου και η Wikipedia συμφωνούν για το 1844. Η διαμονή του Αμπντουλμετζίτ μεταξύ 29 Ιουνίου και 2 Ιουλίου 1844 υποστηρίζει αυτήν την ημερομηνία. Η σελίδα του μουσείου περιγράφει το κτήμα ως το πρώτο και μοναδικό κτίριο που χτίστηκε στη Βουρσά μετά την περίοδο της "Διαρρύθμισης" σε δυτικό στυλ. Τότε ονομαζόταν "Kasr-ı Hümayun". Το "Πολιτιστικό Πόρταλ" και η Wikipedia περιγράφουν την αρχιτεκτονική ως διώροφη, σε γαλλικό νεοκλασικό στυλ. Οι τοίχοι είναι επενδεδυμένοι με σοβά και στηρίζονται σε ξύλινη κατασκευή. Το κτήμα διαθέτει ένα φυλάκιο και ένα γκαράζ. Ο Αμπντουλχαμίτ Β' διέμεινε εκεί στις 18 Απριλίου 1862, ενώ ο Μουχάμεντ Ρεσάντ Β' στις 23 Αυγούστου 1909. Το 1922, το κτήμα φιλοξένησε τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και τους διοικητές του Πολέμου της Ανεξαρτησίας για 12 ημέρες. Σύμφωνα με την Wikipedia, κατά την πρώτη επίσκεψη στις 16 Οκτωβρίου 1922, συζητήθηκαν τα έγγραφα της Λωζάνης με τους Ισμέτ Ινόνου και Καζήμ Καραμπεκίρ. Ο Ατατούρκ διέμεινε ξανά στο κτήμα κατά τις επισκέψεις του στη Βουρσά το 1925, το 1931 και το 1935. Σύμφωνα με τη σελίδα του μουσείου, το 1925 υιοθέτησε την Σαμπιχά Γκιόκτσε στην αυλή. Το κτήμα ονομαζόταν με διαφορετικά ονόματα με την πάροδο του χρόνου: "Kasr-ı Milli", "Cumhuriyet Köşkü" και "Atatürk Köşkü". Σύμφωνα με την Wikipedia, ανακαινίστηκε μεταξύ Σύμφωνα με το Πολιτιστικό Πρόγραμμα, ο κήπος προσφέρει πανοραμική θέα της πόλης της Βουρσάς, ενώ η επιφάνεια της βρύσης στον κήπο είναι επικαλυμμένη με κεραμικά Κιουτάγια. Η υπαίθρια έκθεση "Τα Παλάτια της Βουρσάς" στον κήπο παρουσιάζει άλλα ιστορικά κτίρια της πόλης. Η επίσκεψη στο μουσείο διαρκεί περίπου 15 έως 20 λεπτά, αλλά για να εξερευνήσετε τον κήπο, την έκθεση και να απολαύσετε τη θέα, θα πρέπει να διαθέσετε περίπου 45 λεπτά. Εάν έχετε σχεδιάσει τη διαδρομή σας για το απόγευμα, η πλευρά του κήπου που βλέπει στην πεδιάδα θα είναι το σημείο όπου θα ολοκληρώσετε την επίσκεψή σας. Το πρωί, όταν κοιτάζατε την πεδιάνα από το Hisar, τώρα θα την βλέπετε από την απέναντι πλαγιά. Για την επιστροφή, το λεωφορείο Νο. 37 κατεβαίνει στην οδό Atatürk, από όπου μπορείτε να συνδεθείτε με το Heykel και το BursaRay. Πηγές: Μουσεία της Βουρσάς, Μουσείο Hünkar Köşkü; Πολιτιστικό Πρόγραμμα, Hünkar Köşkü; Βικιπαίδεια, Hünkar Köşkü.